Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από το Κυπριακό… Το φάντασμα του σχεδίου Ανάν. Μόνο που, αντίθετα με το φάντασμα του κομουνισμού, απέναντι στο οποίο ενώθηκαν «όλες οι δυνάμεις της γερασμένης Ευρώπης σε μια ιερή συμμαχία» για να το κυνηγήσουν, «ο πάπας και ο τσάρος, ο Μέτερνιχ και ο Γκίζο, οι Γάλλοι ριζοσπάστες και οι Γερμανοί αστυνομικοί» κατά την έκφραση του Μαρξ και του Έγκελς στο Κομουνιστικό Μανιφέστο, οι Τσάροι, οι Πάπες, οι Γκίζο, οι Μέτερνιχ, οι «ριζοσπάστες» και οι αστυνομικοί της σύγχρονης εποχής προσπαθούν να το επαναφέρουν, να σωματοποιήσουν το πνεύμα του, να το εμψυχώσουν επί βωμών.
Εκεί που πιστέψαμε ότι το θάψαμε αμετακλήτως στο σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας, εκείνο επιμένει να έρχεται με χίλιες δυο μεταμορφώσεις, να εναλλάσσει στο ήδη παραλλαγμένο πρόσωπό του όλα τα «προσωπεία του παπά», καθώς έλεγε ο Νίτσε, να «οβιδιοποιεί» το τσαρλατάνικο σκηνικό της πολιτικής ιλαροτραγωδίας μας.
Αν ακούσουμε τους διαπρύσιους λόγους της τρέχουσας αλλά και της «υψηλής» πολιτικής, από τις αντιπαραθέσεις των πολιτικών κομμάτων για τις περιβόητες πρόνοιές του έως την εκστρατεία διεθνούς ενημέρωσης για το ξεμασκάρεμα της τουρκικής αδιαλλαξίας, το σχέδιο Ανάν είναι εδώ, να οριοθετεί τα επιχειρήματα και τους φόβους μας, να κανοναρχεί το πνεύμα της πολιτικής μας και την ανησυχία μας, να ενορχηστρώνει τις αγωνίες και τις προσδοκίες μας.
Είναι το απροϋπόθετο κάθε συζήτησης περί πολιτικής, λανθάνει σε κάθε ενέργημα της γλώσσας, στοιχειώνει το ακόμα πιο απόμακρο φάντασμα της λύσης. Κατά μια παράδοξη τροπή της ιστορίας, προβάλλει ισχυρότερο μέσα στην απουσία του, σάμπως η απόρριψή του το 2004 να το εμψυχώνει με την ακατάβλητη δύναμη μιας δαιμονικής σαγήνης.
Εσχάτως, έχει καταστεί το μέτρο των νέων υποχωρήσεων αλλά και των απορρίψεών μας, το ζύγι πάνω στο οποίο βάζουμε τα βάρη και τα απόβαρα της νέας λύσης. Ίσως, γιατί συμπυκνώνει τις αντινομίες της κυπριακής πολιτικής από το ’74 κι εδώθε, όπως εκφράστηκαν μέσα από τη θλιβερή δημαγωγία του δίκαιου, βιώσιμου, πλην, όμως, οδυνηρού συμβιβασμού.
Όχι. Το σχέδιο Ανάν, ποτέ δεν έφυγε. Πώς μπορεί, άλλωστε, να φύγει κάτι που λειτουργεί ως το δίσημο σημαίνον μιας λύτρωσης και ενός θανάτου;