Σημερινή

Σάββατο, 18/11/2017
RSS

Στον απόηχο της εγκατάλειψης

| Εκτύπωση | 12 Νοέμβριος 2017, 18:05 | Της Φρόσως Βιολάρη

ΟΡΦΑΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΗΤΡΑ ΨΥΧΕΣ ΚΑΙ ΜΑΝΕΣ ΑΠΟΚΛΗΡΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Η εξαγωγή συμπερασμάτων με τη συνοδεία της σφοδρής κριτικής, στα όρια της καταδίκης, έχει αναχθεί σε συχνό φαινόμενο τον τελευταίο καιρό στην κυπριακή κοινωνία. Μια κοινωνία της οποίας οι αντιλήψεις φαντάζουν μεν φιλελεύθερες, είναι στην ουσία όμως επιφανειακές, απέναντι σε περιστατικά όπως αυτό που είδε το φως της δημοσιότητας την πρώτη Παρασκευή του μήνα.

Η κυπριακή κοινή γνώμη συγκλονίστηκε την εβδομάδα που μας πέρασε, από την υπόθεση εγκατάλειψης νεογνού, στην αυλή του Παλιού Νοσοκομείου της Λεμεσού, ένα μεσημέρι, από την ίδια του τη μάνα, η οποία το έφερε στον κόσμο λίγες ώρες προηγουμένως, στο δωμάτιο ενός σπιτιού, με τη βοήθεια μιας φίλης της. Τον χειρισμό της υπόθεσης ανέλαβε από την ίδια ώρα το Γραφείο Ευημερίας και, σε συνεργασία με το ΤΑΕ Λεμεσού, ερευνούν την υπόθεση, ο φάκελος της οποίας απεστάλη στον Γενικό Εισαγγελέα για να δώσει οδηγίες για τον περαιτέρω χειρισμό της.

Ο χειρισμός του ζητήματος εκ μέρους των Αρχών ήταν από την πρώτη στιγμή μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και με τη δέουσα προσοχή, έχοντας ως γνώμονα ότι πρόκειται για μια λεπτή υπόθεση. Οι πληροφορίες που δόθηκαν προς τα έξω ήταν τόσες, ώστε να μην υπάρξει στιγματισμός της γυναίκας.

Η περίπτωση αυτή είναι, πάντως, η μοναδική των τελευταίων ετών, από την άποψη ότι αυτή ήταν υπόθεση εγκατάλειψης νεογέννητου. Σύμφωνα με στοιχεία που περισυνέλλεξε η «Σημερινή» της Κυριακής από τις αστυνομικές Αρχές, νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2016 και πάλι στη Λεμεσό, εγκαταλείφθηκε από τη μητέρα του βρέφος τριών μηνών στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Η υπόθεση τότε ήρθε στο φως, όταν εθελοντές απέστειλαν γραπτά μηνύματα, με στόχο την εξεύρεση ατόμων για φροντίδα του μωρού, το οποίο λόγω προβλήματος στα χείλη δεν μπορούσε να τρέφεται κανονικά.

Το παιδάκι με τη γέννησή του αντιμετώπισε προβλήματα υγείας. Νοσηλεύτηκε για τον λόγο αυτό στο Μακάρειο Νοσοκομείο και απ’ εκεί μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Η μητέρα του, ενώ πηγαινοερχόταν από την Πάφο στη Λεμεσό για να το βλέπει, εξαφανίστηκε με σκοπό να ακολουθήσει τον απελαθέντα από τη χώρα μας, σύζυγό της. Το βρέφος τέθηκε υπό τη φροντίδα και την προστασία του Γραφείου Ευημερίας.

Άλλη περίπτωση καταγράφηκε τον Ιούλιο του 2016, όταν γυναίκα εγκατέλειψε το νεογνό της σε ανοικτό χώρο στο χωριό Καπέδες, στην Επαρχία Λευκωσίας, το οποίο προηγουμένως είχε γεννήσει νεκρό. Η ίδια, τότε, είχε δώσει το παιδί στον σύζυγό της, ο οποίος ανέλαβε να προχωρήσει στην εν λόγω πράξη.

Η δεύτερη ανάγνωση του «απονενοημένου»

Κλινικοί ψυχολόγοι παραθέτουν στη «Σ», με αφορμή το εν λόγω περιστατικό, τη δεύτερη ανάγνωση της πράξης αυτής, παρουσιάζοντας μια αλληλουχία παραγόντων, οι οποίοι επιδρούν καταλυτικά σε μια γυναίκα τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την γέννηση ενός παιδιού.

Ως κορωνίδα ανάλυσης του εν λόγω φαινομένου κρίνεται αρχικά το οικογενειακό και το κοινωνικό πλέγμα των σχέσεων της γυναίκας, λέει στη «Σ» ο Κλινικός Ψυχολόγος και Σωματικός Ψυχοθεραπευτής, Βασίλης Χριστοδούλου, ο οποίος τονίζει ότι το πλαίσιο που παραθέτει είναι με αφορμή το εν λόγω περιστατικό και όχι αυτό καθαυτό το περιστατικό. Το εν λόγω πλέγμα κρίνεται ως καθοριστικό προκειμένου να αντιμετωπιστεί μια κρίση. Είναι ένα βασικό δίκτυ, όπως σημειώνει ο κ. Χριστοδούλου, προκειμένου να κρατήσει ανθρώπους, όχι μόνο σε τέτοιες περιπτώσεις αλλά και σε άλλες περιπτώσεις όπως είναι για παράδειγμα μια σοβαρή ασθένεια, η οποία μπορεί να ξεπεραστεί με τη βοήθεια του πλέγματος αυτού.

Σε περιπτώσεις απουσίας μιας οποιασδήποτε σοβαρής διαταραχής ψυχικής στον άνθρωπο, τότε οδηγούμαστε στο επίπεδο της απελπισίας. Χωρίς την ύπαρξη ενός στέρεου πλέγματος, τότε μπορεί να οδηγηθούμε στο επίπεδο της απελπισίας μέσα από μια σειρά άλλων παραγόντων. Οι άνθρωποι οι οποίοι τελούν σε κρίση απελπισίας μπορεί να προβούν σε μια πράξη και όταν κάνουν ένα βήμα πίσω και ελευθερωθούν, τότε να δουν πιο ψύχραιμα την κατάσταση και να αντιληφθούν ότι μπορούν να πράξουν διαφορετικά, σημειώνει ο Κλινικός Ψυχολόγος / Σωματικός Ψυχοθεραπευτής.

Οι απονενοημένες αυτές πράξεις, όπως είναι η εγκατάλειψη ενός νεογνού, υποστηρίζει ο κ. Χριστοδούλου, μπορεί να γίνονται με τη σκέψη ότι αφού εμείς δεν μπορούμε να στηρίξουμε το παιδί αυτό, θα βρεθεί κάποιος άλλος να το κάνει. Υπάρχουν περιπτώσεις, επισημαίνει, όπου η εγκατάλειψη έχει τον σπόρο της ελπίδας μιας καλύτερης ζωής για το νεογνό.

Ο κ. Χριστοδούλου υπογραμμίζει ότι, ενώ ως κοινωνία πιστεύουμε ότι είμαστε δοτικοί και έτοιμοι να στηρίξουμε ο ένας τον άλλον, εντούτοις αυτό δεν είναι η πραγματικότητα, αφού η κοινωνία μας, όπως και σε αυτήν την περίπτωση, είναι έτοιμη να κρίνει και να κατακρίνει άτομα. Χαρακτηρίζει δε σκληρή και μη υποστηρικτική την κοινωνία μας, φέρνοντας ως παράδειγμα την κριτική που ασκεί σε «θαρραλέες», όπως τις χαρακτηρίζει, γυναίκες, οι οποίες επιλέγουν να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί που δεν έχει όνομα πατρός. Παράλληλα επισημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει εκ μέρους της Πολιτείας μια ουσιαστική μέριμνα για γυναίκες που γεννούν μόνες τους.

Ο παράγοντας κατάθλιψη

Στη «Σ» μίλησε επίσης η Δρ Μαρίζα Χατζηχαραλάμπους, Κλινική Ψυχολόγος, η οποία επεσήμανε το βιολογικό, ψυχολογικό και κοινωνικό πλέγμα, το οποίο διέπει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που δύνανται να προκαλέσουν τέτοιες συμπεριφορές είναι και αυτός της κατάθλιψης, η οποία, σύμφωνα με την κ. Χατζηχαραλάμπους, ενέχει ελάττωση ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης αλλά και ένα κενό, το οποίο οδηγεί τη γυναίκα στο να μη νιώθει ευχαρίστηση όταν φέρνει ένα παιδί στη ζωή. Επιπρόσθετα, περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαύγεια τη δεδομένη στιγμή μπορεί να οφείλονται σε μια διαταραχή, σε μια κατάθλιψη, επιλόχεια.

Η μη διαύγεια, αναφέρει η Κλινική Ψυχολόγος, μπορεί να έχει συνειδησιακούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα ένα παλαιότερο κτύπημα, αμνησία, άνοια στο άτομο. Άλλος παράγοντας είναι η χρήση ουσιών που επηρεάζει επίσης την απόφαση του ατόμου. Το γενικότερο περιβάλλον του ατόμου δύναται επίσης να επηρεάσει μιαν απόφαση. Στους κοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν προστίθεται και ο φόβος και το άγχος για οικονομικούς για παράδειγμα λόγους, που οδηγούν στην επιλογή τού να μην μπορεί η γυναίκα να μεγαλώσει το παιδί. Ο ρόλος του περιβάλλοντος δεν πρέπει να παραγκωνίζεται από την άποψη ότι το περιβάλλον μπορεί επίσης να μην έχει συνείδηση σε επίπεδο ικανοποιητικό.

Ο πόλεμος των ορμονών

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης επικρατεί μια φόρτωση ορμονών στο σώμα της γυναίκας, εξηγεί η γυναικολόγος και Πρόεδρος της Γυναικολογικής Εταιρείας δρ Αφροδίτη Ελισσαίου. Με την ιατρική της ιδιότητα, η δρ Ελισσαίου αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης προκαλείται ένας «βομβαρδισμός ορμονών». Η λοχεία συνήθως παρουσιάζεται τα πρώτα 24ωρα μετά τη γέννα και είναι ένας παράγοντας που επιδρά αρνητικά στη γυναίκα. Η γυναίκα μπορεί να τελεί σε πανικό και αυτό την αποδιοργανώνει. Σε κάθε περίπτωση, η γυναίκα θα πρέπει να δει έναν ειδικό, προκειμένου να διαφανεί κατά πόσον η συμπεριφορά της είναι παροδική ή αν θα επανέλθει. Κάθε γυναίκα, υπογραμμίζει η δρ Ελισσαίου, θα πρέπει να έχει τη στήριξη που της αξίζει κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την εγκυμοσύνη.