Μας έβαλαν ξανά στον χορό των αντιπαραθέσεων, αυτήν τη φορά για το ενεργειακό

Οι ΗΠΑ θέλουν ρόλο στα ενεργειακά μας - Οι Ρώσοι ετοιμάζονται να φύγουν με την κήρυξη νέου εμπάργκο για το Ουκρανικό

· Κρίσιμες μέρες για την Κύπρο από νέο εμπάργκο κατά της Ρωσίας για το Ουκρανικό.
· Οι ΗΠΑ υπόσχονται στήριξη για την επίλυση του Κυπριακού και μετατροπή της νήσου σε ενεργειακό κόμβο.
· Η Ρωσία είναι μια σταθερή φίλη, με τους Ρώσους καταθέτες και επενδυτές να τη στηρίζουν ακόμη και μετά το κούρεμά τους.
· Οι Ρώσοι ψηφίζουν ναι στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, την οικονομία και τον τουρισμό. Με ένα νεύμα του ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν τούς στέλλει όλους πίσω στη Ρωσία.

Η καρδιά του κόσμου χτυπά στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, καθώς ο ενεργειακός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και εκτιμάται ότι θα ανατρέψει όχι μόνο τον ενεργειακό αλλά και τον παγκόσμιο χάρτη.

Οι εξελίξεις στην περιοχή με αιχμή του δόρατος τους υδρογονάνθρακες αναμένεται να αλλάξουν όχι μόνο τη σημερινή τάξη πραγμάτων αλλά και να δημιουργήσουν νέες ισορροπίες, νέες συμμαχίες, να ενώσουν εχθρούς και να χωρίσουν φίλους. Ο έλεγχος των ενεργειακών αποθεμάτων, σε συνάρτηση με τα γεωστρατηγικά, οικονομικά και άλλα συμφέροντα, δημιουργούν ένα επικίνδυνο κοκτέιλ για τη ζώνη υψηλού κινδύνου των χωρών της περιοχής, ανάμεσα στις οποίες και η Κύπρος.

Από τη μια, η κάθοδος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Περσικό Κόλπο για να διαδραματίσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στα ενεργειακά τεκταινόμενα στην περιοχή, με στόχο να αποδυναμώσουν τη Ρωσία.

Από την άλλη, η Ρωσία του οικονομολόγου και πρώην πράκτορα της Κα Γκε Μπε Βλαντιμίρ Πούτιν προσδοκά να επαναφέρει τη χώρα του στον χάρτη της υπερδύναμης, καθιστώντας την ενεργειακή υπερδύναμη.

Σε όλο αυτό το παγκόσμιο γίγνεσθαι, στον πόλεμο της ενέργειας και του χρήματος, εμπλέκεται και η Κύπρος εξαιτίας της γεωστρατηγικής της θέσης, των υδρογονανθράκων που εντοπίστηκαν στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη και τη γειτνίασή της με το Ισραήλ και την Τουρκία αλλά και άλλες χώρες που διαδραματίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στα νέα ενεργειακά δεδομένα.

Οι επιδιώξεις της υπερδύναμης

Η ΚΑΘΟΔΟΣ του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, πέρα από τα πολιτικά μηνύματα που έστειλε, διαμόρφωσε ένα νέο σκηνικό, πιο ξεκάθαρο, σε σχέση με το ενδιαφέρον της χώρας για την Κύπρο αλλά και γενικότερα για την περιοχή.

Η υπερδύναμη, που έχει αντιληφθεί ότι το ενεργειακό ξεκινά από την Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και καταλήγει στο Αζερμπαϊτζάν, την Ουκρανία και την Κασπία, ευελπιστεί ότι με την πλήρη απομόνωση του Πούτιν στον Νότο, θα καταφέρει να εισέλθει και να εδραιωθεί στην καρδιά της Ευρασίας, στο κομβικό σημείο που παίζονται τα κοινά γεωστρατηγικά συμφέροντα της Ρωσίας και της Κίνας.

Το ερώτημα, βέβαια, που απασχολεί όλους τους διεθνείς αναλυτές είναι κατά πόσον όλες αυτές οι ανακατατάξεις θα γίνουν αναίμακτα ή θα υπάρξει και αίμα.

Όπως κάθε φορά που εκδηλώνονται συρράξεις και αναταραχές σε μια περιοχή, έτσι και τώρα τα συμφέροντα είναι γεωστρατηγικά και οικονομικά. Σε αυτό το επικίνδυνο ενεργειακό παιγνίδι συμμετέχουν ως πρωταγωνιστές οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα και το Ισραήλ, ενώ πρωτεύοντα ρόλο επιδιώκει να… κλείσει και η Τουρκία, προσδοκώντας αναβάθμιση σε μόνιμο ρόλο «χωροφύλακα» της Ανατολικής Μεσογείου και συμμετοχή στους υδρογονάνθρακες της Κύπρου.

Ωστόσο, στο ενεργειακό ζήτημα, που πάντοτε ήταν το σημείο τριβής για εκδήλωση πολεμικών συρράξεων, βρίσκονται αναμεμειγμένες και άλλες χώρες - κλειδιά, όπως είναι το Ιράν, η Συρία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και η Σαουδική Αραβία. Ακόμη στο όλο ζήτημα υπεισέρχονται και θρησκευτικές συγκρούσεις, που απειλούν θανάσιμα τις όποιες συμμαχίες και συνεργασίες.

Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα μελέτης αμερικανικού Ινστιτούτου ότι «η λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου περιέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο και το μεγάλο μέρος βρίσκεται στη Συρία».

Πόσο εύκολη υπόθεση είναι για τη μικρή και αποδυναμωμένη οικονομικά Κύπρο, τη διαιρεμένη και κάτω από τη συνεχή απειλή του Αττίλα, να διαχειριστεί το ενεργειακό προς όφελός της αλλά και τις ισορροπίες μεταξύ των ΗΠΑ και της Μόσχας, δυο χώρες με τις οποίες διατηρεί στενές σχέσεις για διαφορετικούς λόγους;

Τι ζητούν οι ΗΠΑ

Για τις ΗΠΑ η Κύπρος είναι ένας ενεργειακός κόμβος, ένα μικρό νησί στρατηγικής σημασίας, που γειτνιάζει με δυο χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και με ισχυρή φωνή στην περιοχή. Το Ισραήλ και την Τουρκία. Άρα, η επίσκεψη του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ στην Κύπρο, πέραν των τοπικών και περιφερειακών θεμάτων, επικεντρώθηκε και κάλυψε σε έκταση σοβαρά ζητήματα που σχετίζονται έμμεσα ή άμεσα με το ενεργειακό.

Πρώτο, οι ΗΠΑ επιδιώκουν επίλυση του Κυπριακού καθώς δεν θα ήθελαν, σε μια περιοχή όπου έχουν συγκεντρωθεί οι πολυεθνικές αμερικανικές εταιρείες για αξιοποίηση των ενεργειακών αποθεμάτων, να υπάρχουν συνεχείς διενέξεις και κίνδυνοι αποσταθεροποίησης.

Δεύτερο, επιδιώκουν τη στήριξη της Κύπρου σε αποφάσεις για νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας για το ουκρανικό ζήτημα, θέμα για το οποίο οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρές και άτεγκτες απόψεις και θέλουν να ξεκαθαρίσει άμεσα αυτήν την περίοδο.

Είναι γνωστό πως οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμφέροντα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου:

· Προσδοκούν να κρατήσουν την περιοχή ενσωματωμένη στις παγκόσμιες αγορές.
· Επιθυμούν να κυριαρχήσουν στον ενεργειακό τομέα λειτουργώντας ανταγωνιστικά με τη Ρωσία.
· Επιδιώκουν να διατηρηθεί η ασφάλεια των συμμάχων τους στην περιοχή.

Ήδη, με την επίσκεψη Μπάιντεν έχουν διαβιβαστεί τα μηνύματα προς όλες τις πλευρές ότι οι ΗΠΑ θα ήθελαν να διαδραματίσουν τον σημαντικότερο ρόλο, ώστε το Κυπριακό να κλείσει με τη συμμετοχή και της Τουρκίας στον διαμοιρασμό των υδρογονανθράκων, κατοχυρώνοντας ταυτόχρονα και τα συμφέροντα του Ισραήλ που αναζητεί διέξοδο για να επιλύσει το πρόβλημα των εξαγωγών φυσικού αερίου.

Η Τουρκία, που παρακολουθεί την κατάσταση και τις εξελίξεις, για να αντιδράσει ανάλογα, έχει κατ’ επανάληψιν διασαφηνίσει τη θέση της ότι «δεν θα επιτρέψει αξιοποίηση των εσόδων από το φυσικό αέριο, εάν δεν υπάρξει σχέδιο διαμοιρασμού τους με τους Τουρκοκυπρίους. Διαφορετικά θα προχωρήσει σε ουσιαστική και τελική διχοτόμηση της Κύπρου».

Η Τουρκία συνεχίζει να θεωρεί ότι εάν επιλεγεί η διαδρομή της εξαγωγής φυσικού αερίου μέσω Κύπρου και Ελλάδας, θα τιναχθεί στον αέρα το όραμα του Νταγίπ Ερντογάν για διοχέτευση του φυσικού αερίου από την Κασπία και την Κεντρική Ασία προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας.

Οι φίλοι μας οι Ρώσοι

Για τη Μόσχα, που παρακολουθεί στενά την κατάσταση και τις εξελίξεις, η Κύπρος αποτελεί την πόρτα εξόδου της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη χώρα όπου οι υπήκοοί της διακινούν κεφάλαια δισεκατομμυρίων και δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά.

Η Κύπρος, που φαίνεται να δέχεται το χέρι φιλίας των ΗΠΑ, δεν θα ήθελε να διαταράξει τις άριστες διαχρονικές σχέσεις της με τη Ρωσία, που έχουν περάσει από χίλια μύρια κύματα μετά το κούρεμα των καταθέσεων. Η χώρα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό οικονομικά από τις ρωσικές εταιρείες που εδρεύουν στην Κύπρο αλλά και τους Ρώσους που έχουν εμπιστευθεί το νησί για τις δραστηριότητές τους ή τη διαμονή τους. Ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους η Κύπρος δεν μπορεί να… πουλήσει τους Ρώσους για τους Αμερικανούς, ούτε να εγκαταλείψει τους ισχυρούς νέους συμμάχους της, που θεωρεί ότι μπορούν να στηρίξουν την επίλυση του Κυπριακού.

Έτσι, έχει στείλει ένα σαφές και ξεκάθαρο μήνυμα προς το Κρεμλίνο ότι επιδιώκει και στηρίζει τη συνέχιση της συνεργασίας με τη Ρωσία σε όλα τα επίπεδα, αναγνωρίζοντας ότι διαχρονικά είναι ο πιο πιστός φίλος της Κύπρου.

Ωστόσο, η Μόσχα δεν καίγεται αυτήν τη στιγμή για τις σχέσεις φιλίας με την Κύπρο, αλλά για την κατάσταση στην Ουκρανία και για την υλοποίηση της τρίτης φάσης των μέτρων κατά της χώρας. Η στάση της Κύπρου, που κυριολεκτικά βρίσκεται στα δυο στενά, είναι καθοριστική καθώς το Κρεμλίνο θεωρεί ότι το νησί τήρησε μεν φιλική στάση προς τη χώρα στο θέμα του Ουκρανικού, αλλά οι εξελίξεις πιθανόν να ανατρέψουν τη θέση της και να ψηφίσει υπέρ του εμπάργκο.

«Yπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές…»

ΕΝΑ ενδεχόμενο εμπάργκο κατά της Ρωσίας θα είναι μια χαριστική βολή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κύπρου, την οικονομία και τον τουρισμό, γιατί πολλές εταιρείες διεθνών δραστηριοτήτων θα εγκαταλείψουν το νησί σε μια περίοδο που η χώρα βρίσκεται κάτω από μνημονιακή σύμβαση. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο Πρόεδρος Πούτιν θα μπορούσε να απαντήσει και στην Κύπρο, όπως διαμήνυσε στη γερμανική εταιρεία Siemens που υποχρεώνεται να σκεφτεί τη διακοπή των έργων στη χώρα λόγω των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί: «Yπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές…».

Σε όλο αυτό το σκηνικό των συμφερόντων και των ανακατατάξεων δεν θα μπορούσε ν’ απουσιάζει η Γερμανία της Καγκελαρίου Μέρκελ, που κρατά με τα δόντια την πλήρη κυριαρχία στην Ευρωζώνη, βάζοντας στο περιθώριο τις αδύναμες χώρες του Νότου. Η χώρα που άνοιξε τον τάφο της Κύπρου και που συνεχίζει να ελέγχει και να διαχειρίζεται την κατάσταση μέσω του κυπριακού Μνημονίου, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο νησί, και προσδοκά να έχει λόγο και ρόλο στα ενεργειακά ζητήματα που βρίσκονται μέσα στην ευρωπαϊκή επικράτεια.