Εκπαιδευτικοί αναζητούν τα αίτια και επιρρίπτουν ευθύνες στο Υπουργείο Παιδείας, με αφορμή τα αποτελέσματα των Παγκυπρίων Εξετάσεων με χαμηλότατους μέσους όρους στα πλείστα μαθήματα, ιδιαίτερα στα Νέα Ελληνικά.
Προβληματισμός επικρατεί στους κόλπους της εκπαίδευσης εξαιτίας των αποτελεσμάτων των Παγκύπριων Εξετάσεων. Οι μέσοι όροι στα πλείστα μαθήματα είναι τα τελευταία χρόνια αρκετά χαμηλοί, με αποκορύφωμα το μάθημα της μητρικής μας γλώσσας, αυτό των Νέων Ελληνικών. Ο μέσος όρος αυτήν τη χρονιά στα Νέα Ελληνικά ήταν 9,53, στην κλίμακα του 20. Πέρσι, ο μέσος όρος που καταγράφηκε στο ίδιο μάθημα ήταν 9,76, ενώ το 2007 ήταν 8,08.
Τι να φταίει άραγε; Οι μαθητές, που δεν ενδιαφέρονται, οι καθηγητές που φωνάζουν με δεμένα, όμως, τα χέρια, το γενικότερο σύστημα πρόσβασης σε Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ή το Υπουργείο Παιδείας που παραμένει απλός θεατής; Μήπως οι μέσοι όροι στα μαθήματα και ειδικά στα Νέα Ελληνικά παίρνουν την κατιούσα, λόγω της λευκής κόλλας που δίνουν οι μαθητές που δεν ενδιαφέρονται για πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο;
Τι χρειάζεται να γίνει; Μήπως τα αίτια των χαμηλών βαθμολογιών δεν μεταφράζονται απλώς σε χαμηλό μαθησιακό επίπεδο των μαθητών, αλλά σε κάτι παντελώς πιο σύνθετο, πολύπλοκο και ουσιώδες; Τους προβληματισμούς αυτούς καταθέτουν τρεις έγκριτοι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι γνωρίζουν εις βάθος τα της παιδείας, εκφράζοντας την άποψή τους για τα γενεσιουργά αίτια των χαμηλών βαθμολογιών των μαθητών.
Δημήτρης Ταλιαδώρος - φιλόλογος / πρόεδρος Κίνησης Καθηγητών Αλλαγή: Αναμένουμε τη λήψη μέτρων από το Υπουργείο Παιδείας
Ο πρόεδρος της Κίνησης Καθηγητών Αλλαγή, Δημήτρης Ταλιαδώρος, φιλόλογος, καλεί το Υπουργείο Παιδείας ν' αναλάβει επιτέλους δράση και να συστήσει μια επιστημονική επιτροπή με την εμπλοκή όλων των φορέων της εκπαίδευσης, η οποία να εξετάσει τα αποτελέσματα των Εξετάσεων και να αναζητήσει τις αιτίες αλλά και να εισηγηθεί μέτρα, ώστε να μην παρουσιαστεί και την επόμενη χρονιά η ίδια εικόνα. Ο κ. Ταλιαδώρος αναλύει: «Το 11% των μαθητών, δηλαδή γύρω στους 296 υποψηφίους, πήραν βαθμολογία από 1 έως 3 στα Νέα Ελληνικά! Αυτό φανερώνει ότι ένα μέρος των μαθητών που παρακάθονται στις Παγκύπριες Εξετάσεις δεν ενδιαφέρονται για πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Καταδεικνύει, επίσης, ότι δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι οι μέσοι όροι αντανακλούν το επίπεδο των μαθητών μας. Σίγουρα θα πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαίτερα. Αυτού του επιπέδου αποτελέσματα στα Νέα Ελληνικά, προκύπτουν τα τρία τελευταία χρόνια και ενώ κάθε χρόνο αναπαράγεται η ίδια συζήτηση, το Υπουργείο Παιδείας δεν έχει λάβει οποιοδήποτε μέτρο που θα επιχειρεί να βελτιώσει την εκμάθηση της μητρικής γλώσσας. Σίγουρα τα μέτρα αυτά δεν μπορούν να αφορούν μόνο τη Γ’ Λυκείου, αλλά να ξεκινούν από τη Δημοτική Εκπαίδευση. Ελπίζουμε ότι η αναμόρφωση των Αναλυτικών Προγραμμάτων θα λύσει αυτό το πρόβλημα της απουσίας συμβατότητας μεταξύ των δύο βαθμίδων, της Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης, αλλά αναμένουμε και από το Υπουργείο να λάβει δραστικά μέτρα».
Χαμηλοί βαθμοί αλλά και βραβεύσεις
Πέρσι, συνέχισε ο κ. Ταλιαδώρος, ο Υπουργός Παιδείας εξέφρασε προβληματισμό κατά πόσον θα ήταν χρήσιμη η επαναφορά του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών, εκφράζοντας την ανησυχία του για τα περσινά αποτελέσματα. Δυστυχώς, φέτος, ακούσαμε από τον ίδιο ότι «το φαινόμενο δεν πρέπει να μας ανησυχεί». Εμάς ως εκπαιδευτικούς μάς προβληματίζει ιδιαίτερα, αν και δεν θα έλεγα ότι αυτοί οι μέσοι όροι ανταποκρίνονται στο πραγματικό μαθησιακό επίπεδο των μαθητών μας και αυτό το καταδεικνύουν και οι βραβεύσεις τους σε διεθνείς διαγωνισμούς.
Ένας στους τρεις δεν ενδιαφέρονται για πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο. Κατά καιρούς έχει ακουστεί ότι θα πρέπει να τεθεί ένα κατώτατο όριο στη βαθμολογία που πρέπει να συγκεντρώνουν οι μαθητές για να λάβουν απολυτήριο, ώστε τα παιδιά να υποχρεωθούν να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη σοβαρότητα το θεσμό των Παγκυπρίων Εξετάσεων. Πιστεύω ότι δεν μπορεί ένας μαθητής να παραδίδει λευκή κόλλα, είναι αδιανόητο.
Πάντως, ελπίζουμε ότι το θέμα δεν θα εξαντληθεί σε φιλολογικού επιπέδου συζητήσεις περί χαμηλών μέσων όρων και πάλι το αρμόδιο Υπουργείο να μην πράξει οτιδήποτε για την ποιοτική αναβάθμιση του Λυκείου! Αναμένουμε συγκεκριμένα μέτρα, που θα ενισχύσουν τον εκπαιδευτικό και τη διδακτική ύλη ώστε να βελτιώσουμε τις επιδόσεις των μαθητών μας. Πριν από δύο χρόνια κατατέθηκε πρόταση από το Σύνδεσμο Ελλήνων Φιλολόγων Κύπρου για εργαστηριοποίηση του μαθήματος των Νέων Ελληνικών, που θα έδινε τη δυνατότητα και στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές να ασχοληθούν με πιο πρακτικά ζητήματα ανάπτυξης του προφορικού και του γραπτού λόγου. Δυστυχώς δεν έχει γίνει οτιδήποτε. Χρειάζεται παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό των αναλυτικών προγραμμάτων, να προχωρήσει η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η μείωση των μαθητών ανά σχολική τάξη και νέος σχεδιασμός του νέου Λυκείου, που αυτήν τη στιγμή δεν μπορεί να λειτουργήσει, λόγω του μεγάλου αριθμού των επιλογών σε ό,τι αφορά τα μαθήματα. Είναι αναγκαίος ένας νέος τύπος Λυκείου, που θα βοηθά τον μαθητή να αποκτήσει τις βασικές γνώσεις τις οποίες το Λύκειο επιδιώκει να του προσφέρει».
Σωτήρης Χαραλάμπους, πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Καθηγητών: «Από τον παπαγαλισμό στην κριτική σκέψη»
«Οι μέσοι όροι των μαθημάτων παραμένουν στα ίδια επίπεδα και αυτό καταδεικνύει και την ανάγκη των αλλαγών που θα πρέπει να συντελεστούν και να επιταχυνθούν στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης ενόψει και της ολοκλήρωσης της συζήτησης για την αναμόρφωση των αναλυτικών προγραμμάτων», είπε στην εφημερίδα μας ο πρόεδρος της Προοδευτικής Κίνησης Καθηγητών, φιλόλογος Σωτήρης Χαραλάμπους. «Δεν είναι άσχετα τα αποτελέσματα με τα αναλυτικά προγράμματα ανά μάθημα, αυτό που ονομάζουμε "περιεχόμενο της εκπαίδευσης". Έχουν γίνει σίγουρα βήματα προς τα εμπρός και βρισκόμαστε σε μια πορεία μεταρρύθμισης, που είναι αδήριτη ανάγκη, δεν παύει όμως το κυπριακό σχολείο να είναι ένα σχολείο αποστήθισης, του παπαγαλισμού και της στείρας γνώσης, που δυστυχώς μας οδηγεί σε τέτοια φαινόμενα. Ελπίζουμε ότι με τις αλλαγές που γίνονται στα πλαίσια της Μεταρρύθμισης, επιτέλους η γνώση θα μετατραπεί σε δημιουργική δύναμη, έτσι που και κατ’ επέκτασιν τα εξεταστικά δοκίμια δεν θα απαιτούν αποστήθιση και παπαγαλισμό, αλλά την κριτική σκέψη και προσέγγιση που είναι αυτό το οποίο προσδοκούμε και επιδιώκουμε να επιφέρουμε στα πλαίσια της Μεταρρύθμισης. Ωστόσο, θα πρέπει να επιληφθούν του θέματος όλοι οι φορείς, οι οργανωμένοι φορείς που εμπλέκονται στα της παιδείας, είτε είναι οι εκπαιδευτικοί και οι οργανώσεις τους, είτε οι γονείς και οι ομοσπονδίες τους, οι μαθητές, το Υπουργείο. Όλοι οι φορείς θα πρέπει να επιδείξουν θέληση για να αλλάξει αυτή η κατάσταση».
Αδιαφορία για τα Νέα Ελληνικά
Ο πρόεδρος της Προοδευτικής Κίνησης Καθηγητών Σωτήρης Χαραλάμπους ανέφερε στις δηλώσεις του στη «Σημερινή» ότι, σε ό,τι αφορά τα Νέα Ελληνικά είναι το μόνο μάθημα όπου μπορεί κάποιος να αναζητήσει τις αιτίες, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι και εκεί τα πράγματα δεν είναι σ’ αυτήν την κατάσταση. «Πρόκειται για το μάθημα το οποίο είναι κοινό για όλους, υπάρχει και αδιαφορία, είναι το μάθημα στο οποίο παιδιά που θα δώσουν εξετάσεις πρόσβασης -άρα δεν τους ενδιαφέρει και πολύ- δίνουν πολλά άδεια γραπτά, άσπρες σελίδες, ρίχνοντας κατακόρυφα τους μέσους όρους. Αυτό είναι αιτιολογία, αλλά δεν είναι δικαιολογία! Χρειάζεται αλλαγή στο συνολικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Θα πρέπει να αλλάξει η φιλοσοφία όλων των μαθημάτων, ώστε να μην απαιτείται στις τελικές εξετάσεις η στείρα γνώση, αλλά να διαφαίνεται η κριτική προσέγγιση του μαθητή, το οποίο δεν έχει ακόμα διαφανεί, διότι και τα αναλυτικά προγράμματα βρίσκονται στην πορεία αναδιαμόρφωσης», είπε ο κ. Χαραλάμπους.
Ελένη Σεμελίδου - πρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ: «Ας αναλάβει το Υπουργείο Παιδείας τις ευθύνες του»
«Οι μέσοι όροι στις Παγκύπριες Εξετάσεις κινούνται στα ίδια επίπεδα με τις προηγούμενες χρονιές. Είναι εξετάσεις που δεν αφορούν μόνο τους μαθητές που διεκδικούν θέσεις στο Πανεπιστήμιο, αλλά τις δίνουν όλοι οι μαθητές και αυτοί που θεωρούν ότι απολύονται βάσει των βαθμών των τριμήνων, με αποτέλεσμα το ενδιαφέρον τους για να πάρουν ψηλό βαθμό για τις εξετάσεις να μειώνεται. Ειδικότερα στο μάθημα των Νέων Ελληνικών, ο βαθμός 9,5 δεν είναι ο βαθμός των τριμήνων. Είναι ψηλότερος θεωρητικά βαθμός απ’ ό,τι ο βαθμός των τριμήνων. Ο λόγος είναι ότι στα τρίμηνα, είναι δύσκολο στο μάθημα των Νέων Ελληνικών και συγκεκριμένα στην προφορική εξέταση, να βαθμολογήσεις με εννέα το μαθητή, άρα ο βαθμός είναι σίγουρα ψηλότερος. Έχει επίσης πολύ μεγάλη σημασία ο χρόνος της εξέτασης. Αν δει κανείς το εξεταστικό δοκίμιο των Νέων Ελληνικών, είναι ανθρωπίνως αδύνατο ο μαθητής να αφεθεί να αναπτύξει κριτική σκέψη όταν περιλαμβάνει: άγνωστο κείμενο, λεξιλογικές ασκήσεις, ερωτήματα που αφορούν λογοτεχνικά κείμενα, λογοτεχνικό βιβλίο και έκθεση ιδεών. Και όλα αυτά καλείται ο μαθητής να τα απαντήσει σε τρεις ώρες! Πολλά παιδιά χάνουν αρκετές μονάδες στο θέμα της Έκθεσης. Αυτό δεν συμβαίνει διότι δεν ξέρουν να γράψουν, αλλά γιατί δεν έχουν τον απαιτούμενο χρόνο να αναπτύξουν σωστά το λόγο τους. Είναι ένας συνεχής γραπτός λόγος, χρειάζεται αφοσίωση για αρκετή ώρα.
»Πάντως, το ζήτημα είναι πολύπλοκο. Οι καθηγητές ενεργούν με βάση τις οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας, το οποίο δεν έχει λάβει αποφάσεις προς την ορθή κατεύθυνση εάν λάβουμε υπ' όψιν ότι πέρσι ο ίδιος ο Υπουργός Παιδείας παραδέχθηκε το έλλειμα που υπάρχει σε ό,τι αφορά π.χ. τα Αρχαία Ελληνικά. Θα πρέπει να αντικρίσουμε το θέμα με σοβαρότητα. Πιστεύω ότι οι καθηγητές είναι οι τελευταίοι που ευθύνονται, διότι τα εργαλεία και οι στόχοι τίθενται από το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο, επιτέλους, πρέπει να δει σοβαρά το θέμα και να επικεντρωθεί στην ουσία του ζητήματος. Όταν το σύστημα πρόσβασης δίνει έμφαση απλώς και μόνο στη συγκεκριμένη εξέταση, διαγράφοντας και περιφρονώντας πλήρως την παρουσία του μαθητή κατά τη διάρκεια των τελευταίων του χρόνων στο σχολείο, δεν δίνεται κίνητρο στο μαθητή. Ασκείται με έναν τρόπο γνωσιοκεντρικό και εξετασιοκεντρικό και από τα φροντιστήρια, αφήνοντας κατά μέρος τον ίδιο το μαθητή, τη μορφή των εξεταστικών δοκιμίων, χωρίς να αναπτύσσεται σωστά η κριτική σκέψη.
Τα χέρια των καθηγητών είναι δεμένα
»Το δημόσιο σχολείο πρέπει να καλλιεργεί όλες τις δυνατότητες και να δίνει διεξόδους στους μαθητές. Να εφαρμόζεται η διαφοροποίηση της διδασκαλίας, να δίδονται καινοτόμες προκλήσεις στους μαθητές. Αυτήν τη στιγμή πλήττεται η δημιουργικότητα του μαθητή από το εξετασιοκεντρικό σύστημα, στο οποίο είναι εγκλωβισμένο, ιδιαίτερα το Λύκειο. Πρέπει το Πανεπιστήμιο να πάψει να είναι ο προθάλαμος και να επιμετρά όχι μόνο η εξέταση. Να βρούμε ένα σύστημα πρόσβασης, όπου ο μαθητής να μπορεί να παίρνει μια θέση στο Πανεπιστήμιο εκεί που πραγματικά το θέλει και έχει δυνατότητες, αλλά με κάποιον τρόπο να μετρά και η προσπάθεια που καταβάλλει κατά τη διάρκεια της φοίτησής του στο σχολείο, η οποία πάει περίπατο! Πείτε μου ένα λόγο για να είναι ο μαθητής δημιουργικός και παραγωγικός στο σχολείο με αυτό το σύστημα που έχουμε! Είναι βαθύτερα τα ζητήματα και τις αποφάσεις πρέπει να τις λάβει επιτέλους το αρμόδιο Υπουργείο Παιδείας! Τα χέρια των καθηγητών είναι δεμένα. Ελπίζουμε ότι τα αναλυτικά προγράμματα θα είναι προς αυτήν την κατεύθυνση αλλά θα πρέπει παράλληλα να επανεξεταστεί το σύστημα πρόσβασης».
«Η σιωπή φορέων της γλωσσικής καλλιέργειας αποτελεί ανεξήγητη στάση»
Απογοητευτικά χαρακτηρίζει τα αποτελέσματα των Παγκυπρίων Εξετάσεων στο μάθημα των Νέων Ελληνικών, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας, Νίκος Τορναρίτης. «Τα απογοητευτικά αποτελέσματα των τριών τελευταίων χρόνων στις Παγκύπριες Εξετάσεις στο μάθημα των Νέων Ελληνικών χρειάζεται να τύχουν βαθιάς μελέτης τόσο από την Πολιτεία όσο και από τους αρμόδιους φορείς. Η αδράνεια που επιδεικνύει το Υπουργείο Παιδείας και η σιωπή φορέων της γλωσσικής μας καλλιέργειας αποτελούν μια, κατά την κρίση μου, ανεξήγητη στάση», αναφέρει σε γραπτή του δήλωση ο κ. Τορναρίτης.
Αριθμοί ιδιαιτέρως ανησυχητικοί
«Οι αριθμοί είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικοί και κανένας δεν μπορεί να παριστάνει τον αδιάφορο από τη στιγμή που αφορούν τη γλωσσική καλλιέργεια των παιδιών τους. Ο μέσος όρος ήταν 9,53, ενώ ο περσινός 9,76. Τα στατιστικά όπως δημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο Τύπο διαφωτίζουν όλους μας: 996 μαθητές βαθμολογήθηκαν από το 1 μέχρι το 3, 4.653 βαθμολογήθηκαν κάτω από τη βάση από ένα σύνολο 9.543 μαθητών που έλαβαν μέρος στις εξετάσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής, προσθέτοντας ότι οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν πηγή ανησυχίας. Ο κ. Τορναρίτης καλεί το Υπουργείο Παιδείας να μελετήσει σε βάθος το ζήτημα και ακολούθως να ενημερώσει την Επιτροπή Παιδείας της Βουλής για τα μέτρα που δύναται να εφαρμόσει για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στη διδασκαλία του μαθήματος των Νέων Ελληνικών.
Καθρέφτης ποιότητας τα Νέα
«Θεωρώ ότι το ζήτημα αυτό χρειάζεται να αντιμετωπισθεί με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με αναβάθμιση της διδασκαλίας του μαθήματος των Νέων Ελληνικών και με αξιοποίηση της σοφίας ειδικών από την Κύπρο και την Ελλάδα στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. Τα Νέα Ελληνικά είναι συχνά ο "καθρέφτης" της ποιότητας της παρεχόμενης παιδείας στους νέους μας, είναι το μέσο έκφρασης και διατύπωσης της σκέψης. Γι’ αυτό η μελέτη και οι προτάσεις για αλλαγές είναι ένα επείγον αίτημα για όσους αντιλαμβάνονται ότι η ελληνική γλώσσα δεν είναι "πάρεργο" για αδιάφορους, αλλά ένας διαρκής αγώνας για να κάνουμε καλύτερη την ψυχή μας», καταλήγει ο κ. Τορναρίτης.
