Σημερινή

Δευτέρα, 24/09/2018
RSS

Ψηλό το «εμπόδιο» του χρέους

| Εκτύπωση | 22 Ιούλιος 2018, 18:05 | Του Νέστορα Βασιλείου

ΔΥΣΚΟΛΗ Η «ΑΝΑΡΡΙΧΗΣΗ» ΣΤΗΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΕΚΤΙΜΟΥΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΙ

Χαμηλά τοποθετούν τον πήχη των προσδοκιών τους οι οικονομολόγοι για αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας στην πολυπόθητη επενδυτική βαθμίδα. Έξι οικονομολόγοι καταθέτουν στη «Σ» την άποψή τους ενόψει του νέου κύκλου αξιολογήσεων από τους διεθνείς οίκους, μετά και τα νέα δεδομένα, τα οποία προκύπτουν από την κρίση του Συνεργατισμού. Οι «τομές» στο νομοθετικό πλαίσιο, που φιλοδοξούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η απομάκρυνση από το τραπεζικό σύστημα σημαντικού μέρους του προβλήματος, το οποίο μεταφέρεται στον Φορέα, η ταυτόχρονη αύξηση του δημόσιου χρέους, λόγω της συναλλαγής του Συνεργατισμού και η διαχείριση των πλεονασμάτων τίθενται υπό παρακολούθηση.


Η αύξηση του δημοσίου χρέους της χώρας και η διαχείρισή του είναι ένα από τα βασικά θέματα, τα οποία προβληματίζουν τους οικονομικούς κύκλους. Οι περισσότεροι από τους οικονομολόγους, οι οποίοι τοποθετούνται στη «Σ», δεν βλέπουν αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα στο εγγύς μέλλον. Πολλοί εκφράζουν και τις αμφιβολίες τους για τις αξιολογήσεις των οίκων και κρούουν κώδωνα κινδύνου για τη διαχείριση των πλεονασμάτων.

«Δεν θα μας αναβάθμιζα»

Ο οικονομολόγος και επί σειράν ετών τραπεζίτης Μάριος Κληρίδης τοποθετείται ευθαρσώς λέγοντας ότι αν ήταν ο ίδιος στη θέση των αξιολογητών, δεν θα άνοιγε τον δρόμο για την επενδυτική βαθμίδα. «Ο λόγος που δεν θα το έκανα τώρα, είναι γιατί το δημόσιο χρέος ανέβηκε ξανά σε επικίνδυνα επίπεδα. Ναι, τα δημόσια οικονομικά μας είναι καλύτερα απ' ό,τι αναμενόταν και σιγά - σιγά αναμένεις το χρέος να μειωθεί. Θα περίμενα να δω όμως εάν η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας ότι αυξήθηκε το δημόσιο χρέος, θα πάει σε περισυλλογή για να μειωθεί, παρά να αρχίσει να ξοδεύει τα πλεονάσματα που έχουμε.

»Λέμε ότι πήγαμε πολύ καλά δημοσιονομικά, έχουμε καλύτερα πλεονάσματα κι είχαμε αρχίσει όμως να δίδουμε αυξήσεις κ.λπ. Τώρα έχουμε αντιληφθεί ότι ξαφνικά το χρέος μας έχει μεγαλώσει πάλι και πρέπει να πάμε σε δημοσιονομική πειθαρχία; Δεν μιλώ μόνο για την Κυβέρνηση. Δείτε οποιοδήποτε νομοσχέδιο έχει να κάνει με έξοδα. Περνά αμέσως από τη Βουλή. Άρα έχεις ένα σύστημα το οποίο θέλει να ξοδεύει. Τώρα που πάνε καλά επειδή είσαι υπερχρεωμένος, συμμαζέψου για να βαστάς αν έρθουν άσχημες στιγμές».

Ο κ. Κληρίδης σημειώνει ότι κάποιες φορές οι αξιολογητές συμπεριφέρονται παράξενα. «Είχαμε και κάποιες αναβαθμίσεις, αν θυμάστε, τον Απρίλη, όταν υπήρχε τεράστια αβεβαιότητα. Η εμπειρία από τους οίκους δείχνει ότι αργούν και στην αναβάθμιση και στην υποβάθμιση. Αν δούμε τις αξιολογήσεις, βλέπουμε ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά απόψεων. Υπάρχουν οίκοι που είναι κοντά στην επενδυτική βαθμίδα και κάποιοι πολύ πιο κάτω. Μπορεί κάποιοι από αυτούς με τις χαμηλότερες αξιολογήσεις να προχωρήσουν σε αναβαθμίσεις».

«Στοίχημα η υφιστάμενη βαθμίδα»

Ο οικονομολόγος και νομικός Νίκος Παυλίδης βλέπει ακόμη πιο σκοτεινό το τούνελ, που οδηγεί στην επενδυτική βαθμίδα, και βλέπει τον δρόμο να είναι «κλειστός» με τα υφιστάμενα δεδομένα. «Το στοίχημα είναι να διατηρηθούμε στην επόμενη αξιολόγηση στη βαθμίδα που είμαστε τώρα και να μην υποβιβαστούμε σε χαμηλότερη βαθμίδα λόγω της αύξησης του δημοσίου χρέους. Εάν διατηρηθούμε στην ίδια βαθμίδα, σημαίνει ότι οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης θεωρούν πως από τη συμφωνία για τον Συνεργατισμό, με βάση την οποία στα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου προστίθενται και τα ΜΕΔ του, υπάρχει καλή πιθανότητα ανάκτησης κάποιου σημαντικού ποσοστού αυτών των ΜΕΔ και επομένως διατηρούν την Κύπρο στην ίδια βαθμίδα παρά την αύξηση του δημοσίου χρέους πέραν του 110% του ΑΕΠ».

«Είναι δυνατό»

Πιο αισιόδοξη είναι η «ματιά» του οικονομολόγου, Γιώργου Θεοχαρίδη, ο οποίος θεωρεί ότι υπό προϋποθέσεις μπορεί να υπάρξει αναβάθμιση.

«Ναι, υπάρχει δυνατότητα επιστροφής στην επενδυτική βαθμίδα. Το αρνητικό είναι ότι αυξήθηκε σημαντικά το δημόσιο χρέος. Το θετικό, όμως, είναι η σημαντική μείωση των ΜΕΔ, που ήταν το σημαντικότερο πρόβλημα, το οποίο μας δυσκόλευε να επιστρέψουμε στην επενδυτική βαθμίδα. Πέρασαν οι νέες νομοθεσίες για τη διαχείριση των ΜΕΔ, που θα βοηθήσουν τις τράπεζες. Αν η σύσταση του Φορέα θα είναι τέτοια ώστε να είναι αποτελεσματικός, ενδέχεται να έχουμε κέρδος από τον Φορέα σαν Κράτος. Μπορεί να έχουμε αναβαθμίσεις το φθινόπωρο».

«Μπορεί, άλλα δεν»…

Διαχωρίζοντας την άποψή του για την εικόνα της κυπριακής οικονομίας, από την οπτική των οίκων αξιολόγησης, ο οικονομολόγος Μιχάλης Φλωρεντιάδης δεν αποκλείει να υπάρξει αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα. «Δεν συμμερίζομαι τις απόψεις των οίκων, νομίζω υπάρχουν σημαντικές αβεβαιότητες στο περιβάλλον. Θα δούμε και στην πορεία κατά πόσον οι νομοθεσίες αντιμετώπισης των ΜΕΔ, αλλά και το θέμα του Συνεργατισμού θα τύχει σωστής διαχείρισης.

»Πέραν τούτων, η οικονομία πηγαίνει καλύτερα επειδή οι αφίξεις των τουριστών ξεπερνούν τις προσδοκίες. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει με τις τράπεζες, αν θα καταφέρουν να μειώσουν τα ΜΕΔ, να υπάρξει σοβαρή πρόοδος. Είναι δύσκολο να πει κάποιος ότι μπαίνουμε σε τροχιά αναβάθμισης στην επενδυτική βαθμίδα. Αυξήθηκε πολύ το δημόσιο χρέος, άρα θα ήθελα να δω και τη διαχείρισή του. Μπορεί να υπάρξει αναβάθμιση, αλλά αυτό βασίζεται σε όσα λέγουν οι οίκοι και όχι στις δικές μου απόψεις. Τους βλέπω να είναι γενικά θετικοί».

«Θα αναμένουν»…

Δεν βλέπει την κυπριακή οικονομία να «πιάνει» άμεσα τον στόχο της επενδυτικής βαθμίδας ο οικονομολόγος Ιωάννης Βιολάρης. «Θα αναμένουν να δουν την υλοποίηση των νομοσχεδίων που ψηφίστηκαν και τη λειτουργία τους. Πιστεύω ότι, εάν υπάρξει κάποια κίνηση, θα είναι διατήρηση στην ίδια βαθμίδα με προοπτική αναβάθμισης στην επενδυτική βαθμίδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η είσοδος μιας χώρας στην επενδυτική βαθμίδα δεν εξαρτάται μόνο από τα ΜΕΔ ή την πώληση της Συνεργατικής, αλλά και άλλους παράγοντες, που σχετίζονται γενικότερα με την οικονομία. Επιπλέον η αύξηση του δημοσίου χρέους λειτουργεί εναντίον μας».

«Αργεί»

Πολλά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν βλέπει να εγείρονται ο οικονομολόγος Κώστας Αποστολίδης. «Πιστεύω θα καθυστερήσει περισσότερο η άνοδος στην επενδυτική βαθμίδα απ' ό,τι προβλέπεται, αλλά είμαστε κάπως βελτιωμένοι. Δεν είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξει ορθή διαχείριση από τούδε και στο εξής. Δεν υπήρξε ορθός χειρισμός των ΜΕΔ εξαρχής. Μειώνεται το πρόβλημα με τη συμφωνία με την Ελληνική, αλλά αυξάνεται το βάρος στην Κυβέρνηση. Έχει φύγει από το τραπεζικό σύστημα και έρχεται στην κυβέρνηση το πρόβλημα.

»Από την άλλη υπάρχουν πλεονάσματα. Δεν έχω δει στοιχεία ότι θα συνεχίσουν τα πλεονάσματα μετά την ανάληψη αυτού του βάρους από την Κυβέρνηση, έτσι υπάρχει ένα ερώτημα εδώ. Το άλλο που παρατηρώ είναι ότι η κυβέρνηση δεν προωθεί την ανάπτυξη από τα πλεονάσματα αλλά προσπαθεί να ικανοποιήσει ψηφοφόρους της, που έχουν παράπονο για τα αξιόγραφα, το "κούρεμα" κτλ».