Σημερινή

Τετάρτη, 14/11/2018
RSS

Στο μεροκάματο του… θανάτου

| Εκτύπωση | 08 Ιούλιος 2018, 18:03 | Του Μάριου Ιγνατίου

ΕΚΑΤΟΝ ΕΙΚΟΣΙ ΠΕΝΤΕ ΑΤΟΜΑ ΕΧΑΣΑΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 13 ΧΡΟΝΙΑ

ΑΠΟ ΤΟ 2005 ΕΩΣ ΤΟ 2017, ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΓΡΑΨΕΙ 25.643 ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ, ΕΚ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΤΑ 125 ΗΤΑΝ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ

Οι χειρότερες χρονιές ήταν το 2010 με 19 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα και το 2005 με 18, ενώ η χρονιά με τα λιγότερα ήταν η περσινή με μόλις δύο


Το τελευταίο θανατηφόρο εργατικό ατύχημα στη Λάρνακα, που είχε ως αποτέλεσμα τον άδικο χαμό ενός οικογενειάρχη ηλικίας 42 ετών, πατέρα τριών παιδιών, του Γιώργου Γεωργίου, υπαλλήλου της ΑΗΚ, φέρνει μοιραία ξανά στο προσκήνιο το θέμα ασφάλειας και υγείας στον χώρο εργασίας. Δυστυχώς αναγκαζόμαστε να κάνουμε πάντα αυτή τη συζήτηση εκ των υστέρων. Όταν δηλαδή θρηνήσουμε θύματα. Λειτουργούμε στην Κύπρο, ας το παραδεχθούμε επιτέλους, εκ των υστέρων και όχι προνοητικά και προληπτικά.

Η απώλεια ενός ανθρώπου δεν μπορεί να αντικατασταθεί και να αναπληρωθεί με τίποτα. Κανένα τίμημα δεν μπορεί και δεν ζυγίζει το ίδιο στη ζυγαριά της λογικής και του πόνου. Αλήθεια, ποιος μπορεί να εξηγήσει στα τρία παιδιά του Γιώργου ότι ο θάνατος του πατέρα τους, στην καθημερινή του ενασχόληση, στον δρόμο προς το μεροκάματο, αποτέλεσε αφορμή για άλλη μια τροποποίηση του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου του 2018.

Τι και αν η ανακοίνωση του Υπουργικού κάνει λόγο για γενικότερη αύξηση των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα; Ποιος θα θυμάται, εκτός από όσους μένουν πίσω για να κλαίνε την απώλεια του Γιώργου και του κάθε Γιώργου και να κρατάνε άσβεστη τη μνήμη του, ότι θα αλλάξει ο Νόμος και θα γίνει πιο αυστηρός; Κανείς.

Τα στοιχεία

Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα σημαντικά στατιστικά στοιχεία που βοηθούν να κατανοήσουμε και την πορεία που είχε η ασφάλεια και η υγεία στον χώρο εργασίας, αλλά και τη φύση των εργασιών που θεωρούνται πιο επιρρεπείς σε ατυχήματα. Οι αναλύσεις του Τμήματος κατηγοριοποιούνται κατά οικονομική δραστηριότητα, φύλο, ηλικία και αιτία.

Συνολικά, πάντως, τα τελευταία 13 χρόνια (2005-2017), σημειώθηκαν στην Κύπρο πέραν των 25.000 εργατικών ατυχημάτων. Συγκεκριμένα σημειώθηκαν 25.643 ατυχήματα, εκ των οποίων τα 125 ήταν θανατηφόρα. Στο σημείο αυτό χρειάζεται μια απαραίτητη διευκρίνιση: αρκετός κόσμος θεωρεί ότι εργατικό ατύχημα είναι μόνο το θανατηφόρο. Τα πράγματα δεν είναι έτσι.

Στη σχετική στατιστική λίστα που η «Σ» εξασφάλισε παρουσιάζονται αναλυτικά οι αιτίες των εργατικών γνωστοποιήσιμων ατυχημάτων που είχαμε στην Κύπρο κατά την προηγούμενη ημερολογιακή χρονιά. Βάσει αυτών των δεδομένων, το 34,11% των εργατικών ατυχημάτων πέρσι καταγράφηκε σε κτίρια/εγκαταστάσεις, το 24,3% με μηχανήματα ή άλλο εξοπλισμό, το 22,37% οφείλονταν σε υλικά-ουσίες, το 13,04% σε μέσα μεταφοράς και το 6,28% οφείλονταν σε άλλα αίτια.

Μειώνονται τα θανατηφόρα, αλλά…

Την ίδια στιγμή, μελετώντας τα στατιστικά στοιχεία που παρουσιάζονται, μπορεί κάποιος να παρατηρήσει ότι παρουσιάστηκε σημαντική μείωση του αριθμού των θανατηφόρων ατυχημάτων τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Όπως καταγράφεται και σε σχετική γραφική παράσταση, την οποία αναλύει η «Σ», οι χειρότερες χρονιές ήταν το 2010 με 19 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα και το 2005 με 18, ενώ η χρονιά με τα λιγότερα ήταν η περσινή με μόλις 2 και το 2015 με 4.

Ειδικότερα, το 2006 σημειώθηκαν 18 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, το 2007 σημειώθηκαν 15, το 2008 σημειώθηκαν 12, το 2009 σημειώθηκαν 9, το 2010 σημειώθηκαν 19, το 2011 σημειώθηκαν 5, το 2012 σημειώθηκαν 9, όπως και το 2013, το 2014 σημειώθηκαν 5, το 2015 σημειώθηκαν 4, το 2016 σημειώθηκαν 5 και πέρσι σημειώθηκαν 2.

Αποφάσεις Υπουργικού

Στη σκιά του νέου θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος, το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρία του την περασμένη Τετάρτη, αποφάσισε την τροποποίηση του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου του 2018 λόγω της αύξησης των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα. «Το προτεινόμενο νομοσχέδιο εξετάστηκε, σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, από Τριμερή Διευρυμένη Τεχνική Επιτροπή του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, των εργοδοτικών οργανώσεων ΟΕΒ και ΚΕΒΕ, των συνδικαλιστικών οργανώσεων ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ και άλλων.

Από τη συνεδρία της Διευρυμένης Τεχνικής Επιτροπής και τη διαβούλευση με τα μέλη του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος προέκυψε η πρόταση που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο και η οποία προνοεί αυστηρές εξώδικες ρυθμίσεις για τα θέματα ασφάλειας και υγείας, προωθώντας αυστηρότατες ποινές, με στόχο την αποτροπή ανάλογων ατυχημάτων στο μέλλον», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Σχόλιο ΟΕΒ

Σχολιάζοντας, πάντως, την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η διευθύντρια του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής της ΟΕΒ, Λένα Παναγιώτου, ανέφερε πως «η ενίσχυση του ήδη αυστηρού νομοθετικού πλαισίου για θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία, μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αποτελέσει εργαλείο για αντιμετώπιση και αποτροπή εργατικών ατυχημάτων. Συνεπώς, η ΟΕΒ υποστηρίζει εκείνες τις τροποποιήσεις που κρίνονται απαραίτητες μέσα από επιστημονικές μελέτες. Ωστόσο, η επιβολή μέτρων, νομικών ή άλλων, δεν μπορεί από μόνη της να επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αντιθέτως, κρίνουμε ότι μέσα από την παροχή κινήτρων και την ανάπτυξη βοηθητικών εργαλείων, οι επιχειρήσεις μπορούν να βελτιώσουν περαιτέρω τα επίπεδα Ασφάλειας & Υγείας στους χώρους εργασίας», συνέχισε.

Πάντως κάθε φορά που συμβαίνει ένα δυσάρεστο συμβάν και ένα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αμέσως προσπαθούν να δαχτυλοδείξουν ως υπεύθυνους τους εργοδότες. Είναι όμως έτσι; Η ΟΕΒ, υπέδειξε η κα Παναγιώτου, από την ίδρυσή της έχει διαχρονικά συνεισφέρει στην ανάπτυξη κουλτούρας ανάμεσα στους εργοδότες και στην εμπέδωση της αντίληψης ότι η εφαρμογή μέτρων και η κατάρτιση του προσωπικού σε θέματα ασφάλειας & υγείας είναι επένδυση με πολλαπλά οφέλη για τους εργαζόμενους και για τις επιχειρήσεις.

«Προς τον σκοπό αυτό, έχουμε συστήσει Υπηρεσία μέσω της οποίας προσφέρονται εξειδικευμένες υπηρεσίες στις επιχειρήσεις, περιλαμβανομένης της εκπόνησης μελέτης εκτίμησης κινδύνων στην εργασία. Κατά συνέπεια, τα μέλη μας, με την κατάλληλη καθοδήγηση, προχωρούν στη συστηματική ενημέρωση, εκπαίδευση και ενεργή εμπλοκή των εργαζομένων τους στη διαμόρφωση σχετικών πολιτικών», υπογράμμισε.

Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά της στην απόδοση ευθυνών. «Ποιος φταίει περισσότερο, αναρωτηθήκαμε, η ενδεχόμενη χαλαρή εποπτική στάση από το κράτος, οι πιθανοί πιεστικοί όροι απασχόλησης και οι άσχημες συνθήκες απασχόλησης που επιβάλλουν κάποιοι από τους εργοδότες ή η ενδεχόμενη επιπολαιότητα από κάποιους εργαζόμενους που μετατρέπονται σε θύματα μοιραίων ατυχημάτων;»

Κάθε περιστατικό, υπογραμμίζει η διευθύντρια του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής της ΟΕΒ, το οποίο οδηγεί σε σοβαρά εργατικά ατυχήματα, αποτελεί συλλογική αποτυχία. «Δεν απομονώνουμε τις ευθύνες αλλά ούτε και τις μεταθέτουμε σε τρίτους. Τα πλείστα ατυχήματα μπορούν να προληφθούν και να αποφευχθούν πλήρως. Θα πρέπει παράλληλα να γίνει συνείδηση πως, αν και η ευθύνη του εργοδότη είναι ακέραιη όσον αφορά στα μέτρα πρόληψης των κινδύνων, οι εργοδοτούμενοι θα πρέπει επίσης να ευαισθητοποιηθούν ως προς τις ευθύνες και υποχρεώσεις που τους αναλογούν», συμπλήρωσε.

Το μήνυμα

Δράττοντας την ευκαιρία, η κ. Παναγιώτου έστειλε και το εξής μήνυμα από πλευράς εργοδοτών προς τους εργαζόμενους: «Η διασφάλιση ασφαλών και υγιών χώρων εργασίας αποτελεί καταστατική αποστολή της ΟΕΒ. Διαβεβαιώνουμε ότι θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με όλους τους εμπλεκόμενους και ειδικότερα το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, με σκοπό την επίτευξη του κοινού για όλους στόχου: την εξάλειψη των ατυχημάτων.

Η προσπάθεια όμως κάθε εργοδότη να παρέχει στους εργαζόμενους υγιές και ασφαλές περιβάλλον για να επιστρέφουν στο σπίτι και την οικογένειά τους αρτιμελείς και υγιείς, θα πρέπει να βρίσκει ανταπόκριση. Η ΟΕΒ καλεί τους εργαζόμενους να τηρούν τις οδηγίες, κανονισμούς και διαδικασίες που αφορούν την ασφαλή διεκπεραίωση των καθηκόντων τους και να αξιοποιούν τον εξοπλισμό και μέσα ατομικής προστασίας που τους παρέχονται προς αυτό τον σκοπό», κατέληξε.

Δεν γνωστοποιούνται όλα

Είναι κοινή παραδοχή ότι αρκετά από τα εργατικά ατυχήματα δεν θα γίνουν γνωστά ποτέ. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η αδήλωτη εργασία ή η παράνομη απασχόληση, εργοδότες ή ακόμη και εργαζόμενοι όχι μόνο δεν αναφέρουν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας ένα ατύχημα, αλλά προσπαθούν είτε να αλλοιώσουν κάποια από τα στοιχεία είτε ακόμη και να τα εξαφανίσουν εντελώς.

Σύμφωνα με τον επίσημο ορισμό, γνωστοποιήσιμο ατύχημα είναι κάθε ασυνεχές (στιγμιαίο) συμβάν το οποίο προκαλεί σωματική ή διανοητική βλάβη ή απώλεια ζωής σε α. εργοδοτούμενο ή αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο, κατά τη διάρκεια της εργασίας του ή κατά τη διάρκεια της συνήθους διαδρομής μεταξύ της οικίας και του τόπου εργασίας του β. πρόσωπο που βρίσκεται εκτός εργασίας κατά την ώρα του συμβάντος και εφόσον το συμβάν προκύπτει από τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων σε εργασία. Ως προς το πώς μπορεί κάποιος να γνωστοποιήσει ένα εργατικό ατύχημα, αυτό γίνεται με τους πιο κάτω τρόπους:

(α) Με τη συμπλήρωση και υποβολή του εντύπου γνωστοποίησης ατυχήματος, το οποίο αποτελεί μέρος του κοινού εντύπου «Αίτηση για Επίδομα Σωματικής Βλάβης / Γνωστοποίηση Ατυχήματος». Το έντυπο θα πρέπει να υποβάλλεται στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας της επαρχίας όπου συνέβη το ατύχημα, είτε απευθείας είτε μέσω του αντίστοιχου Επαρχιακού Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Το κοινό έντυπο είναι διαθέσιμο στα Επαρχιακά Γραφεία Επιθεώρησης Εργασίας και στα Επαρχιακά Γραφεία Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

(β) Με τη συμπλήρωση και υποβολή του εντύπου γνωστοποίησης στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας της επαρχίας όπου συνέβη το ατύχημα. Το έντυπο αυτό είναι διαθέσιμο στα Επαρχιακά Γραφεία Επιθεώρησης Εργασίας και στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας.