Σημερινή

Κυριακή, 19/08/2018
RSS

Θα «στεγνώσουν» οι αγροτικές καλλιέργειες

| Εκτύπωση | 10 Ιούνιος 2018, 18:04 | Του Μαρίνου Παυλικά

ΣΕ ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΟΙ ΠΑΤΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΑΠΟ 1Η ΙΟΥΛΙΟΥ

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΟΥΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ. ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΥΔΑΤΩΝ

Σε δηλώσεις του στη «Σημερινή» της Κυριακής, ο Υπουργός Γεωργίας ανέφερε πως θα πρέπει σταδιακά να επιτευχθεί η πλήρης απεξάρτηση της ύδρευσης από τις καιρικές συνθήκες


Περικοπές στην άρδευση της τάξης του 30% παγκύπρια κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και συγκεκριμένα από την 1η Ιουλίου και έπειτα αλλά με παράλληλη στήριξη των αγροτών, ήταν οι αποφάσεις που έλαβε το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τις δύο τελευταίες συνεδριάσεις του ως αντιμετώπιση της παρατεταμένης ανομβρίας και της κατανομής των διαθέσιμων πόρων για αρδευτικούς σκοπούς. Διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξουν καθόλου περικοπές στην ύδρευση για τα επόμενα δύο χρόνια, ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κώστας Καδής, μετά το πέρας της συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου της 30ής του περασμένου Μαΐου, ανέφερε πως η μείωση μετά την 1η Ιουλίου θα ανέλθει στο 30%, ενώ η παράταση των περικοπών κατά ένα μήνα έγινε με γνώμονα την ποσότητα των τελευταίων βροχοπτώσεων που λειτούργησαν ευεργετικά ως προς την καθυστέρηση της έναρξης των περικοπών.

Μετά τις 30 Ιουνίου θα τερματιστεί, βάσει της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, η παραχώρηση νερού για εποχικές καλλιέργειες και καλλιέργειες σε θερμοκήπια, ενώ η παραχώρηση νερού για μόνιμες καλλιέργειες θα γίνεται κατά 25% για σκοπούς συντήρησης. Παράλληλα, το Υπουργικό ενέκρινε την πρόταση του Υπουργείου για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης στρατηγικής για βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα σε σχέση με την υδατική πολιτική και τη διασφάλιση επάρκειας σε νερό, ένα πλαίσιο στρατηγικής που πρόκειται να κατατεθεί μέσα στο επόμενο τρίμηνο στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Στήριξη αγροτών

Σε συνδυασμό με τις καταστροφές που σημειώθηκαν σε αγροτικές καλλιέργειες κατά την πρόσφατη χαλαζόπτωση, το Υπουργικό Συμβούλιο σε συνεδρίασή του στις 6 Ιουνίου αποφάσισε τη στήριξη των αγροτών με καταβολή μέχρι και του 50% των ζημιών. Οι αποζημιώσεις αναμένεται να καταβληθούν περί τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ για τον σκοπό αυτό εργάζονται αρμόδιοι λειτουργοί του Υπουργείου Γεωργίας και του ΟΓΑ, ώστε να καταγράψουν τις ζημιές σε ολόκληρη την Κύπρο.

Πώς θα κατανεμηθούν οι ποσότητες νερού

Η κατανομή νερού, η οποία ετοιμάζεται κάθε χρόνο και εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, αφού πρώτα τύχει διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκομένους, όπως Συμβούλια Υδατοπρομήθειας, Αγροτικές Οργανώσεις, ΕΤΕΚ και τους άλλους φορείς που εκπροσωπούνται στη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Υδάτων (ΣΕΔΥ), βασίζεται κατά σειρά προτεραιότητας στην απρόσκοπτη παροχή νερού για σκοπούς ύδρευσης, στην απρόσκοπτη παροχή νερού για την κτηνοτροφία, στην παροχή της ελάχιστης ποσότητας νερού για τη διατήρηση των μόνιμων καλλιεργειών και στην παροχή νερού για τη συμπλήρωση των ήδη φυτεμένων καλλιεργειών.

Νοείται ότι οι τέσσερεις αυτοί βασικοί άξονες αφορούν την ελάχιστη κατανομή και εφαρμόζονται σε περιόδους ανομβρίας, όπως αυτήν που περνούμε τα τελευταία χρόνια. Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι οι ποσότητες τροποποιούνται κάθε χρόνο ανάλογα με τα διαθέσιμα αποθέματα νερού.

Η πρόταση η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Υπουργικό Συμβούλιο έχει βασιστεί στους πιο πάνω άξονες, και περιλαμβάνει τις ποσότητες οι οποίες πρόκειται να αποδεσμευθούν. Σύμφωνα με στοιχεία που παραχώρησε στη «Σημερινή» το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, από το Έργο Νότιου Αγωγού θα διατεθούν συνολικά 17,6 εκ. κ.μ.

Η παροχή νερού θα διακοπεί άμεσα σε όλα τα τεμάχια στα οποία δεν υπάρχουν μόνιμες ή εποχικές φυτείες. Για τις μόνιμες φυτείες θα διατεθεί το 25% των αναγκών, ανάλογα με το είδος της φυτείας και την έκταση. Στις 30 Ιουνίου θα τερματιστεί η παροχή νερού σε όλα τα τεμάχια, ανεξάρτητα εάν έχουν ολοκληρωθεί ή όχι οι φυτείες μέχρι την ημερομηνία αυτή. Συνολικά για τον Νότιο Αγωγό έχουν εγκριθεί 9.1 εκ. κ.μ. από τα φράγματα για όλες τις περιοχές ανατολικά και 8.5 εκ. κ.μ. από το ανακυκλωμένο νερό και γεωτρήσεις για τις περιοχές Λεμεσού.

Για τις περιοχές Λεμεσού θα κατανεμηθούν στους γεωργούς τα 8.5 εκ. κ.μ. με προτεραιότητα τα θερμοκήπια, τις μόνιμες φυτείες, τα εποχικά και τους χώρους πρασίνου. Οι παροχές που αρδεύουν από το ανακυκλωμένο νερό, δεν θα κλείσουν στο τέλος Ιουνίου όπως στις άλλες περιοχές του Νοτίου Αγωγού. Στις περιοχές Λεμεσού που δεν μπορούν να αρδευτούν από το ανακυκλωμένο νερό, θα εγκριθούν ποσότητες μόνο για τις μόνιμες φυτείες, καλύπτοντας το 25% των αναγκών, ανάλογα με το είδος φυτείας και την έκταση.

Για το αρδευτικό Έργο Πάφου, από το οποίο θα διατεθούν 6,4 εκ. κ.μ., ισχύουν τα ίδια με το έργο του Νοτίου Αγωγού που αναφέρονται πιο πάνω, με τη μόνη διαφορά ότι θα παραχωρηθούν στους μπανανοκαλλιεργητές το 36% των αναγκών έναντι του 25% των αναγκών όλων των άλλων μόνιμων φυτειών. Στο Αρδευτικό Έργο Χρυσοχούς θα παραχωρηθούν 5 εκ. κ.μ. και θα γίνει άμεσα η κατανομή του νερού στους γεωργούς με προτεραιότητα την ύδρευση ζώων, τα θερμοκήπια, τις μόνιμες φυτείες, τα εποχικά και τέλος τους χώρους πρασίνου. Όσον αφορά τα αρδευτικά έργα της Επαρχίας Λευκωσίας, από το Αρδευτικό Έργο Ξυλιάτου θα δοθούν 500.000 κ.μ. νερού και από το Αρδευτικό Έργο Βυζακιάς 200.000 κ.μ. νερού, αποκλειστικά για μόνιμες καλλιέργειες.

Στρατηγική μέτρων για υδατική πολιτική

Η Στρατηγική η οποία, σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, θα ολοκληρωθεί τους επόμενους τρεις μήνες, θα αντιμετωπίζει ολοκληρωμένα τη διαχείριση του νερού ως ενός πολύτιμου πόρου, ο όποιος θα πρέπει να τυγχάνει ορθολογικής διαχείρισης για εξυπηρέτηση της κοινωνίας στο σύνολό της. Μέσα από τη Στρατηγική αυτή θα εξεταστούν οι συνέργειες μεταξύ των πολιτικών που εφαρμόζουν τόσο τα τμήματα του Υπουργείου Γεωργίας όσο και άλλων Υπουργείων, οι πολιτικές των οποίων επηρεάζουν την ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού.

Η Στρατηγική αναμένεται να θέσει το πλαίσιο και να εντοπιστούν οι σημαντικότεροι παράγοντες στους οποίους θα πρέπει να επικεντρωθεί η Κυβέρνηση τα επόμενα χρόνια, όπως μέτρα εξοικονόμησης, μείωσης των απωλειών από τα δίκτυα, κυρίως των τοπικών Αρχών, καθώς και νομικά και οικονομικά εργαλεία, τα όποια θα πρέπει να προωθηθούν.

Στήριξη από Ε.Ε. και αφαλατώσεις

Πέραν των μέτρων περικοπών αλλά και των αποζημιώσεων, στα οποία έχει ήδη προχωρήσει η Κυβέρνηση, το θέμα της παρατεταμένης ανομβρίας αναμένεται να συζητηθεί στην επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. στις 18 Ιουνίου. Το θέμα των επιπτώσεων της παρατεταμένης ανομβρίας στους γεωργούς και η στήριξη της Ε.Ε. έχει εγγραφεί στην ημερήσια διάταξη μετά από αίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πέραν, όμως, των περιοριστικών μέτρων που έχουν ληφθεί και ανεξαρτήτως του πλαισίου Στρατηγικής που θα εκπονηθεί μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβούλιου, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων έχει αρχίσει την διαπραγμάτευση με την ανάδοχο εταιρεία που διαχειρίζεται τη μονάδα αφαλάτωσης στη Λεμεσό για επέκτασή της κατά 20.000 κυβ. μέτρα. Παράλληλα με την επέκταση της μονάδας απαιτούνται και έργα υποδομής, ώστε το νερό να μπορεί να τυγχάνει αξιοποίησης. Στο εγγύς μέλλον αναμένεται να αρχίσει διαπραγμάτευση με την ΑΗΚ για αύξηση της παραγωγής της μονάδας αφαλάτωσης στο Βασιλικό.

Επίσης, βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για την κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης στην Πάφο, η οποία αναμένεται να λειτουργήσει σε δύο περίπου χρόνια. Ως εκ τούτου, εξετάζεται το ενδεχόμενο εγκατάστασης προσωρινής μονάδας αφαλάτωσης μέχρι την ολοκλήρωση της μόνιμης. Παράλληλα, βρίσκεται υπό κατασκευή αγωγός που μπορεί να μεταφέρει νερό από το φράγμα Ευρέτου στην Πάφο, ο οποίος θα συμπληρωθεί τον Οκτώβριο.

Σε απόγνωση οι πατατοπαραγωγοί

Μιλώντας στη “Σ” ο Πρόεδρος της Ομάδας Πατατοπαραγωγών, Ανδρέας Κάρυος, εξέφρασε την αγωνία του για τις επικείμενες περικοπές νερού στις εποχικές καλλιέργειες, σημειώνοντας πως κατά το διάστημα της καλοκαιρινής περιόδου θα υπάρξει οικονομική δυσχέρεια σε αρκετούς πατατοπαραγωγούς, οι οποίοι δεν θα είναι σε θέση να προχωρήσουν με τη νέα σοδειά ή θα καλλιεργήσουν μειωμένη σοδειά. Προειδοποίησε, παράλληλα, πως το πρόβλημα το οποίο δημιουργείται δεν έχει αντίκτυπο μόνο στην τσέπη του αγρότη αλλά γενικότερα στην εμπορία των κυπριακών πατατών, αφού η μείωση της παραγωγής θα οδηγήσει σε αύξηση της τιμής και σε μείωση των εξαγώγιμων ποσοτήτων.

Κάλεσε την Κυβέρνηση όπως μελετήσει με ιδιαίτερη προσοχή τα επόμενα βήματα στη διάθεση των ποσοτήτων νερού, και συγκεκριμένα από τις αρχές Σεπτεμβρίου μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, εποχή κατά την οποία οι αγρότες θα προχωρήσουν με τη φύτευση της χειμωνιάτικης και της πρώιμης ανοιξιάτικης εσοδείας. Εξέφρασε, μάλιστα, και τη λύπη του που η μεγαλύτερη περικοπή γίνεται στις εποχικές καλλιέργειες και όχι στις μόνιμες, τη στιγμή που η πατάτα αποτελεί ένα από τα κυριότερα εξαγώγιμα κυπριακά προϊόντα, με πέραν του 80% της συνολικής καλλιέργειας να προορίζεται για εξαγωγή.

Σε ορθολογική χρήση καλεί το ΤΑΥ τους γεωργούς

Με οδηγίες του προς τους Γεωργούς, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων του Υπουργείου Γεωργίας έχει αναπτύξει έντονη δράση ως προς τον στόχο της εξοικονόμησης νερού και της ορθολογικής χρήσης του νερού άρδευσης. Συγκεκριμένα, το Τμήμα προτείνει στους γεωργούς μεταξύ άλλων την αντικατάσταση των παραδοσιακών μεθόδων άρδευσης με Βελτιωμένα Συστήματα Υψηλής Αποδοτικότητας, τον τακτικό έλεγχο και συντήρηση του αρδευτικού εξοπλισμού για μείωση των απωλειών στο ελάχιστο, την αποθήκευση του νερού της βροχής σε δεξαμενές και τη χρήση υφάλμυρου νερού σε ανθεκτικές καλλιέργειες.

Σημαντικό, βέβαια, είναι και το προτεινόμενο μέτρο για βέλτιστες πρακτικές άρδευσης κατά το οποίο το ΤΑΥ καλεί τους αγρότες να επιλέγουν φυτείες με λιγότερες απαιτήσεις στο νερό, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους ξηρασίας. Παράλληλα, το Τμήμα μέσω της εκστρατείας διαφώτισης και ευαισθητοποίησης προτείνει και μέτρα για καλύτερη αποδοτικότητα και βελτιωμένα συστήματα άρδευσης. Το Τμήμα προτείνει μέσω της εκστρατείας του ως το πιο αποδοτικό σύστημα άρδευσης την υπόγεια τοποθέτηση σταγόνων με αποδοτικότητα 90-95%.

Αναφέρεται, παράλληλα, πως η αποδοτικότητα στην άρδευση με επιφανειακή τοποθέτηση σταγόνων υπολογίζεται στο 80-90%, η αποδοτικότητα των εκτοξευτήρων (πέκκων) υπολογίζεται στο 60-70%, η άρδευση με αυτοκινούμενο σύστημα «αντένες» έχει απόδοση 60-70%, ενώ η μεγαλύτερη σπατάλη νερού προκαλείται από τις παραδοσιακές μεθόδους άρδευσης με αυλάκια ή πλημαντό, όπου η αποδοτικότητα φτάνει μόλις το 40%, αφού πολύ μεγάλο ποσοστό νερού σπαταλάται λόγω επιφανειακής απορροής, βαθιάς διήθησης και εξάτμισης.

Καδής: «Πλήρης απεξάρτηση της ύδρευσης από καιρικές συνθήκες»

Σε δηλώσεις του στη «Σημερινή» της Κυριακής, ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κώστας Καδής, ανέφερε ότι το νερό είναι ένας πολύτιμος πόρος για τον τόπο μας, ο όποιος, όπως προβλέπουν και οι επιστήμονες, θα γίνει ακόμα πιο πολύτιμος λόγω της κλιματικής αλλαγής. Ως εκ τούτου, απαιτείται, σύμφωνα με τον Υπουργό, η μεθοδική και προγραμματισμένη διαχείρισή του, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη στον τόπο μας από τη χρήση του.

Ανέφερε, μάλιστα, πως η αειφόρος διαχείριση του νερού αρχίζει πρώτα απ’ όλα από την εξοικονόμησή του και δεν παρέλειψε να προειδοποιήσει ότι, παρά το ότι περιοδικά συλλέγονται ικανοποιητικές ποσότητες στα φράγματά μας, το γεγονός αυτό δεν πρέπει να μας εφησυχάζει, αφού δεν γνωρίζουμε πότε θα έχουμε ικανοποιητική βροχόπτωση.

Θέση του Υπουργείου Γεωργίας και της Κυβέρνησης, τόνισε ο Κώστας Καδής, είναι ότι θα πρέπει σταδιακά να επιτευχθεί η πλήρης απεξάρτηση της ύδρευσης από τις καιρικές συνθήκες. Θέση του Υπουργείου και της Κυβέρνησης, όπως είπε, είναι, επίσης, η ικανοποίηση κατά το δυνατόν των αναγκών της γεωργίας, η οποία δεν έχει μόνο οικονομική διάσταση, αλλά και κοινωνική και περιβαλλοντική, αφού μέσα από αυτή μειώνεται η αστυφιλία, προστατεύεται το περιβάλλον και βελτιώνεται η κοινωνική συνοχή.