Νωρίτερα αρχίζουν φέτος τα θερινά ξεπουλήματα, μετά από αίτημα εμπορευόμενων, με σκοπό να αναζωογονηθεί η αγορά, η οποία άρχισε ήδη να επηρεάζεται αρνητικά από τη διεθνή οικονομική κρίση.
Τα ξεπουλήματα αρχίζουν σήμερα και τελειώνουν στις 22 Αυγούστου. Όπως είπε ο Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Αντώνης Πασχαλίδης, η επίσπευση των φετινών εκπτώσεων οφείλεται στη διεθνή κρίση αλλά και στις εκκλήσεις εμπλεκομένων φορέων όπως ΟΕΒ και ΚΕΒΕ, καθώς και του κόσμου γενικά για έναρξη πριν από τη συνήθη ημερομηνία εντός του Αυγούστου. Με βάση τις πρόνοιες του νόμου, τα ξεπουλήματα αφορούν μόνο τα είδη ένδυσης, υπόδησης, οικιακού εξοπλισμού και έπιπλα.
Υπό διαμαρτυρία δέχθηκε την απόφαση της επίσπευσης η ΠΟΒΕΚ, η οποία υποστηρίζει ότι «δεν δόθηκε ο χρόνος στους καταστηματάρχες να πουλήσουν τα καλοκαιρινά είδη, αφού ουσιαστικά η σεζόν τώρα αρχίζει, και μετά να αρχίσουν οι εκπτώσεις για τα αποθέματα που θα απομείνουν».
Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού διερευνά τις απόψεις όλων των ενδιαφερομένων πλευρών, σχετικά με τη συνέχιση ή κατάργηση του περί ξεπουλημάτων νόμου, που αφορά στη ρύθμιση των ξεπουλημάτων σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Αναμένεται δε, ότι μετά το καλοκαίρι θα ληφθεί οριστική απόφαση, που στοχεύει να αφήνει ικανοποιημένες όλες τις πλευρές, αν αυτό είναι δυνατό. Η απόφαση που θα λάβουν οι αρμόδιες υπηρεσίες θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις θέσεις όλων των πλευρών, αλλά και την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Κοινοτήτων (ΔΕΚ), που ανατρέπει τα δεδομένα όσον αφορά τα ξεπουλήματα και τις προσφορές στο λιανικό εμπόριο, και που αναμένεται να ανοίξει κύκλο αντιπαράθεσης ως προς τον τρόπο εφαρμογής των ξεπουλημάτων στην Κύπρο. Πάντως, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Καταναλωτών Κύπρου Πέτρο Μάρκου, στην πρώτη ευρεία σύσκεψη τον περασμένο μήνα, υπό την προεδρία του διευθυντή της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού και Προστασίας του Καταναλωτή Χρίστου Μαληκκίδη, υπήρξε η εντύπωση ότι όλοι επιζητούν τη χρυσή τομή, που να αφήνει ικανοποιημένους όλους, παρά τις αντίθετες απόψεις που εκφράστηκαν.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα θερινά ξεπουλήματα αρχίζουν την πρώτη Δευτέρα του Αυγούστου και τα χειμερινά την πρώτη Δευτέρα του Φεβρουαρίου, ωστόσο παρέχεται στο αρμόδιο Υπουργείο η εξουσία να αποφασίζει για επιτάχυνση ή επιβράδυνση των εκπτώσεων, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά την κάθε συγκεκριμένη περίοδο.
Επιθεωρητές της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού και Προστασίας του Καταναλωτή συνεχίζουν τις επιθεωρήσεις τους σε όλες τις πόλεις και καταγγέλλουν στην Αστυνομία καταστήματα που προβαίνουν σε εκπτώσεις παραβαίνοντας τη νομοθεσία. Εκπρόσωπος σχετικού επαγγελματικού κλάδου δήλωσε στη «Σ» ότι ήδη άρχισαν και οι πρώτες καταγγελίες επιχειρηματιών, οι οποίοι άρχισαν τα ξεπουλήματα πριν από δεκαπέντε μέρες, μερικοί δε πριν από έναν ολόκληρο μήνα. Μόνο σε μια επαρχία οι καταγγελίες ξεπερνούν τις δέκα.
«Διπλωματικές εκπτώσεις»
Σύμφωνα με τον Οργανωτικό και Επαρχιακό Γραμματέα της ΠΟΒΕΚ Λεμεσού Κυριάκο Μουστάκα, η Οργάνωση δέχθηκε να ξεκινήσουν φέτος νωρίτερα αλλά υπό διαμαρτυρίαν τα ξεπουλήματα. Και πρόσθεσε: «Θα έπρεπε να κάνουν υπομονή ακόμα λίγες μέρες, ώστε να κάνουν οι εμπορευόμενοι έστω και λίγες πωλήσεις στα καλοκαιρινά είδη. Ωστόσο, ο βασικός λόγος που αποδεχθήκαμε την έναρξή τους τώρα, είναι ότι διάφοροι εμπορευόμενοι εξαγγέλλουν διάφορες προσφορές με διπλωματικό - παραπλανητικό τρόπο, ώστε να ξεφεύγουν από τις πρόνοιες της νομοθεσίας και να μην υπάρχουν κυρώσεις εναντίον τους, δεδομένου ότι και οι ποινές είναι αυστηρές. Για παράδειγμα, λένε ότι αρχίζουμε ξεπούλημα 50% στα παιδικά είδη, χωρίς να ξεκαθαρίζουν αν είναι ρούχα ή παιγνίδια. Τα παιδικά είδη είναι ένα είδος για το οποίο δεν κάνει αναφορά ο νόμος, ο οποίος μιλά μόνο για είδη ένδυσης και υπόδησης, ηλεκτρικές οικιακές συσκευές. Έτσι βρίσκουν τους τρόπους και ξεφεύγουν από το νόμο, με αποτέλεσμα να αναστατώνουν την αγορά και όλοι μετά να αναγκάζονται να κάνουν τα ξεπουλήματα πιο νωρίς».
Σχετική ανακοίνωση της ΠΟΒΕΚ, με αφορμή την έναρξη των ξεπουλημάτων, καλεί όλες τις επιχειρήσεις μέσα σε συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και ενόψει των συνεπειών της οικονομικής κρίσης, να προσφέρουν στον καταναλωτή προϊόντα ποιοτικά σε χαμηλές - μειωμένες τιμές, ώστε να αναζωογονηθεί η αγορά. Προσθέτει δε, ότι ο θεσμός των πραγματικών θεσμοθετημένων και ρυθμιζόμενων ξεπουλημάτων έχει καθιερωθεί και εξυπηρετεί τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του καταναλωτή, του λιανικού εμπορίου και της οικονομίας γενικότερα».
Διάσταση απόψεων
Η διάσταση απόψεων μεταξύ των εκπροσώπων των επιχειρηματιών μικρών και μεγάλων ήταν το βασικό χαρακτηριστικό της σύσκεψης πριν από δύο βδομάδες, σχετικά με τη συνέχιση ή κατάργηση του περί εκπτώσεων και ξεπουλημάτων νόμου, που αφορά στη ρύθμιση των ξεπουλημάτων σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Σε αυτή κατέθεσαν τις πρώτες απόψεις τους εκπρόσωποι της ΠΟΒΕΚ, του ΚΕΒΕ του Συνδέσμου Ένδυσης, του Συνδέσμου Υπόδησης, του Συνδέσμου Υπεραγορών, η Ένωση Καταστημάτων Λιανικού Εμπορίου, των Συνδέσμων Εισαγωγέων Ηλεκτρικών Ειδών και Καταστημάτων Οικιακών Ηλεκτρικών Συσκευών, καθώς και οι Σύνδεσμοι Καταναλωτών. Ουσιαστικά οι απόψεις που εκφράστηκαν ήταν τρεις: Κατάργηση της «αναχρονιστικής», όπως χαρακτηρίστηκε, νομοθεσίας, για να μπορούν οι επιχειρηματίες να προβαίνουν σε ξεπουλήματα ολόχρονα, συνέχιση της υφιστάμενης νομοθεσίας με τα θερινά και χειμερινά ξεπουλήματα, με την επιβολή αυστηρότερων ποινών στους παρανομούντες, που εξαγγέλλουν εκπτώσεις εκτός των καθοριζομένων χρονικών περιόδων και συνέχιση της νομοθεσίας με κάποιες τροποποιήσεις, ώστε να εκσυγχρονιστεί. Οι Σύνδεσμοι Καταναλωτών εισηγήθηκαν μια μέση λύση, δηλαδή την τροποποίηση της νομοθεσίας, για να ικανοποιεί όλους και πρωτίστως να εξυπηρετεί τον καταναλωτή.
Όπως είπε στη «Σ» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Καταναλωτών Κύπρου Πέτρος Μάρκου, ο Σύνδεσμος έχει ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι θέλει τα ξεπουλήματα προς όφελος των καταναλωτών, αλλά να είναι πραγματικά και πρόσθεσε: «Αν κάποιοι θέλουν να κάνουν εκπτώσεις ολόχρονα, ας το κάνουν, αφού υποστηρίζουν ότι μας αγαπούν τόσο πολύ τους καταναλωτές. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα αναλάβουν να μελετήσουν τις εισηγήσεις που εκφράστηκαν στη σύσκεψη και η μπάλα είναι τώρα πάνω στις υπηρεσίες του Υπουργείου Εμπορίου, που θα μας καλέσει σε κάποιο μελλοντικό στάδιο, μετά το καλοκαίρι, αφού άρχισαν τώρα τα ξεπουλήματα, για να δούμε με ποιον τρόπο θα συγκεραστούν οι απόψεις όλων των πλευρών». Της σύσκεψης, είπε, ακολούθησε η εξέλιξη σχετικά με μιαν απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Κοινοτήτων και τώρα θα πρέπει να εξεταστεί το θέμα και υπό το φως της νέας αυτής εξέλιξης. Πιστεύω ότι με καλή θέληση απ' όλους θα βρεθεί η χρυσή τομή και να υπάρχουν πραγματικά ξεπουλήματα. Όσο για τους φόβους των μικρομεσαίων, που όπως λέχθηκε θα απορροφηθούν από τους μεγάλους, υπάρχουν άλλα προγράμματα για ενίσχυση των θέσεών τους, γιατί κανείς δεν θέλει να φύγουν από το όλο σκηνικό». Σημειώνουμε ότι το θέμα κατά πόσο επιτρέπονται απαγορεύσεις ή περιορισμοί στο θέμα των ξεπουλημάτων προέκυψε, όταν Δικαστήριο του Βελγίου ζήτησε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Κοινοτήτων (ΔΕΚ) την έκδοση προδικαστικής απόφασης, σε διαφορά αντίδικων επιχειρήσεων αναφορικά με προσφορές συνοδευμένες με δώρα προς τους καταναλωτές, στην εσωτερική αγορά της χώρας. Συγκεκριμένα το ΔΕΚ, το οποίο κλήθηκε να ερμηνεύσει κατά πόσο η εθνική ρύθμιση, η οποία απαγορεύει να γίνονται στους καταναλωτές προσφορές που συνοδεύονται με δώρα, είναι συμβατή με την ευρωπαϊκή οδηγία αναφορικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, αποφάσισε ότι πέραν των απαγορεύσεων που ρητά αναφέρονται στην ευρωπαϊκή οδηγία αναφορικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, οποιεσδήποτε άλλες απαγορεύσεις δεν ισχύουν και δεν επιτρέπονται.
Οι θέσεις όλων των πλευρών θα κωδικοποιηθούν, αφού σταλούν και γραπτώς οι θέσεις των ενδιαφερομένων, για να ολοκληρωθεί συγκεκριμένη εισήγηση προς τον Υπουργό Εμπορίου κ. Πασχαλίδη, που θα αποφασίσει για την τύχη της υφιστάμενης νομοθεσίας περί ξεπουλημάτων.
«Όχι πλασματικές προσφορές»
Για το θερινό ξεπούλημα που αρχίζει σήμερα, ο κ. Μάρκου είπε ότι αυτό που προέχει είναι να βεβαιωθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες ότι πρόκειται περί πραγματικών ξεπουλημάτων και ότι ο σχετικός νόμος εφαρμόζεται. «Να γίνονται αυστηροί έλεγχοι, διότι, όταν μιλούν για εκπτώσεις μέχρι 50% και 60%, πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό το ποσοστό είναι πραγματικό και όχι πλασματικό».
Σε ερώτηση κατά πόσο ασκείται σωστός έλεγχος σε περιόδους ξεπουλημάτων, είπε: «Δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να υπάρχει έξω από κάθε κατάστημα και ένας επιθεωρητής, αλλά ένα μέρος της ευθύνης αφορά και εμάς τους καταναλωτές. Πριν αγοράσουμε κάτι, να κάνουμε μια μικρή έρευνα και να βεβαιωθούμε ότι αυτό που θέλουμε να αγοράσουμε, το είδαμε και πριν από ένα μήνα και πράγματι η έκπτωση ανταποκρίνεται στο ποσοστό που αναγράφεται. Διότι, σύμφωνα με το νόμο, η τιμή από την οποία γίνεται η έκπτωση, είναι αυτή στην οποία προσφερόταν το προϊόν τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Προτροπή μας, λοιπόν, προς τους καταναλωτές είναι να συγκρίνουν τιμές».
Καταστηματάρχες και καταναλωτές χωρίς έντονες απόψεις
Αντώνης Χρήστου, υπάλληλος καταστήματος-Λευκωσία:
«Το κατάστημα εδώ γενικά δεν κάνει ποτέ εκπτώσεις, άρα δεν περιμένουμε κάτι μη αναμενόμενο αυτή την περίοδο.
Εγώ θα πάω να ψωνίσω όταν χρειάζομαι κάτι, δεν περιμένω τις εκπτώσεις. Είμαι και εγώ άντρας, καθόλου δεν με ενδιαφέρει το γεγονός. Τώρα αν χρειάζομαι κάτι και μετά από μια εβδομάδα είναι οι εκπτώσεις, και ξέρω πως θα το βρω αρκετά πιο φτηνά, θα περιμένω. Αλλά πχ αν είναι να περιμένω δύο μήνες, με τίποτα δεν θα περίμενα».
Ροζίτα Μποχτζαλιάν, καταστηματάρχης-Λευκωσία:
«Οι εκπτώσεις θα αρχίσουν σήμερα και θα φαίνεται αρκετά πάνω στο προϊόν η διαφορά της τιμής. Για την ώρα δεν υπάρχει κάτι να φαίνεται τόσο, αλλά κάτι κάνουμε προσωπικά στην πελάτισσα μια μικρή έκπτωση. Πιστεύουμε πως αυτόν το μήνα θα έρθει ο κόσμος να πάρει τα τελευταία τους μαγιό και καλοκαιρινά. Συνήθως έτσι συμβαίνει στις εκπτώσεις. Τώρα εγώ προσωπικά παίρνω κάτι πχ αρχές Μαΐου, αλλά αγοράζω και κάτι στις εκπτώσεις αν βρω μια καλή προσφορά».
Λούης Φιλίππου, καταστηματάρχης-Λευκωσία:
«Οι εκπτώσεις πιστεύω άρχισαν, αλλά είναι κάτι που δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Εγώ αγοράζω κάτι όποτε θέλω. Δεν ρωτάω ούτε αν έχει εκπτώσεις, ούτε τι τιμή έχει. Μου άρεσε, το παίρνω χωρίς σκέψη. Θεωρώ ότι οι υπόλοιποι Κύπριοι, όμως, δεν είναι έτσι. Μένουν την τελευταία στιγμή και τελικά αγοράζουν αυτά που έμειναν, που είναι τα πιο σκάρτα και τα πληρώνουν διπλή τιμή, αφού δεν είναι καλά. Στο μαγαζί μου ποτέ δεν βάζω εκπτώσεις. Κάνω μόνος μου προσωπικά στους πελάτες έκπτωση εκείνη την ώρα, ό,τι μου έρθει οποιαδήποτε στιγμή».
Γιώργος Μαλούπας, καταστηματάρχης-Λευκωσία:
«Από χθες ξεκινήσανε οι εκπτώσεις ανεπίσημα. Δεν περιμένουμε μεγάλη διαφορά στις πωλήσεις αυτές τις μέρες, αφού έχουμε ολόχρονα πλέον στην Κύπρο εκπτώσεις και το sale το βάζουμε τυπικά. Αν ακούς, κάθε σαββατοκύριακο μεγάλα καταστήματα κάνουν εκπτώσεις και μετά ακολουθούν και τα πιο μικρά. Καμία διαφορά δεν υπάρχει στα καταστήματα, αφού πλέον το κάθε μαγαζί έχει τους πελάτες του. Δεν είμαστε μεγάλα καταστήματα, ώστε να μπορούμε να κάνουμε διαφημίσεις να φέρουμε κόσμο, άρα δουλεύουμε με την πελατεία μας. Εγώ δεν περιμένω εκπτώσεις, αφού τις περισσότερες φορές που πήγα να πάρω αυτό που ήθελα σε περίοδο εκπτώσεων, δεν το βρίσκω. Πάω όταν χρειάζομαι κάτι και το παίρνω, και προσπαθώ να πάρω καλύτερη τιμή».
Αντρέας Νικολάου, υπάλληλος καταστήματος-Λευκωσία:
«Εμείς είμαστε πάντα σε εκπτώσεις, δεν χαμηλώνουμε τιμές ειδικά τώρα. Εγώ θα πάω όσο είναι νωρίς να αγοράσω πράγματα τώρα στις εκπτώσεις πριν εξαφανιστούν τα νούμερα. Συνήθως όταν χρειάζομαι κάτι, πάω και το αγοράζω, αλλά μπορεί να σε πιάσει λίγο και η μανία της κατανάλωσης και να πας και εκπτώσεις. Εμένα προσωπικά δεν με επηρεάζουν οι εκπτώσεις όμως. Αν μου αρέσει κάτι πολύ και έχει λογική τιμή, θα πάω να το πάρω. Αν είχα δικό μου κατάστημα, θα έκανα εκπτώσεις τις νόμιμες ημερομηνίες, για να μη χαλάσω τη δουλειά των άλλων».
Δάφνη Χατζηπαύλου-καταναλωτής:
«Έχω ενημερωθεί για τις εκπτώσεις και έχω διαπιστώσει ότι όντως έχουν αρχίσει. Αν και οι εκπτώσεις φυσικά με διευκολύνουν, δεν θα μείνω αποκλειστικά τότε να ψωνίσω. Όταν θέλω κάτι και το χρειάζομαι, θα το αγοράσω. Συνήθως ειδικά για να αγοράσω φορέματα περιμένω τις εκπτώσεις. Υπάρχουν καταστήματα που βάζουν μέχρι 50% και ήδη έχουν βάλει καλές τιμές. Του Κυπρίου γενικά του αρέσει αυτή η περίοδος των εκπτώσεων και τα καταστήματα έχουν περισσότερη δουλειά».
Σωτηρούλα Χριστοφόρου-καταναλωτής:
«Ήρθα μια βόλτα και διαπίστωσα ότι σε κάποια καταστήματα υπάρχουν αξιόλογα πράγματα με καλές τιμές και σε άλλα τίποτα ιδιαίτερο. Δυστυχώς, συνήθως τα καλά κομμάτια δεν τα βάζουν στις εκπτώσεις. Εγώ θα προτιμούσα τις εκπτώσεις να τις έβαζαν πάντα ένα 10, 20%, ώστε να βοηθάνε τον καταναλωτή να αγοράζει περισσότερο. Δεν είναι καλή ιδέα να λέγεται ότι αρχίζουν οι εκπτώσεις και δεν ξεκινάνε όλα τα καταστήματα με την ίδια έκπτωση. Ξεκινάνε πχ με 10% και αυτό δεν έχει και μεγάλη διαφορά από τις κανονικές τιμές. Αν συγκρίνουμε τις εκπτώσεις που γίνονται σε άλλες χώρες, εδώ στην Κύπρο είναι πολύ περιορισμένες. Αν θέλω κάποιο προϊόν που το χρειάζομαι, θα πάω να το πάρω, αν δεν το χρειάζομαι άμεσα περιμένω τις εκπτώσεις».
Εβίτα Χαραλάμπους-καταναλωτής:
«Δεν είμαι άτομο γενικά που ψωνίζω. Καταστήματα θα πάω μόνο αν χρειάζομαι κάτι, τώρα αν τυχαίως έχει εκπτώσεις εκείνη τη χρονική στιγμή, εντάξει, είμαι τυχερή. Στην Κύπρο υπάρχουν καταστήματα που έχουν πραγματικές εκπτώσεις, αλλά και καταστήματα που λένε απλώς πως έχουν. Συνήθως στις εκπτώσεις βάζουν πχ ρούχα που είναι παλιό στοκ ενός-δύο χρόνων και δεν πωλούνται, άρα δεν αξίζει να περιμένεις και πολλά. Τα καταστήματα πιστεύουν πως έχουν περισσότερη πελατεία, αλλά δεν έχουν νομίζω και μεγάλες διαφορές. Ο κόσμος πάει μαγαζιά όταν θέλει και χρειάζεται κάτι. Εγώ έτσι είμαι και έτσι νομίζω είναι όλοι».
