Όπως καταγράφεται στην επισκόπηση για Ευρώπη και Κύπρο
Μειώνονται οι χρήστες οπιοειδών και αυξάνονται οι χρήστες κάνναβης στο νησί

Κατά τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο, οι χρήστες οπιοειδών μειώνονται, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι χρήστες κάνναβης, διαπιστώνει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ), σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε χθες ο Προϊστάμενος του Κέντρου Νεοκλής Γεωργιάδης, στο πλαίσιο παρουσίασης της ευρωπαϊκής έκθεσης για τα ναρκωτικά 2014, από τον Eoghan Quigley, επιστημονικό αναλυτή του οργανισμού της ΕΕ για τα ναρκωτικά (EMCDDA).

H ετήσια επισκόπηση της κατάστασης των ναρκωτικών στην Ευρώπη και στην Κύπρο έγινε σε εκδήλωση, που οργάνωσε σε αίθουσα της Βουλής το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου, σε συνεργασία με το νομοθετικό Σώμα, όπου παρέστησαν, εκτός από βουλευτές, εκπρόσωποι όλων των κρατικών, αλλά και μη κυβερνητικών φορέων που έχουν σχέση με τον αγώνα πρόληψης και καταστολής της χρήσης ουσιών, όπως και οι δύο Επίτροποι Διοικήσεως και Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Στην έκθεση του ΕΚΤΕΠΝ αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι κατά το 2013 καταγράφηκαν στην Κύπρο συνολικά 12 θάνατοι, από τους οποίους 3 άμεσοι και 9 έμμεσοι. Σε τρεις περιπτώσεις ανευρέθηκαν υποκατάστατα ηρωίνης και πιο συγκεκριμένα η ουσία oxycontin. Διαπιστώθηκε ότι η Κύπρος περιλαμβάνεται στις ευρωπαϊκές χώρες όπου υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου σε σχέση με την εμφάνιση επιδημικών εξάρσεων του ιού HIV. Κατά το 2012 αναφέρθηκαν 5 περιστατικά HIV/AIDS (αυτοαναφορές), ενώ περίπου οι μισοί (46 από τους 83) ενδοφλέβιοι χρήστες που εξετάστηκαν, διαγνώστηκαν θετικοί στην Ηπατίτιδα Γ.

Η κάνναβη διχάζει την κοινωνία
Ο Ν. Γεωργιάδης ανέφερε ότι η αύξηση στα αιτήματα θεραπείας για κάνναβη οφείλεται κυρίως στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου συνεργασίας για την παραπομπή νέων παραβατών μέχρι 24 χρονών, καθώς και στις παρεμβάσεις της Αστυνομίας που στοχεύουν στην παραπομπή όλων των χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιών σε θεραπεία, ανεξαρτήτως ηλικίας. Η επικρατέστερη ηλικία πρώτης χρήσης κάνναβης είναι τα 20 χρόνια, που βρίσκει τα αγόρια στον στρατό και τα κορίτσια στις σπουδές ή στην εργασία.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα ναρκωτικά 2014, η κάνναβη διχάζει την κοινή γνώμη στην Ευρώπη, ενώ ο έντονος δημόσιος διάλογος αναζωπυρώθηκε από τις αλλαγές στη νομοθεσία σε κάποιες πολιτείες της Αμερικής και σε κάποιες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Παρόλ' αυτά, η χρήση της κάνναβης στην Ευρώπη καταγράφει συνολικά μια σταθερή ή φθίνουσα τάση ιδίως στους νέους, ενώ φαίνεται πως οι Ευρωπαίοι, αντιλαμβανόμενοι τις επιπτώσεις στην υγεία, απευθύνονται ολοένα και περισσότερο σε θεραπευτικά προγράμματα.

Όλο και πιο πολύπλοκο πρόβλημα
Σύμφωνα με τον επιστημονικό αναλυτή του οργανισμού της ΕΕ για τα ναρκωτικά (EMCDDA) Eoghan Quigley, τα στοιχεία της ευρωπαϊκής έκθεσης για τα ναρκωτικά 2014 αποκαλύπτουν ότι το πρόβλημα των ναρκωτικών στην Ευρώπη γίνεται όλο και πιο πολύπλοκο, καθώς εμφανίζονται νέες προκλήσεις, που εγείρουν ανησυχίες σε σχέση με τη δημόσια υγεία. Η κοκαΐνη εξακολουθεί να είναι η ευρύτερα διαδεδομένη παράνομη διεγερτική ουσία στην Ευρώπη. Παρόλ' αυτά, τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν μείωση της χρήσης της. Από την άλλη, η χρήση μεθαμφεταμινών παραμένει λιγότερο διαδεδομένη από την κοκαΐνη, αλλά υπάρχει εντεινόμενη ανησυχία σχετικά με την αύξηση στη διαθεσιμότητα και τη χρήση της.

Τα τελευταία στοιχεία, για τις αιτήσεις θεραπείας και τις κατασχέσεις στην Ευρώπη, υποδεικνύουν μια πτωτική τάση στη χρήση και στη διαθεσιμότητα της ηρωίνης. Η έκθεση κρούει τον κώδωνα προειδοποιώντας για την υποκατάσταση της ηρωίνης από άλλες ουσίες, όπως τα συνθετικά οπιοειδή.

Κατά την τελευταία δεκαετία, έχει καταγραφεί πρόοδος στην ΕΕ όσον αφορά στην αντιμετώπιση της λοίμωξης των χρηστών ενέσιμων ναρκωτικών από τον ιό HIV. Παρόλ' αυτά, οι εξελίξεις σε κάποιες χώρες επιδρούν αρνητικά στη διαχρονική μείωση του αριθμού των νεοδιαγνωσθέντων κρουσμάτων του ιού HIV στην Ευρώπη. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι πρόσφατες επιδημικές εξάρσεις του ιού HIV σε χρήστες ναρκωτικών στην Ελλάδα και Ρουμανία, σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα προβλήματα σε κάποιες χώρες της Βαλτικής, ανακόπτουν την πρόοδο όσον αφορά στη μείωση των νέων κρουσμάτων μόλυνσης.

Στην Ευρώπη δεν υπάρχει καμία ένδειξη υποχώρησης των νέων ψυχοδραστικών ουσιών, ενώ οι ουσίες που πωλούνται ως υποκατάστατα «παραδοσιακών» ουσιών (LSD, κοκαΐνη κλπ), είναι ενδεχομένως πιο επιβλαβείς από τις ουσίες που επιχειρούν να μιμηθούν. Επιπλέον, η αγορά νέων και παλιών ναρκωτικών, μέσω ιστοσελίδων που δρουν στο λεγόμενο «κρυμμένο διαδίκτυο» (παράνομα ηλεκτρονικά δίκτυα που διατηρούν την ανώνυμη επικοινωνία των χρηστών), συνιστά νέα πρόκληση για τις διωκτικές Αρχές.

Αλκοόλ, καπνός, ηρεμιστικά
Με βάση την πρώτη καταγραφή στοιχείων για το αλκοόλ, που άρχισε από το 2012, τουλάχιστον το 3% του πληθυσμού στην Κύπρο είναι εξαρτημένο στο αλκοόλ. Παρατηρήθηκε αύξηση της υπέρμετρης κατανάλωσης ανάμεσα στους νέους ηλικίας 15-16 ετών, ενώ η πρόσβαση των εφήβων στο αλκοόλ υπερβαίνει τον μέσο όρο των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Κατά το 2011, αιτήθηκαν θεραπείας λόγω κατάχρησης αλκοόλ 213 άτομα, με τους περισσότερους να είναι άνω των 40 ετών. Μεταξύ των ετών 2004-2010, καταγράφηκαν τουλάχιστον 519 θάνατοι, σχετιζόμενοι με το αλκοόλ.
Όσον αφορά στην κατάσταση στην Ευρώπη, 1 στους 7 θανάτους ανδρών, και 1 στους 13 θανάτους γυναικών οφείλεται στην κατάχρηση αλκοόλ.

Καπνός
Κατά το 2012, καταγράφηκε μια σχετική μείωση (6 ποσοστιαίες μονάδες) των νέων (15-34 ετών) που ανέφεραν ότι κάπνισαν κατά τον τελευταίο χρόνο, σε σύγκριση με το 2009. Επίσης, η επιθυμία για διακοπή του καπνίσματος παρουσιάζει στατιστικά σημαντική μείωση, γεγονός που συνάδει με το χαμηλότερο ποσοστό καταγεγραμμένων καπνιστών κατά το 2012, που έχουν καταβάλει προσπάθεια για διακοπή του καπνίσματος.

Ηρεμιστικά
Σύμφωνα με την έρευνα γενικού πληθυσμού (2012), έχει εκτιμηθεί ότι ένα 4% του πληθυσμού έκαναν χρήση ηρεμιστικών τον τελευταίο χρόνο. Το προφίλ των ατόμων που κάνουν χρήση ηρεμιστικών στην Κύπρο είναι γυναίκες, ηλικίας 55-64, με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.

Η Βουλή δίπλα στην ΥΚΑΝ
«Στρατηγικός μας στόχος πρέπει να καταστεί η μείωση της ζήτησης των ναρκωτικών», τόνισε ανάμεσα σ’ άλλα ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου, σε χαιρετισμό του στη χθεσινή εκδήλωση. Είπε χαρακτηριστικά: «Ο χρήστης, το θύμα των ναρκωτικών, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χαμένος σκοπός. Το να πέσει ένας άνθρωπος στην παγίδα τους δεν σημαίνει πάντα το τέλος. Οφείλει η Πολιτεία, στο πλαίσιο των αρχών της ενωμένης Ευρώπης, να τους βοηθήσει να επανέλθουν σωματικά και ψυχικά. Να μπορέσουν να επανενταχθούν στην κοινωνία ως υγιή κύτταρά της, να φτιάξουν τη ζωή τους, να επουλώσουν τις πληγές τους και τις πληγές των δικών τους, και να αντιμετωπίσουν το αύριο με αισιοδοξία. Η καταφυγή στον ψεύτικο παράδεισο των ναρκωτικών αποτελεί τον συγκερασμό πολλών κοινωνικο-οικονομικών προβλημάτων που πλήττουν κυρίως νεαρά άτομα».

Σε χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου, Δρ Χρύσανθος Γεωργίου, ανέφερε ότι τα δεδομένα του ΕΚΤΕΠΝ «αποτελούν ένα ισχυρό υπόβαθρο για τη διαµόρφωση µιας πραγµατιστικής και ισορροπηµένης πολιτικής. Χωρίς να παραγνωρίζουμε τον µεγάλο βαθµό δυσκολίας στην αντιµετώπιση της ουσιοεξάρτησης, οφείλουµε να δεσµευθούµε ότι θα συνεχίσουµε να παρακολουθούµε µε την ίδια συνέπεια το φαινόµενο και να αναµορφώνουµε εγκαίρως τις πολιτικές και δράσεις µας, αναλόγως των µεταλλάξεων του φαινοµένου της ουσιοεξάρτησης, έτσι που να απαντούν σε πραγµατικές ανάγκες των ατόµων που αντιµετωπίζουν το πρόβληµα».

Ο Στέλιος Σεργίδης, εκπρόσωπος Τύπου της ΥΚΑΝ, σε σύντομο χαιρετισμό του τόνισε ότι «η παρουσία του Προέδρου της Βουλής, Γιαννάκη Ομήρου, εκφράζει και σφραγίζει τη δέσμευση του Σώματος αυτού να συνεχίσει να βρίσκεται δίπλα μας στα θέματα που αφορούν την ουσιοεξάρτηση, τόσο από παράνομες ουσίες, όσο και από νόμιμες».