Σημερινή

Τετάρτη, 20/06/2018
RSS

Αξιοποιούν τις εφευρέσεις

| Εκτύπωση | 10 Ιούνιος 2018, 18:02 | Του Στέλιου Ξιουρή

ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΘΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΙΔΙΩΤΩΝ-ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ

ΘΕΤΙΚΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Η ΒΟΥΛΗ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ-ΤΕΧΝΟΒΛΑΣΤΟΥΣ. ΩΣΤΟΣΟ, ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΣΤΟ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Η Επιτροπή Παιδείας της Βουλής μελέτησε τροποποιητικό νομοσχέδιο, το οποίο καθορίζει ότι τα πανεπιστήμια και οι ερευνητές θα μπορούν να συμμετέχουν μέχρι το 49% στις εταιρείες τεχνοβλαστούς - με τους ερευνητές να έχουν μέγιστο δικαίωμα το 24% στις εταιρείες. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη προβληματισμός στη Βουλή για το ύψος των ποσοστών


Κεφαλαιοποίηση και συνάμα εκμετάλλευση του ταλέντου, της ευρηματικότητας, αλλά και της πολύχρονης σκληρής δουλειάς τους θα έχουν πλέον οι πανεπιστημιακοί ερευνητές. Η επίπονη συνεχής παρουσία σε εργαστήρια των πανεπιστημιακών θα ανταμείβεται πλέον πέρα από ηθικά, και υλικά. Με τον τρόπο αυτό και σε βάθος χρόνου τα Πανεπιστήμια θα καταστούν αυτάρκη και θα περιορίσουν -τα δημόσια- την ετήσια κρατική δαπάνη. Οι ερευνητές και τα πανεπιστήμια, σύντομα θα έχουν νόμιμη και νομοθετικά ρυθμισμένη συμμετοχή σε εταιρείες-τεχνοβλαστούς, οι οποίες αναλαμβάνουν την οικονομική εκμετάλλευση εφευρέσεων και αποτελεσμάτων επιστημονικής έρευνας.

Η Επιτροπή Παιδείας της Βουλής μελέτησε τροποποιητικό νομοσχέδιο, το οποίο καθορίζει ότι τα πανεπιστήμια και οι ερευνητές θα μπορούν να συμμετέχουν μέχρι το 49% στις εταιρείες τεχνοβλαστούς - με τους ερευνητές να έχουν μέγιστο δικαίωμα το 24% στις εταιρείες. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη προβληματισμός στη Βουλή για το ύψος των ποσοστών.

Προβληματισμός για τη συμμετοχή των ακαδημαϊκών

Τη συνολική ρύθμιση της συμμετοχής των ακαδημαϊκών σε τεχνοβλαστούς ή την εμπλοκή τους σε παροχή υπηρεσιών, και να ισχύσουν, όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη δημόσια υπηρεσία, εισηγείται ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης. Με την εισήγηση αυτή διαφωνεί ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Κωνσταντίνος Χριστοφίδης, λέγοντας ότι δεν μπορούν τα πανεπιστήμια να διέπονται από κανονισμούς δημόσιας υπηρεσίας.

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, σε παρέμβασή του για το ίδιο θέμα, επισημαίνει ότι η τροποποίηση την οποία κατέθεσαν ήταν για να ρυθμίσει το θέμα μεταφοράς τεχνογνωσίας και τεχνολογίας, τους επονομαζόμενους τεχνοβλαστούς, αλλά αυτό που εισηγείται η Ελεγκτική Υπηρεσία αφορά γενικά σε οποιαδήποτε δραστηριότητα οποιουδήποτε ακαδημαϊκού μέλους και πέραν των τεχνοβλαστών.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας συζήτησε εν μέσω διαφωνιών το θέμα του «Περί Πανεπιστημίου Κύπρου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2017» και του «Περί Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2017», που αφορά την τροποποίηση του βασικού νόμου, ώστε τα Πανεπιστήμια, μεταξύ άλλων, να μπορούν να ιδρύουν, να συστήνουν και να συμμετέχουν σε οργανισμούς, εταιρείες ή άλλα νομικά πρόσωπα, συνεταιρισμούς ή άλλες οντότητες για εκπλήρωση των σκοπών του.

Συζήτησε, επίσης, τους «Περί Πανεπιστημίου Κύπρου (Ακαδημαϊκό Προσωπικό) (Τροποποιητικούς) Κανονισμούς του 2017», που αφορούν την τροποποίηση των βασικών κανονισμών, ώστε μέλη του ακαδημαϊκού και άλλου προσωπικού του Πανεπιστημίου να μπορούν να συμμετέχουν, με ή χωρίς αντιμισθία, σε εξωτερικά ερευνητικά/διδακτικά προγράμματα και σε επιχειρηματικές δραστηριότητες αξιοποίησης της γνώσης, να ασκούν επιπρόσθετη διδασκαλία και να παρέχουν υπηρεσίες.

Ο Γενικός Ελεγκτής ανέφερε ότι ζητούν ρύθμιση για το πώς το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου θα ασκεί την εξουσία του, στο να δίνει άδεια για ιδιωτική απασχόληση. «Να παραμείνει αυτή η εξουσία στο Συμβούλιο όπως είναι και σήμερα, αλλά αυτή η εξουσία να ρυθμίζεται με κάποιους κανονισμούς», πρόσθεσε.
Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Κωνσταντίνος Χριστοφίδης, σε παρέμβασή του, είπε ότι με την εισήγηση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας θα χαθεί ένας μεγάλος αριθμός ακαδημαϊκού προσωπικού και πρόσθεσε ότι σήμερα ένα ποσοστό της τάξης του 25% των απόφοιτων ευρωπαϊκών πολυτεχνικών σχολών εργάζονται σε εταιρείες τεχνοβλαστών.

Ο Διευθυντής του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας Βασίλης Τσάκαλος είπε ότι η δυνατότητα των ερευνητών που ανέπτυξαν τις τεχνολογίες, να συνεισφέρουν και να βοηθούν στην ανάπτυξη των τεχνοβλαστών, θεωρούν ότι είναι σημαντική. «Για να μπορέσει η τεχνολογία, η οποία γίνεται αντικείμενο επιχειρηματικής εκμετάλλευσης, να αξιοποιηθεί σωστά, χρειάζεται τη συνεισφορά αυτών που ανέπτυξαν την τεχνολογία», σημείωσε.

Θετικά οι βουλευτές

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας Κυριάκος Χατζηγιάννης δήλωσε ότι αναμένουν τις τελικές προτάσεις του Υπουργείου Οικονομικών, ώστε να προχωρήσει σύντομα η ρύθμιση του θέματος. Επεσήμανε ότι τα πανεπιστήμια θα μπορούν να καθίστανται οικονομικά αυτόνομα. «Έχει διαμορφωθεί ένα κοινά συμφωνημένο κείμενο, το οποίο έχει τύχει και νομοτεχνικής επεξεργασίας και τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής Παιδείας.

Ουσιαστικά δημιουργεί ένα πλαίσιο σύγκλισης με όλους που μέχρι σήμερα διαφωνούσαν ή είχαν διαφορετικές απόψεις ή ήθελαν να λάβουν υπόψη διάφορες πτυχές είτε την πτυχή που έχει να κάνει με τον υγιή ανταγωνισμό ως προς την παροχή υπηρεσιών στην αγορά είτε με αποτελεσματικότερους ελέγχους μέσα από την εργαλειοποίηση του εσωτερικού ελέγχου των Πανεπιστημίων και σωρεία άλλων πτυχών», πρόσθεσε.

Ωστόσο, θεωρούμε, επισήμανε, ότι θα πρέπει να εργαστούμε, να ολοκληρώσουμε το κεφάλαιο Spin off, δηλαδή τους τεχνοβλαστούς, να το κλείσουμε με ειδικές ρυθμίσεις και μάλιστα η συσσωρευμένη αυτή εμπειρία, την οποία θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα, θα μπορούσε να είναι βοηθητική και στο περίπλοκο θέμα της ρύθμισης της παράλληλης απασχόλησης των ακαδημαϊκών ευρύτερα και σε άλλους τομείς.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο κ. Χατζηγιάννης είπε ότι «όταν και εφόσον υπάρχει ερευνητικό έργο στη βάση πατέντας να μπορεί να συσταθεί μια εταιρεία, η οποία θα προχωρήσει στη φάση της εμπορευματοποίησής του και ρυθμίζουμε ποιος συμμετέχει, με ποιο τρόπο και πώς εργάζεται σε αυτήν την εταιρεία. Λέμε ότι το Πανεπιστήμιο θα συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο, ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται και εξοπλισμοί και ενδεχομένως και προσωπικό.

Παράλληλα, το δεύτερο κεφάλαιο είναι το γεγονός ότι στον ερευνητή, ως τέτοιο, παρέχουμε τη δυνατότητα να συμμετέχει σε αυτήν την εταιρεία προώθησης του δικού του ερευνητικού αποτελέσματος. Θεωρούμε ότι πρέπει να διασφαλίσουμε τη συμμετοχή και των ερευνητών, των ακαδημαϊκών, γιατί απλούστατα αν η ανακάλυψή τους δεν διασφαλιστεί μέσα από διαχείριση εταιρείας όπου συμμετέχει και το Πανεπιστήμιο, τότε θα πάει κάπου αλλού και να την εμπορευθεί με άλλους τρόπους», πρόσθεσε.

Περιουσιακό στοιχείο του τόπου

Δεν είναι φαινόμενο κυπριακό, συνέχισε ο κ. Χατζηγιάννης και σημείωσε ότι οι ανακαλύψεις είναι παγκόσμιο φαινόμενο και υπάρχουν χιλιάδες ανακαλύψεις επί καθημερινής βάσεως που προέρχονται από ακαδημαϊκούς. Όπως είπε, δεν μπορεί να είναι τα αποτελέσματά μας καθαρά ακαδημαϊκού χαρακτήρα, να τα έχουμε στα συρτάρια και να μας τα κλέβουν οι οποιοιδήποτε.

«Είναι περιουσιακό στοιχείο αυτού του τόπου, η δημιουργία δυνατότητας να εμπορευόμαστε τα αποτελέσματα της έρευνας. Τα πανεπιστήμιά μας θα πρέπει να έχουν δυνατότητες περαιτέρω. Τα σμικρύνουμε, τους αφαιρούμε δυνατότητες, τα περιορίζουμε και στο τέλος, συγκριτικά θα οδηγηθούν σε καταστάσεις που δεν θα έχουν ευελιξία να κινηθούν τόσο στο ερευνητικό περιβάλλον όσο και στην αγορά. Δεν θέλουμε τα Πανεπιστήμια να μείνουν μια ζωή εκείνοι οι φορείς που είναι απόλυτα εξαρτώμενοι από τον φορολογούμενο. Θέλουμε δραστηριότητα που να αυτοχρηματοδοτεί τα πανεπιστήμια», πρόσθεσε.

Να ρυθμιστεί το περιβάλλον

Ο Βουλευτής του Κινήματος Αλληλεγγύη Μιχάλης Γιωργάλλας είπε ότι οι ακαδημαϊκοί πρέπει να παραμείνουν απερίσπαστοι στο ακαδημαϊκό τους έργο και όχι να μετατραπούν σε επιχειρηματίες. Ωστόσο, σημείωσε ότι η συμμετοχή στις εταιρείες τεχνοβλαστούς θα πρέπει να γίνει ρυθμισμένα και όχι σε βάρος της δουλειάς τους στα πανεπιστήμια.

Με τη ρύθμιση, επεσήμανε, θα μπορεί για παράδειγμα ένας γιατρός της Ιατρικής Σχολής να εφαρμόζει την ανακάλυψή του, τόσο σε εμπορικό επίπεδο στην εταιρεία, όσο και σε εγχειρήσεις σε ιδιωτικά νοσηλευτήρια. Και στις δύο περιπτώσεις όλα θα γίνονται με άδεια των πανεπιστημίων.

Σε παρατήρηση αν τους ανησυχεί ότι μπορεί αυτό να υποβαθμίσει το ακαδημαϊκό τους έργο, ο κ. Γιωργάλλας είπε πως θα ρυθμιστεί το ανεξέλεγκτο περιβάλλον που υπάρχει σήμερα, σύμφωνα με το οποίο μπορεί ο καθηγητής και να παρέχει υπηρεσίες έξω από το Πανεπιστήμιο και να συμμετέχει σε εταιρείες. «Πάμε να ρυθμίσουμε αυτό το περιβάλλον, να του βάλουμε κριτήρια και έλεγχο για το πώς θα παρέχει τις υπηρεσίες του στον ιδιωτικό τομέα», κατέληξε.