Κάποια θρεπτικά συστατικά μπορούν να βελτιώσουν τη νοητική λειτουργία

Η νόσος είναι πολυπαραγοντική και έχει συνδεθεί με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπερχοληστερολαιμία, υψηλή αρτηριακή πίεση, κάπνισμα και έλλειψη νοητικής και σωματικής άσκησης

ΕΡΕΥΝΕΣ δείχνουν ότι η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί να προστατέψει από την εξέλιξη της νόσου

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο κοινή μορφή άνοιας. Είναι μια ασθένεια μη θεραπεύσιμη, η οποία περιγράφηκε αρχικά από τον Γερμανό ψυχίατρο και νευροπαθολόγο Αλοΐσιο Αλτσχάιμερ το 1906. Εντοπίζεται στους ανθρώπους άνω των 65 ετών, αν και πρόωρο Αλτσχάιμερ μπορεί να εμφανιστεί πολύ νωρίτερα σπάνια, ίσως και πριν από τα 50.

Κατ' εκτίμηση , το 2006, 26,6 εκατομμύρια άνθρωποι έπασχαν παγκοσμίως από Αλτσχάιμερ και αυτός ο αριθμός μπορεί να τετραπλασιαστεί μέχρι το 2050. Αν και ο κάθε πάσχων έχει Αλτσχάιμερ με έναν ιδιαίτερο τρόπο, υπάρχουν πολλά κοινά συμπτώματα. Τα πιο πρόωρα αισθητά συμπτώματα της ασθένειας συχνά δεν διαγιγνώσκονται ως Αλτσχάιμερ αλλά ως κάτι διαφορετικό, π.χ. στρες ή άλλες ψυχολογικές διαταραχές.

Στα πρώτα στάδια, το συνηθέστερο αναγνωρισμένο σύμπτωμα είναι η απώλεια μνήμης, όπως και η δυσκολία στην επαναφορά στη μνήμη πρόσφατων γεγονότων.

Η νόσος είναι πολυπαραγοντική και έχει συνδεθεί με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπερχοληστερολαιμία, υψηλή αρτηριακή πίεση, κάπνισμα και έλλειψη νοητικής και σωματικής άσκησης.

Ο ρόλος της διατροφής

Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διατροφή υπεύθυνη για την εμφάνιση της νόσου αυτής, αλλά ούτε και για τη θεραπεία της.

Έρευνες, όμως, δείχνουν ότι η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί να προστατέψει από την εξέλιξη της νόσου, λόγω του ότι οι συγκεκριμένες συστάσεις της μεσογειακής διατροφής συμφωνούν με τις διατροφικές συστάσεις κατά καρδιοπάθειας, υπέρτασης, διαβήτη και παχυσαρκίας, οι οποίες παθήσεις έχουν συνδεθεί άμεσα με τη νόσο αυτή. Η μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, ξηρών καρπών, οσπρίων, δημητριακών, ψαριών, και ελαιολάδου. Ταυτόχρονα παρατηρείται περιορισμένη κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών, και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ.

Ουσιαστικά, ειδική διατροφή για τη νόσο Alzheimer δεν υπάρχει. Υπάρχουν όμως κάποια θρεπτικά συστατικά, τα οποία δείχνουν να βελτιώνουν τη νοητική λειτουργία και τους παράγοντες που συνδέονται με αύξηση της πιθανότητας να αναπτύξουν την πάθηση αυτή.

Βιταμίνες

Οι βιταμίνες που έχουν συσχετισθεί με τη νοητική λειτουργία είναι οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β (Β1, Β2, Β6, Β12, φολικό οξύ), η βιταμίνη C και η βιταμίνη Ε. Οι συγκεκριμένες βιταμίνες έχουν συσχετισθεί επίσης και με τον έλεγχο παραγόντων που επηρεάζουν τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα.

Ψάρια

Όσον αφορά τα ψάρια και κυρίως τα λιπαρά (ρέγγα, σκουμπρί, σολομός, φαγγρί), υπάρχουν αξιοπρόσεκτα δεδομένα, που υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση ψαριών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για Alzheimer, είτε επηρεάζοντας τις λειτουργίες του εγκεφάλου, είτε προστατεύοντας από καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό ή θρόμβωση.

Παρόλ' αυτά, βάσει κάποιων μελετών, βρέθηκε ότι η συμπληρωματική χορήγηση ω-3 σε άτομα με Alzheimer δεν είχε ευεργετική επίδραση.

Φρούτα και λαχανικά

Έρευνες δείχνουν ότι χρόνια συγκέντρωση ελεύθερων ριζών στον εγκέφαλο μπορεί να οδηγήσουν σε νόσο Alzheimer. Γι' αυτόν τον λόγο τα αντιοξιδωτικά που περιέχονται στα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και εξέλιξη της νόσου. ΠΡΟΣΟΧΗ. Η συμπληρωματική χορήγηση πρέπει να γίνεται μόνο μετά από συνεννόηση με τον γιατρό και τον διαιτολόγο.

Τι πρέπει να αποφεύγουμε

Κορεσμένα λιπαρά

Το σύνολο των ευρημάτων δείχνει ότι αυξημένη κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών οξέων και χοληστερίνης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη νοητική λειτουργία, είτε επηρεάζοντας άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου είτε αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, το οποίο αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Alzheimer. Οπότε για πολλούς λόγους καλό είναι να περιορίζεται η μεγάλη κατανάλωση λιπαρών κρεάτων, γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά, γλυκών, κρεμών και άλλων ανάλογων τροφίμων.

Αλκοόλ

Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (1-2 ποτήρια) έχει συνδεθεί με βελτίωση νοητικής λειτουργίας, ενώ αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ συνδέθηκε με μείωση της νοητικής λειτουργίας. Ο μηχανισμός δεν είναι ακόμα ξεκάθαρος.

Το κρασί φαίνεται να δρα ευεργετικά, είτε λόγω του περιεχόμενου αλκοόλ, είτε λόγω των πολυφαινολών. Είναι πολύ νωρίς να θεωρηθεί αναγκαία η κατανάλωση 1 ποτηριού κρασιού ημερησίως, αυτό που μπορεί να γίνει, όμως, είναι τα άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ να το μετριάσουν.

ΜΥΡΤΩ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Διατροφολόγος, Διαιτολόγος, MSc Applied Public Health