Αυτό το τσιγάρο που καίει είναι το τελευταίο… Μπλόκο στο κάπνισμα ετοιμάζεται να βάλει η Βουλή. Καθολική απαγόρευση. Εντάξει, είπαμε, το κάπνισμα βλάπτει όχι μόνον εκείνους που στύβουν ένα τσιγάρο στα χείλη, αλλά και τους παρακειμένους. Τα αθώα θύματα της… θεριακλήδικης εγωπάθειας των καπνιζόντων, μας λένε οι ιερεμιάδες της αντικαπνιστικής υστερίας. Αλλά και τι δεν βλάπτει, σ’ αυτό το κωλογ… σύστημα; Τόσο νοσηρή κατάντησαν τη ζωή μας, που τρέχουμε να προφυλαχθούμε από δαύτην!
Δεν είμαι καπνιστής, ποτέ δεν κάπνισα, μάλιστα, σε διάφορες περιόδους της ζωής μου, ως παθητικός καπνιστής, υπέφερα τα πάνδεινα, αλλά αυτή η ορθόδοξη σταυροφορία εναντίον του καπνίσματος, που επιβάλλει την απαγόρευσή του με όρους πολιτικής ορθότητας, είναι πιο αρρωστημένη απ’ όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει το τσιγάρο.
Δεν είναι μόνον ο υπόγειος ρατσισμός που καλλιεργεί, η γκετοποίηση των σχέσεων, η μετατροπή μιας κατηγορίας συνανθρώπων μας σε κοινωνικούς παρίες, σε διωκόμενους επί ποινή «αποβολής», η κουλτούρα του στιγματισμού που προωθεί, η φοβική στάση απέναντι σε κάθε «άχρηστη» απόλαυση… Είναι, κυρίως, η υφέρπουσα ιδεολογία της καθαρότητας, της αποστειρωμένης ζωής, που εισδύει παντού, δίκην ευγονικού ελιξηρίου.
Όλη αυτή η ιδεολογία για να εδραιωθεί, χρειάζεται την ηθικοποίηση ενός ολόκληρου συστήματος απαγορεύσεων, που οδηγούν στη συμμόρφωση και την παθητικοποίηση. Ο Γάλλος κοινωνιολόγος Ανρί-Πιερ Ζεντί ερμηνεύει την απαγόρευση του καπνίσματος ως αντανάκλαση μιας «τάσης κοινωνικού ελέγχου», έναν «τρόπο επιθετικής νομιμοποίησης του συλλογικού μίσους», ενώ ο ομοεθνής του ψυχαναλυτής Φιλίπ Γκρεμπέρ εξηγεί την εξάρτηση από τον καπνό ως ένδειξη «διαρκούς εξέγερσης εναντίον της εξουσίας»… Ας μην ξεχνάμε, από την άλλη, όπως έχει δείξει ο καθηγητής της ιστορίας της επιστήμης Robert N Proctor, ότι η εκστρατεία κατά του καπνίσματος υπήρξε τέκνο του Ναζισμού, στο πλαίσιο της ναζιστικής ιδεολογίας περί φυλετικής και σωματικής καθαρότητας.
Συναφής ή όχι μ’ αυτήν, η σύγχρονη υστερία προσκρούει στην ιδέα του Μπρεχτ για ένα «θέατρο καπνιστών», που θα έσπαγε την ψευδαίσθηση του παραδοσιακού, ψυχολογικού θεάτρου... Ο Μπρεχτ προφανώς «ηττήθηκε». Και σ’ αυτό το «θέατρο των μη καπνιζόντων», που προετοιμάζουν οι σκηνοθέτες της ψυχαναγκαστικής υγιεινής, πρόκειται να παιχθεί ολόκληρο το δράμα των σύγχρονων ψυχολογικών τρόμων…