Σημερινή

Κυριακή, 25/02/2018
RSS

Το κακάο κι η αξία του

| Εκτύπωση | 11 Φεβρουάριος 2018, 18:01 | Του Πάνου Πλατρίτη

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΞΗΡΟ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΩΣ ΖΥΜΩΜΕΝΟ ΛΙΠΑΡΟ ΣΠΟΡΟ

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΤΟ ΚΑΚΑΟ ΝΑ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΨΗΛΕΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΥΑΝΙΔΙΝΩΝ, ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ, ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΕΤΣΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ, ΤΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ

Η θρεπτική φύση του κακάου έχει επευφημηθεί ευρέως στην Ευρώπη από τον δέκατο έκτο αιώνα. Εντούτοις, για να καταλάβουμε πού δημιουργήθηκε αυτή η εικόνα, πρέπει να ανατρέξουμε στη λαογραφία των Ινδιάνων της Κεντρικής Αμερικής, οι οποίοι θεώρησαν το «κακάο» ως ελιξίριο


Το κακάο είναι ο ξηρός και μερικώς ζυμωμένος λιπαρός σπόρος του κακαόδεντρου, από το οποίο γίνεται η σοκολάτα. Συχνά πωλείται ως σκόνη κακάου, μια ξηρή σκόνη που γίνεται με την άλεση των σπόρων κακάου και την αφαίρεση του βουτύρου κακάου από τα σκούρα, πικρά στερεά κομμάτια. Το ίδιο το κακάο έχει μια εξαιρετικά πικρή γεύση. Υπάρχει άφθονο κακάο στην τροπική Αφρική. Αυτό συλλέγεται και στέλνεται σε άλλες χώρες για να το επεξεργαστούν.

Ευεργετικό αφέψημα

Το κακάο φαίνεται να είναι αφέψημα με ευεργετικές συνέπειες στην υγεία του ανθρώπου. Σημαντικός αριθμός επιστημονικών μελετών παρουσιάζουν το κακάο να περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις φλαβονοειδών και προκυανιδινών, συστατικά που έχουν αντιοξειδωτική δράση, παρεμποδίζοντας την οξειδωτική δράση των ελεύθερων ριζών και προστατεύουν έτσι από τον καρκίνο, τις καρδιοπάθειες και τη γήρανση. Η θρεπτική φύση του κακάου έχει επευφημηθεί ευρέως στην Ευρώπη από τον δέκατο έκτο αιώνα. Εντούτοις, για να καταλάβουμε πού δημιουργήθηκε αυτή η εικόνα, πρέπει να ανατρέξουμε στη λαογραφία των Ινδιάνων της Κεντρικής Αμερικής, οι οποίοι θεώρησαν το «κακάο» ως ελιξίριο.

Ένας «θησαυρός»

Οι χρυσοί, ασημένιοι και πολύτιμοι λίθοι δεν ήταν οι μόνοι θησαυροί που ήρθαν από τους Ισπανούς κατακτητές με αρχηγό τον Hernando Cort?s στις αρχές του 1500. Ανακάλυψαν, επίσης, ένα μικρό καφετί σπόρο, τον οποίο οι Ινδιάνοι χρησιμοποιούσαν για να παρασκευάσουν ένα πικρό αλλά εύγευστο ποτό γνωστό ως «xocoatl» ή «chocolatl», απ' όπου προέρχονται και οι σημερινές λέξεις κακάο και σοκολάτα. Για τον αυτοκράτορα των Αζτέκων, Montezuma, αυτό το ποτό σοκολάτας προοριζόταν για τους πολεμιστές και τους εκλεκτούς και είχε ιερή και εθιμοτυπική σημασία ως ποτό κατάλληλο για τους θεούς. Ο Σουηδός βοτανολόγος Linnaeus, που γνώριζε τη φήμη του κακάου, όρισε το φυτικό αυτό είδος σε ένα γένος, το οποίο ονόμασε Theobroma cacao L. - «Τροφή των θεών».

Η πορεία του

Το κακάο έφθασε στον Παλιό Κόσμο το 1544, όταν παρουσιάστηκαν οι σπόροι στον μέλλοντα βασιλιά της Ισπανίας, Φίλιππο Β΄. Η ισπανική αριστοκρατία μαγεύτηκε τόσο πολύ, που κράτησαν το κακάο μυστικό από τους ανθρώπους που δεν προέρχονταν από τον κύκλο τους για σχεδόν εκατό χρόνια. Εκείνη την περίοδο, το ποτό πρέπει, σχεδόν σίγουρα, να είχε τη γεύση φαρμάκου και να καταναλωνόταν για τα ιατρικά, αλλά και για τα αφροδισιακά οφέλη του! Τα νέα για το ποτό, που είχε ήδη αρχίσει να παίρνει γεύση με τη χρήση κανέλας και βανίλιας, διαδόθηκαν βαθμιαία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Το 1615, όταν η Ισπανίδα πριγκίπισσα Άννα παντρεύτηκε τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΓ΄ της Γαλλίας, έφερε μαζί της τη συνταγή για τη σοκολάτα ως μέρος της προίκα της? ο πρώτος που έχει καταγραφεί να πίνει σοκολάτα στη Γαλλία είναι ο Καρδινάλιος Richelieu, ο οποίος την απολάμβανε ως τρόφιμο και ως βοηθητικό για την πέψη.

Στην Αγγλία

Οι Άγγλοι έπρεπε να περιμένουν έως το 1657 για να πωληθούν τα ποτά του κακάου σε μαγαζιά του Λονδίνου, όπου καταναλώνονταν ροφήματα σοκολάτας. Ο Samuel Pepys, ο διάσημος χρονικογράφος, σύχναζε σε αυτούς τους μοντέρνους χώρους συνάντησης, οι οποίοι έγιναν οι πρόδρομοι των πολλών λεσχών κυρίων, συμπεριλαμβανομένης της λέσχης Garrick, η οποία ξεκίνησε ως «Το σοκολατένιο σπίτι του κακαόδεντρου». Τον δέκατο έβδομο αιώνα, οι Ισπανοί άρχισαν να καλλιεργούν σπόρους κακάου στο νησί του Fernando Po, έξω από την ακτή της Αφρικής.

Εντούτοις, η σημαντικότερη ανάπτυξη του κακάου ως παγκόσμιου προϊόντος άρχισε γύρω στο 1880, όταν οι Βρετανοί εισήγαγαν φυτείες στο μέρος όπου σήμερα βρίσκεται η Γκάνα. Η δυτική ακτή της Αφρικής είναι ακόμα η περιοχή με τη μεγαλύτερη παραγωγή κακάου του κόσμου, αλλά το κακάο είναι επίσης εμπορεύσιμη καλλιέργεια στην Κεντρική Αμερική, τις δυτικές Ινδίες, καθώς και σε μέρη της Ασίας, όπως η Μαλαισία, η Ινδονησία και οι Φιλιππίνες, όπου είναι ένας σημαντικός τομέας των εθνικών οικονομιών.

Μαζικής κατανάλωσης

Η ιστορία του κακάου και της σοκολάτας περιλαμβάνει την αλλαγή τους από προϊόντα πολυτελείας σε προϊόντα μαζικής κατανάλωσης. Η ευρύτερη διαθεσιμότητά τους απεικονίζει τις αλλαγές στη φύση και τη σύνθεση των προϊόντων, την αλλαγή τους από το να θεωρούνται πικρά φάρμακα σε εύγευστα τρόφιμα, και τις καινοτόμες τεχνολογίες που τα καθιστούν πιο προσιτά. Σήμερα, η σοκολάτα, ένα θείο και βασιλικό προϊόν, παραμένει από τα αγαπημένα προϊόντα παγκοσμίως.

ΠΑΝΟΣ ΠΛΑΤΡΙΤΗΣ
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος