Σημερινή

Κυριακή, 27/05/2018
RSS

Διαζύγιο χωρίς την έγκριση της Εκκλησίας

| Εκτύπωση | 13 Μάιος 2018, 18:02 | Του Στέλιου Ξιουρή

ΑΛΛΑΖΕΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΜΕ ΠΟΛΥΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΖΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΖΕΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΟΝΕΩΝ

Σε οποιαδήποτε δικαστική ή άλλη διοικητική διαδικασία το παιδί δύναται να ακουστεί και να εκφράσει ελεύθερα τη γνώμη του για οποιοδήποτε θέμα το ενδιαφέρει


Η αλλοίωση του κοινωνικού ιστού ένεκα σωρείας παραγόντων που οι επιστήμονες, λόγω και της ιδιομορφίας των Κυπρίων, δεν έχουν ακόμη καταλήξει στα πραγματικά αίτια, προκάλεσε μεταξύ άλλων και ραγδαία αύξηση των διαζυγίων. Ως εκ τούτου προέκυψαν πολλά προβλήματα λόγω και της αλλαγής στις σχέσεις των ανθρώπων, με αποτέλεσμα οι νομοθεσίες που τις ρύθμιζαν να είναι αναχρονιστικές και να μην καλύπτουν τη νέα τάξη πραγμάτων.

Έτσι προέκυψε και η ανάγκη για αλλαγή του κοινωνικού χάρτη ή οικογενειακού δικαίου, όπως ονομάζεται, ώστε κυρίως να επιτυγχάνεται γρηγορότερη έκδοση του διαζυγίου, που θα γίνεται πλέον στα Οικογενειακά Δικαστήρια και όχι στα Θρησκευτικά. Πάντως ο εκσυγχρονισμός του οικογενειακού δικαίου, που προκύπτει λόγω των αναγκών της κοινωνίας, έχει ως κύριο προσανατολισμό του τις πλείστες των περιπτώσεων, εκεί και όπου υπάρχουν παιδιά να προστατεύονται και να αποκτούν σχετικά δικαιώματα όσο το δυνατόν λιγότερο επώδυνα.

Ρυθμίσεις

Με πολυνομοσχέδιο η Κυβέρνηση εκσυγχρονίζει το νομοθετικό πλαίσιο του οικογενειακού δικαίου, αναβαθμίζει τα δικαιώματα των παιδιών και επανακαθορίζει τις διαδικασίες ρύθμισης των περιουσιακών στοιχείων, της διατροφής και των σχέσεων παιδιών και γονέων. Με την τροποποίηση επτά νόμων και του Συντάγματος, η Κυβέρνηση επιχειρεί επί της ουσίας τη ριζική αναθεώρηση του οικογενειακού δικαίου, με στόχο την προστασία του θεσμού της οικογένειας.

Στην ετοιμασία των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων λήφθηκαν υπόψη απόψεις, εισηγήσεις και προτάσεις δύο ομάδων εμπειρογνωμόνων και ακαδημαϊκών και οργανωμένων συνόλων και θεσμών. Μεταξύ άλλων ρυθμίζονται τα εξής:

- Εισάγεται το συναινετικό διαζύγιο.

- Καθορίζονται αποτελεσματικότερες διαδικασίες συγκέντρωσης πληροφοριών για την περιουσιακή κατάσταση του συζύγου ή της συζύγου, για σκοπούς υπολογισμού της διατροφής και αναθεωρείται το τεκμήριο συνεισφοράς του ενός συζύγου στην αύξηση περιουσίας από το ένα τρίτο στο ένα δεύτερο της αύξησης.

- Στις περιπτώσεις τέκνου, θύματος βίας στην οικογένεια, ο άλλος γονέας θα δύναται από μόνος του να ζητήσει την παρακολούθηση του τέκνου από ειδικούς εμπειρογνώμονες και την παροχή υπηρεσιών στήριξης και αποκατάστασής του.

- Το Δικαστήριο θα δύναται αυτεπαγγέλτως να διατάξει την υποχρεωτική συμμετοχή των γονέων σε εκπαιδευτικά ή και θεραπευτικά προγράμματα, προγράμματα ψυχοθεραπείας ή ψυχολογικής στήριξης ή την παροχή συμβουλευτικής ή ψυχολογικής στήριξης στο παιδί χωρίς να απαιτείται η συγκατάθεση των γονέων.

- Ρυθμίζεται η δυνατότητα υποβολής αίτησης για συνέχιση της καταβολής διατροφής μετά την ενηλικίωση του τέκνου, στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις το επιβάλλουν.

Παράλληλα, δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα που επηρεάζουν το συμφέρον του παιδιού, όπως καθορίζονται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών.

- Σε οποιαδήποτε δικαστική ή άλλη διοικητική διαδικασία το παιδί δύναται να ακουστεί και να εκφράσει ελεύθερα τη γνώμη του για οποιοδήποτε θέμα το ενδιαφέρει.

- Διασφαλίζεται το δικαίωμα του παιδιού να παραμένει με τους γονείς του με την εισαγωγή της κοινής επιμέλειας.

- Θεσπίζεται το δικαίωμα του παιδιού που ζει χωριστά από τους γονείς του ή από τον έναν από αυτούς, να διατηρεί προσωπικές σχέσεις και να έχει επικοινωνία και με τους δύο γονείς.

Με τις «ευχές» τους

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών προχωρεί στη συζήτηση των 7 νομοσχεδίων και του νομοσχεδίου για την τροποποίηση του άρθρου 111 του Συντάγματος με στόχο, πριν η Βουλή κλείσει για τις διακοπές του καλοκαιριού, να αναθεωρηθεί το οικογενειακό δίκαιο. Με την τροποποίηση του άρθρου 111 του Συντάγματος θα καταργηθεί η όποια εμπλοκή της Εκκλησίας, Ελληνορθοδόξου ή των θρησκευτικών ομάδων στη διαδικασία λύσης του γάμου και θα διατηρηθεί μόνο η διαδικασία της διαμεσολάβησης με αλλαγή στη διαδικασία κοινοποίησης.

Επί του συγκεκριμένου ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Ιωνάς Νικολάου ανέφερε ότι συζήτησε την τροποποίηση του Συντάγματος και έχει ήδη εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου και των επισκόπων των θρησκευτικών ομάδων. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης σε δηλώσεις του επισημαίνει ότι κύριος στόχος του εκσυγχρονισμού του οικογενειακού δικαίου είναι η προστασία των συμφερόντων του παιδιού και η διαφύλαξη των καλών σχέσεων των γονέων με το παιδί και προς τούτο εισάγεται ο θεσμός του συναινετικού διαζυγίου και η από κοινού επιμέλεια του παιδιού, αντί της μέχρι σήμερα αποδεκτής λύσης ότι η επιμέλεια ασκείται από τη μητέρα.

Το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού που θα καλείται να εκφράσει την άποψή του, συνέχισε ο κ. Νικολάου, προσθέτοντας ότι προκειμένου να διαφυλάσσονται οι καλές σχέσεις της οικογένειας, θα ρυθμίζεται λεπτομερώς ο τρόπος της επιμέλειας του παιδιού. Ανέφερε επίσης ότι θα διασφαλίζεται η οικογενειακή στέγη κατά το σκανδιναβικό μοντέλο και ως εκ τούτου κανένας εκ των συζύγων δεν θα μπορεί να επιβαρύνει με υποθήκη ή να διαθέσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την οικογενειακή στέγη, έστω και εάν αυτή είναι γραμμένη στ’ όνομά του, χωρίς τη συγκατάθεση του άλλου συζύγου, ούτε επίσης μπορεί να ζητηθεί από τα μέλη της οικογένειας να εγκαταλείψουν τη στέγη, χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Επίσης εξήγησε ότι για τον υπολογισμό της διατροφής καθορίζεται υποχρέωση κατάθεσης στο Δικαστήριο, όλων των πληροφοριών που σχετίζονται με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου για καταβολή της διατροφής μέρους, περιλαμβανομένης και της αποκάλυψης των τραπεζικών του λογαριασμών. Ανέφερε, επίσης, ότι ρυθμίζεται ώστε στην περίπτωση που το τέκνο ενηλικιωθεί ο άλλος γονέας να έχει το δικαίωμα διεκδίκησης διατροφής για λογαριασμό του παιδιού του προκειμένου να αποφεύγονται αντιπαραθέσεις του παιδιού με τον άλλο του γονέα.

Άλλη αλλαγή που προωθείται είναι η κατανομή της περιουσίας που αποκτήθηκε από τους συζύγους, η οποία από το ένα τρίτο που τεκμαίρεται η σύζυγος, με την υφιστάμενη νομοθεσία πάει στο μισό (50%).

Το Δικαστήριο αυτεπαγγέλτως θα δύναται να διατάξει την υποχρεωτική συμμετοχή των γονέων σε εκπαιδευτικά ή και θεραπευτικά προγράμματα, που στοχεύουν στη διαφύλαξη των μεταξύ τους καλών σχέσεων και των σχέσεών τους με το παιδί, είπε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, που κατά τη διάρκεια της συνεδρίας της Επιτροπής Νομικών παρακάλεσε τους Δικαστές να αποδεχθούν και να εφαρμόσουν αυτήν τη δραστική εξουσία.

Με την τροποποίηση του Συντάγματος τα διαζύγια θα εκδίδονται με απόφαση ενός Δικαστή αντί από τρεις Δικαστές που ισχύει σήμερα, ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα ρυθμίζεται ώστε οι υποθέσεις μεταξύ των εν διαστάσει συζύγων να εκδικάζονται από ένα Δικαστή - δυνατότητα που επιτρέπει την καλύτερη διαχείριση των υποθέσεων και του χρόνου εκδίκασής τους.

«Μπακαλοδεύτερα» και κομπιούτερ

Στις δηλώσεις του ο Υπουργός Δικαιοσύνης τόνισε ότι η οικογένεια αποτελεί βασική αξία στην κοινωνία και πρέπει να προστατεύεται από τα θεσμικά όργανα μέσω ειδικών μέτρων, ακόμα και όταν αυτή βιώνει κάποια κρίση τόνισε, αναφέροντας πως «τα θεσμικά όργανα οφείλουν να ασχολούνται πρωτίστως με την προστασία του υπέρτατου συμφέροντος των ανήλικων τέκνων». Η Νομική Υπηρεσία εισηγήθηκε όπως το Υπουργείο Εργασίας και το Υπουργείο Δικαιοσύνης συζητήσουν την περίληψη στα νομοσχέδια που είναι στη Βουλή και του νομοσχεδίου που κατέθεσε το Υπουργείο Εργασίας για τα εγκαταλελειμμένα παιδιά ή αυτά που μένουν χωρίς επιμέλεια και κηδεμονία.

Ο Πρόεδρος του Οικογενειακού Δικαστηρίου Σωτήρης Λιασίδης επισημαίνει ότι η προσπάθεια που καταβάλλεται είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρόσθεσε ότι το οικογενειακό δίκαιο είναι ζωντανό δίκαιο και εξέφρασε την άποψη πως αν δεν γίνει τώρα ο εκσυγχρονισμός του, δεν θα γίνει ποτέ. Ο κ. Λιασίδης, αναφερόμενος στην προωθούμενη θεσμοθέτηση της εκδίκασης όλων των υποθέσεων που αφορούν τον ίδιο γάμο και από τον ίδιο Δικαστή, εξέφρασε την άποψη ότι ίσως έτσι να χάνεται το απρόσωπο του Δικαστηρίου.

Είπε ακόμα πως θα δημιουργούνται δυσκολίες στον εντοπισμό των φακέλων προηγούμενων διαδικασιών. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, απαντώντας σε αυτό το επιχείρημα του Δικαστή, παρατήρησε πως «όσο είσαστε με τα μπακαλοδέφτερα θα έχετε αυτού του είδους τα προβλήματα. Είναι καιρός να ανακαλύψετε τα κομπιούτερ».

Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού όπως και η Επίτροπος Διοικήσεως εξέφρασαν ικανοποίηση για τον εκσυγχρονισμό του οικογενειακού δικαίου. Ικανοποίηση εξέφρασε και ο εκπρόσωπος του Παγκυπρίου Δικηγορικού Συλλόγου, ο οποίος διατύπωσε την άποψη ότι υπάρχουν νομοσχέδια που πρέπει να γραφτούν από την αρχή και παρατήρησε πως τα χρονοδιαγράμματα που τέθηκαν πιθανόν να μην παρέχουν ικανοποιητικό περιθώριο διεξοδικής μελέτης.

Υπέρ και το ΑΚΕΛ

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού χαιρέτισε την προσπάθεια του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προσθέτοντας ότι η ανάγκη εκσυγχρονισμού του οικογενειακού δικαίου είναι δεδομένη. Πρόσθεσε ότι μελετήθηκαν σε βάθος τα νομοσχέδια και υπάρχουν πρόνοιες με τις οποίες το ΑΚΕΛ συμφωνεί, προσεγγίσεις που προκαλούν προβληματισμό και άλλες με τις οποίες διαφωνεί. Ο κ. Δαμιανού είπε πως το ΑΚΕΛ θα συζητήσει τα νομοσχέδια έχοντας στόχο να καλυφθούν τα κενά και οι ελλείψεις προς όφελος της ορθής, σύγχρονης και δίκαιης απονομής της δικαιοσύνης στον τομέα του οικογενειακού δικαίου.

Πρόσθεσε ότι το ΑΚΕΛ θα καταθέσει σημαντικό αριθμό εισηγήσεων και προτάσεων για διόρθωση και εμπλουτισμό των νομοσχεδίων και απαντώντας σε ερώτηση είπε ότι «μας απασχολεί ο πλήρης θεσμικός διαχωρισμός κράτους και Εκκλησίας σε ό,τι αφορά το οικογενειακό δίκαιο».