Σημερινή

Δευτέρα, 22/01/2018
RSS

Φεύγουν πρόωρα οι εκπαιδευτικοί

| Εκτύπωση | 07 Ιανουάριος 2018, 18:01 | Του Στέλιου Ξιουρή

ΤΟ ΥΠ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΩΡΑ ΔΕΝ ΤΟΠΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΑΦΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΠΡΟΩΡΑ, ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Το 2016 αφυπηρέτησαν από τη δημόσια εκπαίδευση 105 εκπαιδευτικοί, εκ των οποίων οι 51, ήτοι 48,6%, αφυπηρέτησαν πρόωρα

Σχεδόν ένας στους δύο εκπαιδευτικούς αφυπηρέτησαν πρόωρα, αψηφώντας την περικοπή επί των συντάξεων και του εφάπαξ φιλοδωρήματος


Η ανάγκη για ανανέωση του εκπαιδευτικού δυναμικού γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική και τίθεται απ' όλους τους εμπλεκομένους στον τομέα της Παιδείας. Έτσι, πέρα από την εισαγωγή του νέου συστήματος διορισμών, που θα δώσει σε βάθος χρόνου ανανέωση στα σχολεία, όπως καθορίστηκε ως βασικός στόχος από το Υπουργείο Παιδείας που επέμενε στην εισαγωγή του, στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου πέφτουν και άλλες προτάσεις-εισηγήσεις. Μια απ’ αυτές τις εισηγήσεις που κατατέθηκε από τον βουλευτή της Αλληλεγγύης Μιχάλη Γιωργάλλα σε πρόσφατη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας, με θέμα συζήτησης την εξεύρεση τρόπων διορισμού των εκπαιδευτικών που έχουν διακεκομμένη υπηρεσία 30 μηνών, χάθηκε στον συρφετό των προεκλογικών αντιπαραθέσεων και αντεγκλήσεων.

Διάλογο προκρίνει το Υπουργείο

Η θέση του κ. Γιωργάλλα, την οποία φαίνεται να ενστερνίζονται και εκπαιδευτικοί, όπως φαίνεται και από αρθρογραφία στον Τύπο, προνοεί την παροχή κινήτρων σε εκπαιδευτικούς για πρόωρες αφυπηρετήσεις. Όπως επισήμανε ο βουλευτής της Αλληλεγγύης, η ρύθμιση θα βοηθούσε τόσο τους άνεργους εκπαιδευτικούς να βρουν δουλειά, όσο και τους μεγαλύτερους να διεκδικήσουν την επαγγελματική καταξίωση μέσω της προαγωγής.

Από πλευράς Υπουργείου Παιδείας αναζητήσαμε τοποθέτηση αλλά μας πληροφόρησαν ότι, λόγω προεκλογικής περιόδου, οι οποιεσδήποτε τοποθετήσεις χάνονται στον κυκεώνα των δημοσίων τοποθετήσεων. Την ίδια ώρα, ωστόσο, πηγή του Υπουργείου τόνισε στην εφημερίδα μας πως για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα απαιτείται διάλογος με όλους τους εμπλεκομένους και κυρίως θα πρέπει να αφεθεί να αποφασίσει ο νέος Υπουργός Παιδείας και η Κυβέρνηση που θα προκύψει…

Προφανώς και σε περίπτωση παραχώρησης κινήτρων για αφυπηρέτηση εκπαιδευτικών εξυπακούεται σχετική δαπάνη, την οποία το κράτος πρέπει να προσμετρήσει, με όλα τα συνεπακόλουθα. Οπόταν η τελική απόφαση είναι καθαρά πολιτική και μπαίνει στη ζυγαριά ανάλογα με τις επιδιώξεις των πολιτικών, πάντα στηριζόμενοι στους τεχνοκράτες και τα οφέλη που προκύπτουν σε κάθε περίπτωση στον ευαίσθητο τομέα της παιδείας.

Τι δείχνουν οι στατιστικές

Πάντως και σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, που θα παραθέσουμε πιο κάτω, υπάρχει και σήμερα σημαντικός αριθμός εκπαιδευτικών που αφυπηρετούν πρόωρα -αναλογικά δασκάλων- που μπήκαν νωρίτερα στον εργασιακό στίβο και ανέρχονται στο 48,6% του συνόλου των πρόωρων αποχωρήσεων από τα σχολεία. Η πρόωρη αποχώρηση περισσοτέρων δασκάλων έγκειται στο γεγονός ότι μπήκαν νωρίτερα στα σχολεία, οπόταν συμπληρώνουν περισσότερα χρόνια υπηρεσίας και αναλογικά υψηλότερη σύνταξη, ενώ οι καθηγητές λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων εισέρχονται στην εκπαίδευση πολύ αργότερα.

Σημειώνεται ότι με την πρόωρη αφυπηρέτηση, όπως και για τους υπόλοιπους εργαζομένους, επιβάλλεται στο 63ον έτος της ηλικίας περικοπή εφ’ όρου ζωής στη σύνταξη ύψους 12%, με δεδομένο ότι το όριο αφυπηρέτησης είναι για όλους τους εργαζομένους το 65ο έτος της ηλικίας.

Τα στοιχεία

Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης η Βουλή ψήφισε διάφορα οικονομικά αντικίνητρα, για να αποτρέψει τους εκπαιδευτικούς να αφυπηρετούν πρόωρα. Επιπλέον την τετραετία 2013-2016 αύξησε σταδιακά την ηλικία υποχρεωτικής συνταξιοδότησης στη Δημοτική Εκπαίδευση κατά δύο χρόνια. Παρόλα αυτά υπάρχει σημαντική τάση ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς με ηλικία 55+ έτη για πρόωρες αφυπηρετήσεις. Αυτό αποδεικνύεται μέσα από την Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας για το 2016. Η Έκθεση δόθηκε στη δημοσιότητα τον Μάρτη του 2017 και βρίσκεται αναρτημένη στην ιστοσελίδα της ΕΕΥ για όσους θέλουν να επαληθεύσουν όσα στοιχεία θα παραθέσω πιο κάτω. Από τη σελίδα 49 της Έκθεσης της ΕΕΥ, που περιλαμβάνει τον πίνακα Β.13, αντλούμε τα ακόλουθα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία:

1. Το 2016 αφυπηρέτησαν από τη δημόσια εκπαίδευση 105 εκπαιδευτικοί. Από αυτούς οι 51, δηλαδή ποσοστό 48,6%, αφυπηρέτησαν πρόωρα. Σχεδόν ένας στους δύο εκπαιδευτικούς αφυπηρέτησε πρόωρα αψηφώντας την περικοπή επί των συντάξεων και του εφάπαξ φιλοδωρήματος.

2. Κατά κλάδο εκπαίδευσης είχαμε το 2016 τις ακόλουθες αφυπηρετήσεις:

* Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (περιλαμβάνει εκπαιδευτικούς δημοτικής - προδημοτικής, και ειδικής εκπαίδευσης): 30 αφυπηρετήσεις

* Μέση Εκπαίδευση (περιλαμβάνει και καθηγητές Τεχνικής εκπαίδευσης): 74 αφυπηρετήσεις

* Ανώτερη και Ανώτατη Εκπαίδευση: 1 αφυπηρέτηση

Οι δάσκαλοι αποχωρούν νωρίτερα

Περισσότερες, κατ’ αναλογίαν, πρόωρες αφυπηρετήσεις συναντώνται στη Δημοτική Εκπαίδευση. Ειδικότερα:

1. Από τους 30 εκπαιδευτικούς Δημοτικής Εκπαίδευσης που αφυπηρέτησαν το 2016, οι 17, δηλαδή ποσοστό 56,7%, αφυπηρέτησαν πρόωρα. Το αντίστοιχο ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων στη Μέση Εκπαίδευση είναι 45,9% (34/74).

2. Από τους 13 απλούς εκπαιδευτικούς Δημοτικής που αφυπηρέτησαν το 2016, οι 9, δηλαδή ποσοστό 69,2%, αφυπηρέτησαν πρόωρα. Το αντίστοιχο ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων απλών καθηγητών είναι μόλις 48,8% (21/43).

3. Από τους 5 βοηθούς διευθυντές Δημοτικής που αφυπηρέτησαν το 2016, έφυγαν πρόωρα οι 3, δηλαδή ποσοστό 60%. Το αντίστοιχο ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων βοηθών διευθυντών και βοηθών διευθυντών Α στη Μέση Εκπαίδευση είναι 45,5% (10/22).

4. Από τους 9 διευθυντές δημοτικής που αφυπηρέτησαν το 2016, οι 4, δηλαδή ποσοστό 44,4%, αφυπηρέτησαν πρόωρα. Το αντίστοιχο ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων διευθυντών στη Μέση Εκπαίδευση είναι 33,3% (2/6).

5. Το 2016 αφυπηρέτησαν 3 επιθεωρητές δημοτικής εκπαίδευσης, εκ των οποίων ο ένας πρόωρα, δηλαδή έχουμε ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων 33,3%. Το ίδιο ποσοστό πρόωρων αφυπηρετήσεων έχουμε και στη μέση εκπαίδευση [33,3%, (1/3)].

Τι πρέπει να γίνει

Σύμφωνα και με εισηγήσεις, όπως του εκπαιδευτικού - μέλους του Δ.Σ. της ΑΚιΔΑ, Μιχάλη Πόλη, απαιτείται:

1. Η δημιουργία σχεδίου πρόωρων αφυπηρετήσεων με οικονομικά κίνητρα για εκπαιδευτικούς άνω των 55 ετών.

2. Η άρση των οικονομικών κυρώσεων (penalties) γι' αυτούς που επιλέγουν να αφυπηρετήσουν πρόωρα.

3. Η αναγνώριση της στρατιωτικής υπηρεσίας ως συντάξιμης, με εξαγορά, για τους σκοπούς του επαγγελματικού σχεδίου συντάξεων των εκπαιδευτικών.

Ακόμη διαφαίνεται μέσα από τα στοιχεία ότι:

1. Οι δάσκαλοι έχουν την τάση να φτάνουν σε πρόωρη αφυπηρέτηση σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους καθηγητές.

2. Όσο πιο χαμηλά στην ιεραρχία βρίσκεται κάποιος εκπαιδευτικός, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχει να αφυπηρετήσει πρόωρα, ανεξάρτητα από τη βαθμίδα την οποία υπηρετεί.

3. Οι δάσκαλοι που αφυπηρέτησαν πρόωρα στην παρούσα σχολική συγκυρία, έφτασαν πιο εύκολα από τους καθηγητές σε επαγγελματική εξουθένωση και συνακόλουθα σε πρόωρη αφυπηρέτηση γιατί:

- Διορίστηκαν σε πολύ νεαρότερη ηλικία από τους καθηγητές Μέσης, και άρα κουβαλούν στη ράχη τους πολύ περισσότερα χρόνια υπηρεσίας.

- Εργάζονται πολύ περισσότερες διδακτικές περιόδους από τους συναδέλφους τους στη Μέση Εκπαίδευση, ιδίως οι μεγαλύτεροι.

Παράγοντες που επηρεάζουν την αποχώρηση

Όπως διαφαίνεται και από τις απόψεις του εκπαιδευτικού, κ. Μιχάλη Πόλη, άλλοι παράγοντες που πιθανόν να επηρεάζουν τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων προς την κατεύθυνση της πρόωρης αφυπηρέτησης είναι:

- Η παραβατικότητα των μαθητών, που τσακίζει την ψυχική υγεία των εκπαιδευτικών.

- Η τάση των γονιών να καταγγέλλουν τους εκπαιδευτικούς για ψύλλου πήδημα και τα συνακόλουθα ψυχικά τραύματα.

- Η γραφειοκρατία που πνίγει τα σχολεία. Κατά την κυπριακή έκφραση «Πάμε τριφτοί». Κάθε πέρσι και καλύτερα.

- Οι συνεχείς αλλαγές στα αναλυτικά προγράμματα και στη σημειολογία της εκπαίδευσης, που δημιουργούν ανασφάλεια στους εκπαιδευτικούς.

- Η επιδείνωση των οικονομικών όρων εργασίας των εκπαιδευτικών με τις μειώσεις μισθών, την ανεργία και το βάρβαρο καθεστώς της αγοράς υπηρεσιών που επιβλήθηκε στους δασκάλους του Π.Ο.Σ. και των Κ.Ι.Ε.

- Η ανάγκη για συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με την απόκτηση μεταπτυχιακών και δοκτοράτων με το συνακόλουθο κόστος σε χρόνο και χρήμα.

- Οι μικρές πιθανότητες επαγγελματικής ανέλιξης, ιδίως στη δημοτική εκπαίδευση.

Προτεινόμενες θεραπείες

«Η ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού της εκπαίδευσης με νέους εκπαιδευτικούς και η δημιουργία ευκαιριών ανέλιξης για τους εν υπηρεσία δασκάλους που δεν μπορούν να προαχθούν γιατί κάποιοι "μαθουσάλες" κρατούν τις διευθυντικές και εποπτικές θέσεις για δεκαετίες, πρέπει να είναι ισχυρό ζητούμενο για τις συντεχνίες αλλά και τον εργοδότη. Το να επιμένει κάποιος να κρατά στην υπηρεσία μετά τη συμπλήρωση του 60ού έτους παλαίμαχες δασκάλες που διορίστηκαν στα είκοσί τους χρόνια, ενώ εκπαιδευτικοί 35 ετών είναι άνεργοι, αποτελεί τον μέγιστο παραλογισμό. Οδηγεί στην απελπισία τους νέους και στην επαγγελματική και φυσική εξουθένωση όλους εμάς που καλούμαστε να συνεχίσουμε το επάγγελμα μέχρι που ένα εγκεφαλικό, ή μια άλλη επαγγελματική ασθένεια δώσει ένα οδυνηρό τέλος στην άχαρη ζωή μας» καταλήγει το μέλος της ΑΚιΔΑ.