Ρώτησα τον Δρα Κυριάκο Βερεσιέ αν οι ανήλικοι και οι νεαροί χρήστες εισπνεόμενων ουσιών γνωρίζουν τους κινδύνους από τη συνήθειά τους αυτή. «Ναι», μου είπε, «όσοι είναι στη χρήση και την εξάρτηση, παρ' όλον ότι γνωρίζουν ότι αυτό που κάνουν είναι επικίνδυνο, το κάνουν - ακόμα κι εγώ που είμαι εξαρτημένος στο φαγητό, γνωρίζω ότι είναι επικίνδυνο να τρώω πολύ, αλλά τώρα περιμένω να τελειώσουμε την κουβέντα μας, για να πάω πάνω, να φάω…».
Σκέφτηκα τον ψυχίατρο Βερεσιέ να κατευθύνεται προς άλλο ένα πλούσιο γεύμα του και χαμογέλασα, αλλά η σκέψη του 20χρονου Λεμεσιανού, που πέθανε αιφνιδίως τη Δευτέρα, μετά που εισέπνευσε γκάζι αναπτήρα, όπως έκανε καθημερινά τα τελευταία τρία χρόνια, με επανέφερε στο ζήτημα που συζητούσαμε.
Σε ένα από τα ρεπορτάζ που διάβασα για το θέμα, αναφέρεται ότι αυτές οι εισπνεόμενες ουσίες είναι πτητικοί υδρογονάνθρακες, δηλαδή ενώσεις υδρογόνου και άνθρακα που παράγονται από το πετρέλαιο, το κάρβουνο και τη ζύμωση φυτικών υλών. Χρησιμοποιούνται συνήθως ως διαλύτες σε προϊόντα που στερεοποιούνται πολύ εύκολα. Οι πιο συχνά εισπνεόμενες ουσίες είναι το τολουένιο, η ακετόνη και το βουτάνιο.
Ρώτησα τον ψυχίατρο Βερεσιέ, γιατί ένας 14χρονος, ένας 16χρονος, ένας 20χρονος, να θέλει να κλείνεται σε ένα δωμάτιο και να εισπνέει υγραέρια, σπρέι, κόλλες και καθαρτικά; Μου είπε ότι αυτό που θέλει ο νεαρός χρήστης, είναι να νιώθει καλά, και να αλλάξει τη διάθεσή του.
Μου είπε ότι ο άνθρωπος αλλάζει τη διάθεσή του με τρεις τρόπους: α) Με τον κορεσμό· δηλαδή, είτε με το πολύ φαγητό είτε με την πολλή δουλειά είτε με την υπερκατανάλωση κάποιων προϊόντων, κτλ. β) Με τη φαντασία, δηλαδή με την ανάγνωση βιβλίων, θέαση κινηματογραφικών ταινιών κτλ. Και γ) με τη διέγερση μέσα από ενέργειες που θ' ανεβάσουν την αδρεναλίνη του (όπως η ριψοκίνδυνη οδήγηση ενός γρήγορου αυτοκινήτου) και μέσα από τη χρήση ουσιών.
Ο στόχος του χρήστη, σε κάθε περίπτωση, είναι να ηρεμήσει. Να νιώσει σε αρμονία με τον εαυτό του και με το περιβάλλον του. Αλλά ο χρήστης, συχνά, παίρνει δόσεις μεγαλύτερες από τις «κανονικές» και έχει παρενέργειες - ο ψυχίατρος Βερεσιές μού περιέγραψε κάποιες από αυτές, όπως είναι η διαστρέβλωση της αντίληψης στο χώρο και στο χρόνο, οι πονοκέφαλοι, οι ναυτίες, οι εμετοί, η απώλεια συντονισμού, τα αναπνευστικά προβλήματα. «Μπορεί», είπε, «κάποιος να πεθάνει και από την πρώτη φορά. Φαντάσου να είσαι αλλεργικός σε κάποια ουσία ή να έχεις αναπνευστικά προβλήματα και να μην τα γνωρίζεις»...
Σκέφτηκα τους ανήλικους πελάτες του Δρα Βερεσιέ που δεν έχουν φίλους να μοιραστούν τις αγωνίες τους, γιατί οι φίλοι τους ζουν τη δική τους απομόνωση. Που δεν έχουν γονείς να νιώσουν ασφάλεια, γιατί οι γονείς τους απουσιάζουν, ακόμα κι όταν βρίσκονται στο σπίτι.
«Όταν χαθούν οι κοινωνικές μορφές αλλαγής της διάθεσης, αρχίζει η αναζήτηση των εύκολων τρόπων, όπως είναι ένα χάπι, μια ουσία, ένα αέριο»…
Σκέφτηκα ότι στα 13 μου και στα 14 μου, κάθε απόγευμα, έπαιζα ποδόσφαιρο μέχρι τελικής πτώσης, στις χωράφες της Κάτω Δερύνειας, με τους άλλους συνομήλικούς μου.
Κατασκηνώναμε τον Αύγουστο στη θάλασσα του Αϊ-Μέμνιου.
Και αλωνίζαμε, το Δεκέμβρη και το Γενάρη, στα περβόλια της Πέρτσιενας.
Δεν υποφέραμε ποτέ από παραισθήσεις, πονοκεφάλους, ναυτίες, εμετούς. Δεν είχαμε τίποτε δικό μας, αλλά είχαμε κορμιά φτιαγμένα από πέτρα και ήρεμες καρδιές.
Είχαμε την ηρεμία που ψάχνουν κάποια παιδιά μας, στην ουσία που αποκαλείται τολουένιο.
Στην ουσία που αποκαλείται βουτάνιο.
Στην ουσία που αποκαλείται ακετόνη.
Στη φτηνή ζωή και στον ξαφνικό θάνατο από έμφραγμα του μυοκαρδίου.
