Η Αστυνομία βρίσκεται συχνά-πυκνά στο μάτι του κυκλώνα και δεν είναι λίγες οι φορές κατά τις οποίες επικρίνεται για πράξεις, λάθη και παραλείψεις της.
Αποτελεί γενική παραδοχή ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το αστυνομικό σώμα έχει εδώ και καιρό κλονιστεί, και πως χρειάζεται να γίνουν πολλά, ώστε να επανεύρει τη χαμένη αξιοπιστία της ανάμεσα στο κοινό.
Το σίγουρο είναι πως τα διάφορα φαινόμενα σήψης και διαφθοράς, που παρατηρούνται κατά καιρούς εντός της Δύναμης, δεν αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των μελών της, αντίθετα είναι η μειοψηφία. Μια μειοψηφία, ωστόσο, που είναι αρκετή για ν’ αμαυρώνει το όνομα του αστυνομικού σώματος και να επιφέρει καίρια πλήγματα στο γόητρό του. Έτσι, το μεγάλο στοίχημα για την ηγεσία της Δύναμης, αναπόφευκτα, δεν είναι άλλο από το να προσπαθήσει ν’ αποκαταστήσει την εικόνα της Αστυνομίας μέσα στην κοινωνία, με τρόπο που να πείσει τους πολίτες να την εμπιστευθούν και να νιώσουν ξανά ασφαλείς. Πώς θα επιτευχθεί ο στόχος αυτός; Τις δικές τους απόψεις καταθέτουν στη «Σ» ο νυν αρχηγός Μιχάλης Παπαγεωργίου, πρώην αρχηγοί και πρώην υπουργοί Δικαιοσύνης.
Οι πολίτες ν’ αποβάλουν την καχυποψία
Μιχάλης Παπαγεωργίου, Αρχηγός Αστυνομίας: «Η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός είναι στοιχεία που κερδίζονται και δεν επιβάλλονται. Μέσα από την αναβάθμιση του επαγγελματισμού των μελών μας, τις πράξεις και συμπεριφορές μας, και μέσα από το δικό μας παράδειγμα σεβασμού προς το Νόμο και τ’ ανθρώπινα δικαιώματα, επιδιώκουμε αλλαγή στη συνολική συμπεριφορά όλων των μελών μας, επιδεικνύοντας ευαισθησία, τόσο στα προβλήματα όσο και στα παράπονα των πολιτών. Ανάμεσα στις προτεραιότητες της Αστυνομίας συγκαταλέγεται η ευαισθητοποίηση του κοινού και η υποκίνησή του, ώστε να συστρατευθεί μαζί της στον αγώνα κατά του εγκλήματος. Το δημόσιο αγαθό της ασφάλειας αποτελεί δικαίωμα που απολαμβάνει ο κάθε πολίτης ξεχωριστά, γι’ αυτό και ο καθένας έχει ηθική υποχρέωση να συνεισφέρει στη δύσκολη και επίπονη προσπάθεια περιφρούρησης και διαφύλαξης της τάξης και της ασφάλειας. Ως Αστυνομία βρισκόμαστε δίπλα στη συντριπτική πλειοψηφία των νομοταγών πολιτών, αλλά απέναντι από τη μικρή μειοψηφία των εγκληματιών. Προχωρούμε στην εξυγίανση του αστυνομικού σώματος και καλούμε τους πολίτες να αποβάλουν την καχυποψία και να εμπιστευτούν τη συντριπτική πλειοψηφία των ικανών και έντιμων μελών της. Η κοινωνία ορθά απαιτεί. Όμως, θα πρέπει, παράλληλα, να στηρίξει, υποστηρίξει και ν’ αγκαλιάσει με θέρμη την Αστυνομία, δίνοντάς της δύναμη, κουράγιο και τ’ αναγκαία εφόδια να συνεχίσει να επιτελεί με αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα την αποστολή της. Καλούμε και παρακαλούμε όλους τους πολίτες να εργαστούν και να συνεργαστούν μαζί μας για μια πιο δίκαιη, πιο ανθρώπινη και πιο ασφαλή κοινωνία».
Χρειάζεται στήριξη από το κράτος και την κοινωνία
Χαράλαμπος Κουλέντης, (πρώην Αρχηγός Αστυνομίας): «Η Αστυνομία έχει την αποκλειστική ευθύνη διαχείρισης του νόμου και της τάξης, τη διαφύλαξη της ειρήνης, την πρόληψη και εξιχνίαση του εγκλήματος, και τη σύλληψη και δίωξη των παρανομούντων. Επιπρόσθετα, έχει την ευθύνη για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. Εάν δεν εφαρμόζονται οι νόμοι, επικρατεί αναρχία και δεν διαφυλάττεται η ειρήνη, δεν εξασφαλίζεται η ασφάλεια και γενικά, διαπράττονται εγκλήματα και δεν εξιχνιάζονται, χωρίς να συλλαμβάνονται και να διώκονται οι παρανομούντες, τότε στα σίγουρα θα ζούμε σε μια ζούγκλα. Αν πάλι η Αστυνομία αδυνατεί να προστατέψει τη ζωή και την περιουσία των πολιτών της, τότε θα μπορούσε να πει κάποιος με ασφάλεια ότι παραλύουν τα πάντα, επικρατεί η αναρχία και γενικά επέρχεται η διάλυση, όχι μόνο του κράτους, αλλά και της κοινωνίας. Επιβάλλεται η στήριξη της Αστυνομίας με τα όποια λάθη έγιναν ή θα γίνουν εκ μέρους της, για εξασφάλιση της κοινωνίας, της διατήρησης τους κράτους και για να μην επικρατήσει η ανασφάλεια, η αναρχία και η καταστροφή.
Η εμπιστοσύνη του κοινού θα μπορούσε να επανακτηθεί, αν στηριχθεί η Αστυνομία από το ίδιο το κράτος και από την κοινωνία γενικότερα. Ο ρόλος της ηγεσίας της Αστυνομίας είναι πολύ χαρακτηριστικός και ουσιαστικός. Θα πρέπει να δείξει έμπρακτα αποφασιστικότητα για πάταξη της διαφθοράς, να μην ανεχθεί την αδιαφορία και την ανευθυνότητα, να εκπαιδεύσει τα μέλη της, να εφαρμόσει στο έπακρο τις αρχές της αξιοκρατίας. Στα σίγουρα δεν θα πρέπει να επιτρέψει ή ν’ ανεχθεί τις όποιες πολιτικές παρεμβάσεις και να αξιοποιήσει μέχρι και το τελευταίο μέλος της, ανάλογα με τις γνώσεις και τις δυνατότητές του, και να κωφεύσει στις επεμβάσεις τρίτων, ιδιαίτερα εκείνες των πολιτικών. Οι διάφοροι πολιτικοί παράγοντες, κυβερνώντες και μη, δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στους τομείς τοποθετήσεων ή μεταθέσεων ή ακόμα και προαγωγών. Ο αστυνομικός είναι υπηρέτης του κοινού και έχει ευθύνη να προστατέψει τη ζωή και την περιουσία όλων των πολιτών, όχι μόνο των κυβερνώντων. Είναι υποχρέωση όλων μας να στηρίξουμε την Αστυνομία για να μπορεί απρόσκοπτα να εξασφαλίσει τα πιο πάνω αγαθά. Αν η διοίκηση της Αστυνομίας εφαρμόσει με ευλάβεια τις πιο πάνω αρχές και δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε εξωτερικές επεμβάσεις, και τα μέλη της Αστυνομίας, που στο σύνολό τους είναι τίμιοι και εργατικοί, και ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις εκείνων που δεν τιμούν τη στολή και αποστολή τους, δείξουν τον ανάλογο ζήλο και αφοσίωση στο καθήκον τους, τότε δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η Αστυνομία θ’ ανακτήσει εκείνη την απαραίτητη εκτίμηση και εμπιστοσύνη του κοινού, και σαν αποτέλεσμα θα εισπράξει το όφελος η ίδια η κοινωνία».
Εξασφάλιση της έννομης τάξης
Ανδρέας Αγγελίδης, (πρώην Αρχηγός Αστυνομίας): «Η Αστυνομία θα πρέπει να εργαστεί φιλότιμα και να εξασφαλίσει την καλή έξωθεν μαρτυρία, ότι εργάζεται με μόνο κριτήριο την εξυπηρέτηση του καλώς νοούμενου συμφέροντος, για να μπορέσει ο πολίτης να αισθανθεί ότι αυτό που επιτελεί η Αστυνομία δεν είναι τίποτε άλλο παρά η εξασφάλιση της δημόσιας τάξης. Γι' αυτό ο Αρχηγός της Αστυνομίας με θάρρος, παρρησία και αποφασιστικότητα, θα πρέπει να δώσει το μήνυμα ότι η Αστυνομία δεν έχει να εξυπηρετήσει κανέναν άλλο σκοπό, παρά μόνο την εξασφάλιση της έννομης τάξης».
Στήριξη και όχι υπόσκαψη
Τάσος Παναγιώτου (πρώην Αρχηγός Αστυνομίας): «Τα πρόσφατα θλιβερά και ατυχή συμβάντα δημιούργησαν μια πολύ αρνητική εικόνα για την Αστυνομία. Η κατάσταση επιδεινώθηκε και από ατυχείς και λανθασμένους χειρισμούς από μερικά στελέχη της Αστυνομίας. Δυστυχώς, είτε από λανθασμένη είτε από ελλιπή ενημέρωση, αλλά και από βεβιασμένες κριτικές από θεσμικούς αξιωματούχους, δόθηκε άκρατη δημοσιότητα μ’ ένα και μοναδικό μήνυμα. Ότι η Αστυνομία στο σύνολό της είναι ένα σώμα ανίκανων και διεφθαρμένων, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Θυμηθείτε πόσοι και ποιοι μίλησαν για ''σήψη και διαφθορά'', για ''ζούγκλα της κοινωνίας μας'' και πολλά αλλά. Προσωπικά, πιστεύω ότι κανένας αρχηγός Αστυνομίας και καμία ηγεσία της θα ήθελε να ηγείται ενός διεφθαρμένου και ανίκανου σώματος. Όλες οι ηγεσίες της, όπως και η παρούσα, πράττουν ό,τι τους είναι δυνατόν για εκδίωξη των επιόρκων από το σώμα και προσπαθούν για τη βελτίωση των μελών της, όσον αφορά την απόδοση, αλλά και την αποτελεσματικότητα. Σίγουρα, έχει και η Αστυνομία το μερίδιο ευθύνης της για να φτάσουμε στη σημερινή κατάσταση πραγμάτων. Όμως, είναι μόνο η Αστυνομία που έφταιξε και φτάσαμε ώς εδώ; Οι ευθύνες του διαχρονικού κράτους, των κομμάτων, των βουλευτών, των θεσμικών αξιωματούχων των ΜΜΕ και άλλων, πού πάνε; Η αξιοκρατία, οι θεσμοί, οι ηθικές αρχές, πλήττονται μόνο από την Αστυνομία; Για την αύξηση της εγκληματικότητας και το αίσθημα ανασφάλειας στον όποιον πραγματικά βαθμό υπάρχει, για τη χαλάρωση των ηθών, των αξιών και την αντικοινωνική συμπεριφορά, ευθύνεται μονό η Αστυνομία; Η βελτίωση της κατάστασης στους κόλπους της Αστυνομίας πρέπει να είναι ευθύνη και υποχρέωση όλων. Η ηγεσία της Αστυνομίας γνωρίζω πολύ καλά ότι θέλει, μπορεί και θα προσπαθήσει να διορθώσει τα κακώς έχοντα. Ορθά πράττει προς την κατεύθυνση της εξυγίανσης και απομάκρυνσης της μικρής εκείνης μερίδας των μελών, που όπως και παλαιοτέρα, είχαν ονομάσει σαν τα σάπια μήλα της. Έχει υποχρέωση να βελτιώσει τον επαγγελματισμό και την απόδοση, έχει υποχρέωση να υιοθετήσει όλες εκείνες τις πρακτικές για να πλησιάσει τον πολίτη, να εμπεδώσει το αίσθημα ασφάλειας, και ν’ αποδείξει ότι σκοπός και στόχος της είναι η προστασία και η εξυπηρέτηση του πολίτη, πέραν της επιβολής του νόμου και της τάξης. Δεν αμφιβάλλω ότι η ηγεσία της Αστυνομίας προς τα εκεί κατευθύνεται. Αμφιβάλλω, όμως, ότι πλην μερικών εξαιρέσεων, έχουν συνειδητοποιήσει όλοι όσοι έχουν ευθύνη και καθήκον να βοηθήσουν την Αστυνομία να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα να το πράξουν. Επαναλαμβάνω ότι σ’ αυτούς περιλαμβάνονται το διαχρονικό κράτος, τα πολιτικά κόμματα, οι βουλευτές, οι θεσμικοί αξιωματούχοι και τα ΜΜΕ. Αντίθετα, πιστεύω στις δύσκολες στιγμές της Αστυνομίας οι πλείστοι αρέσκονται και ικανοποιούνται όχι μόνο σε ανεδαφικές, υπερβολικά αρνητικές διαπιστώσεις για το σύνολο των μελών της, αλλά πολλές φορές και σε κτυπήματα κάτω από τη μέση, για χάρη προβολής και δημοσιότητας, είτε για ν’ αποποιηθούν των δικών τους ευθυνών. Η Αστυνομία μας μπορεί να βελτιωθεί και να φτάσει στο επίπεδο που όλοι επιθυμούν, και να ικανοποιήσει και τον τελευταίο πολίτη. Πρέπει όλοι να τη βοηθήσουν και όχι να την πολεμούμε, να τη σπιλώνουμε, να την απαξιώνουμε και να την χτυπούμε ανελέητα, γιατί ίσως μερικοί να τη θέλουν ανυπόληπτη, αναποτελεσματική και υποχείριο των επιδιώξεών τους. Της οφείλουμε στήριξη και όχι υπόσκαψη, εάν θέλουμε να επιτύχει στο έργο της προς όφελος της κοινωνίας».
Να μείνουν μακριά τα κόμματα
Σοφοκλής Σοφοκλέους, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης: «Κατ’ αρχάς οφείλουμε να στηρίξουμε και να εμπιστευτούμε την Αστυνομία.
Ν’ αναγνωρίσουμε, παράλληλα, τα λάθη, τις αδυναμίες και τις παραλείψεις της. Και ν’ αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες που μας αναλογούν.
Κυβέρνηση και αρμόδιo Υπουργείo, να προχωρήσει άμεσα στην υλοποίηση της απόφασης που είχαμε πάρει γι’ αναβάθμιση της Αστυνομικής Ακαδημίας. Η γνώση είναι σήμερα δύναμη, και θα φέρει πολλά αποτελέσματα και επιτυχίες στην Αστυνομία. Οι αστυνομικοί κανονισμοί, με την τροποποίηση που προτείναμε, εμπεδώνουν ακόμη περισσότερο την αξιοκρατία στο αστυνομικό σώμα. Κύριο στοιχείο αυτής της Τροποποίησης είναι ότι, όλοι θα κρίνονται και θα αξιολογούνται (ακόμα και οι κρίνοντες). Τα κόμματα να μείνουν μακριά από το αστυνομικό σώμα. Όσες λιγότερες παρεμβάσεις γίνονται, τόσο θα αυξάνονται οι επιτυχίες της. Και η ίδια η Αστυνομία πρέπει να βελτιώσει το πρόσωπό της. Η αναδιοργάνωση του αστυνομικού σώματος, αλλά και η ενίσχυσή του πρέπει να ξεκινήσει άμεσα.
Πέντε προτάσεις
Πρώτο: Να ενισχυθεί με προσωπικό το αστυνομικό σώμα.
Δεύτερο: Να προχωρήσει στην πράξη η εναλλαξιμότητα. Είναι αδιανόητο και αντιπαραγωγικό σήμερα να παρατηρείται το αναχρονιστικό φαινόμενο, αστυνομικός να παραμένει σχεδόν σε όλη του την Υπηρεσία στο ίδιο τμήμα. Αυξάνεται η πιθανότητα διαφθοράς και διαπλοκής.
Τρίτο: Επαναξιολόγηση καθηκόντων των αστυνομικών. Είναι άδικο για το αστυνομικό σώμα σήμερα να εκτελεί καθήκοντα της Πολιτείας που δεν έχουν καμία σχέση με το έργο, το ρόλο και την ευθύνη της. Για παράδειγμα, είναι απαράδεχτο αστυνομικοί σήμερα να εκτελούν καθήκοντα γραμματειακού προσωπικού ή να επιδίδουν φύλλα πορείας του στρατού.
Τέταρτο: Να στηριχθεί ο απλός αστυνομικός, να νιώσει ότι περιβάλλεται με εμπιστοσύνη από τους ανωτέρους του. Αυτός θα βγάλει το «φίδι από την τρύπα».
Πέμπτο: Τα Μ.Μ.Ε. να αναδείξουν και τις επιτυχίες. Είναι κατανοητό ότι η είδηση που πουλά είναι πολλές φορές τα κακώς έχοντα στην Αστυνομία. Όμως, πρέπει να αναδεικνύονται με τον ίδιο τρόπο οι επιτυχίες της, το έργο της και το ανθρώπινο πρόσωπό της. Να σταματήσει να είναι επιτέλους η Αστυνομία ο «σάκος του μποξ».
Εντιμότητα και αμεροληψία
(Νίκος Κόσης, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης): «Η Αστυνομία πρέπει να αποδείξει ότι εργάζεται με εντιμότητα και αμεροληψία. Να είναι ευγενής προς το κοινό με πράξεις, βέβαια, και όχι με λόγια. Να είναι αυθόρμητη και ειλικρινής στην εξυπηρέτηση και παροχή βοήθειας προς το κοινό. Να είναι αποτελεσματική, ώστε να την εμπιστευθεί το κοινό και να πεισθεί για τον επαγγελματισμό της. Να είναι ανεπηρέαστη από κομματικές και πολιτικές σκοπιμότητες. Να ενημερώνει το κοινό γενικά, αλλά ν’ αποφεύγει να αποκαλύπτει στοιχεία που δυνατόν να εκθέτουν την Αστυνομία και να αποδυναμώνουν τις υποθέσεις ενώπιον του δικαστηρίου».


