Η Κυβέρνηση προωθεί σειρά μέτρων για μεταρρύθμιση και εκσυγχρονισμό των δικαστηρίων
Στόχος η ταχεία και απρόσκοπτη λειτουργία τους, η συμβολή στη μείωση του χρόνου απονομής της δικαιοσύνης και η βελτίωση των δυνατοτήτων πρόσβασης των πολιτών στη δικαιοσύνη στον τόπο μας

Η διαφύλαξη της απονομής της δικαιοσύνης στον τόπο μας αποτελεί προτεραιότητα της Κυβέρνησης, γι’ αυτό, για πρώτη φορά, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως Ιωνάς Νικολάου βρίσκεται σε στενή συνεργασία με το Ανώτατο Δικαστήριο, πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις με τους δικαστές και μέσα από μια συστηματική αξιολόγηση και καθορισμό προτεραιοτήτων για επίλυση των προβλημάτων υλοποιούνται μέτρα βελτίωσης για αναβάθμιση του τομέα της δικαιοσύνης.

Η μεταρρύθμιση, όμως, του τρόπου απονομής της δικαιοσύνης θα πρέπει να γίνει στο πλαίσιο μιας συνολικής μεταρρύθμισης, τόσο σε σχέση με τις διαδικασίες που ακολουθούνται, δηλαδή με την κατάργηση αχρείαστων διαδικασιών και με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, καθώς και με την ενίσχυση της δικαστικής εξουσίας με επιπρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό.

Τι προωθήθηκε
Στο πλαίσιο της πολιτικής της Κυβέρνησης για εκσυγχρονισμό των δικαστηρίων και αναβάθμιση του τομέα της δικαιοσύνης, έχουν ληφθεί σειρά μέτρων και διεκπεραιώνονται έργα, με στόχο την ταχεία και απρόσκοπτη λειτουργία των δικαστηρίων, τη συμβολή στη μείωση του χρόνου απονομής της δικαιοσύνης και τη βελτίωση των δυνατοτήτων πρόσβασης των πολιτών στη δικαιοσύνη στον τόπο μας.

Ως αποτέλεσμα, έχουν υιοθετηθεί αλλαγές και ληφθεί μέτρα που βοηθούν στην αντιμετώπιση του αριθμού των υποθέσεων που καταχωρούνται στα δικαστήρια και επιταχύνουν τη διαδικασία εκδίκασης των υποθέσεων. Μεγαλύτερη τομή στη δομή της δικαιοσύνης είναι η λειτουργία του Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο αποφόρτισε το Ανώτατο Δικαστήριο σε βαθμό πέραν του 50% του δικαστικού χρόνου.

Επιπρόσθετα, μέσα από τη λειτουργία του αναμένεται να υπάρξει σημαντική αποσυμφόρηση του Ανώτατου Δικαστηρίου και η αξιοποίηση του δικαστικού χρόνου για σκοπούς ταχύτερης απονομής της δικαιοσύνης όσον αφορά τη δευτεροβάθμια δικαιοδοσία.

«Ανακούφιση» Δικαστηρίων
Πέραν των πιο πάνω, προωθήθηκαν και τα εξής:
*Η ανακατανομή της καθ’ ύλην δικαιοδοσίας των Επαρχιακών Δικαστηρίων στις βαθμίδες του Επαρχιακού Δικαστή και Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή, κατά τρόπο ώστε να εξυπηρετείται καλύτερα η διαχείριση του δικαστικού χρόνου.
*Η οριοθέτηση του δικαιώματος έφεσης σε ενδιάμεσες αποφάσεις, χωρίς να παραβλάπτεται το δικαίωμα για δίκαιη δίκη.
*Ο καθορισμός, σε συνεργασία με το Υπουργείο, δικαστικής διαδικασίας επίλυσης μικροδιαφορών μέχρι 3.000 ευρώ, η οποία θα μειώνει σημαντικά τον χρόνο και το κόστος εκδίκασης μεγάλου αριθμού (πέραν του 1/3) των αστικών υποθέσεων.
*Η επιτάχυνση της διαδικασίας εκδίκασης των υποθέσεων οικογενειακού δικαίου.
Σημαντική αλλαγή, στο πλαίσιο των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων, συνιστά η αναθεώρηση των δικαστικών διαδικασιών, με την αναθεώρηση των θεσμών πολιτικής δικονομίας, ώστε να απεγκλωβιστούν τα δικαστήρια από αχρείαστες και χρονοβόρες διαδικασίες, που συντείνουν στην καθυστέρηση μιας δικαστικής διαδικασίας.

Άλλες δράσεις
Περαιτέρω, για σκοπούς ενδυνάμωσης και περαιτέρω ανάδειξης της οικονομίας, ως κέντρου παροχής υπηρεσιών, η Κυβέρνηση προχωρά στη σύσταση ενός αυτόνομου Εμπορικού Δικαστηρίου, το οποίο θα διασφαλίζει την ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης σε υποθέσεις που σχετίζονται με εμπορικές διαφορές, αφού η ύπαρξή του είναι άμεσα συνυφασμένη με την παροχή αντίστοιχων υπηρεσιών και την ασφάλεια δικαίου.

Στόχος είναι να ετοιμαστεί η προκήρυξη διαγωνισμού, ώστε να εξασφαλιστούν οι υπηρεσίες εμπειρογνώμονα - μελετητή που θα ετοιμάσει τη σχετική νομοθεσία και τους διαδικαστικούς κανονισμούς και το 2017 να υποβάλουμε σε δημόσιο διάλογο τη μελέτη που θα αφορά τη λειτουργία του.

Επιπρόσθετα, προχωρούν τα έργα κτηριολογικής αναβάθμισης των δικαστηρίων με την ανέγερση της επιπρόσθετης πτέρυγας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου, την ανακαίνιση του Οικογενειακού Δικαστηρίου και του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, καθώς και την ανέγερση του νέου Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου.

Επίσης, με την ανέγερση του νέου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, η οποία αποτελεί ένα μεγάλο έργο που αναμένεται να κοστίσει πέραν των 30 εκατ. ευρώ, για το οποίο θα προκηρυχθεί διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός στις αρχές του 2017 με στόχο, μέχρι το τέλος του έτους αυτού, να επιλεγεί ο βραβευθείς προσφοροδότης και να προχωρήσει η υλοποίηση του έργου από το 2018.

Αξιοποίηση και τεχνολογίας
Η αξιοποίηση της τεχνολογίας στα δικαστήρια αποτελεί κύρια προτεραιότητα στον απαιτούμενο εκσυγχρονισμό του τρόπου απονομής της δικαιοσύνης. Με στόχο να σταματήσει η χρήση των μεγάλων βιβλίων, όπου καταγράφονται οι υποθέσεις που καταχωρούνται και επικολλώνται χαρτόσημα, όπως συνέβαινε πριν από την ανεξαρτησία της Δημοκρατίας, προωθείται το πρόγραμμα ηλεκτρονικής δικαιοσύνης, το οποίο θα επιτρέπει την καταχώριση των υποθέσεων εξ αποστάσεως, από τα δικηγορικά γραφεία, και την πληρωμή των τελών με τη χρήση πιστωτικής κάρτας.

Η προκήρυξη του διαγωνισμού αναμένεται εντός Νοεμβρίου και σκοπός του είναι να εξευρεθεί εξωτερικός στρατηγικός συνεργάτης, ο οποίος θα ετοιμάσει το πρόγραμμα ηλεκτρονικής δικαιοσύνης. Ο συνεργάτης αναμένεται να προσφέρει το σύστημα σε λειτουργία για χρονική περίοδο έξι ετών και το κράτος θα έχει τη δυνατότητα να το αποκτήσει έναντι ενός μικρού ποσού, σε χρόνο κατά τον οποίο το σύστημα θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία και θα έχει αναβαθμιστεί ηλεκτρονικά.

Στόχος είναι η ηλεκτρονική δικαιοσύνη, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του συστήματος αυτοματοποίησης γραφείου, να εκσυγχρονίσουν τον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Αύξηση στενοτυπιστών
Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο της αναβάθμισης και του εκσυγχρονισμού των δικαστηρίων, τέθηκε σε εφαρμογή σύστημα αυτόματης καταγραφής των πρακτικών. Προς την κατεύθυνση αυτή αυξήθηκε ο αριθμός των στενοτυπιστών σε 15 και οι υπηρεσίες αυτόματης καταγραφής πρακτικών, εκτός από τα Κακουργιοδικεία, προσφέρονται και στις ακροάσεις υποθέσεων των Επαρχιακών Δικαστηρίων, με μακράς διάρκειας καταθέσεις μαρτύρων. Για να καλυφθούν, όμως, οι ανάγκες όλων των ποινικών δικαστηρίων και περισσότερες υποθέσεις των επαρχιακών, ο αριθμός των στενοτυπιστών θα αυξηθεί σε 20.