Σημερινή

Τετάρτη, 26/09/2018
RSS

Επισφραγίστηκε ο λογαριασμός, ζοφερή η επόμενη μέρα

| Εκτύπωση | 08 Ιούλιος 2018, 18:03 | Του Παναγιώτη Γρηγορίου

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΒΑΡΙΔΙΑ ΣΕ ΚΡΑΤΟΣ, ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥΣ

ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ, ΑΝΑΚΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΟΔΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΔΥΣΚΙΝΗΤΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΕΝΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ «ΝΑΡΚΟΠΕΔΙΟ» ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΚΑΛΕΙΤΑΙ ΝΑ ΒΑΔΙΣΕΙ Η ΚΥΠΡΟΣ, ΜΕ ΤΟ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Η άνοδος των δανειστικών επιτοκίων από τις τράπεζες πιθανότατα να «πυροδοτήσει» δάνεια τα οποία θεωρούνταν εξυπηρετούμενα και να τα μετατρέψει σε μη εξυπηρετούμενα


Σοβαρές επιπτώσεις οι οποίες θα έχουν αντίκτυπο στους φορολογούμενους φέρνει η επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά με τη συμφωνία για τον Συνεργατισμό. Αν και όπως φαίνεται η χώρα μας γλύτωσε τα χειρότερα ή ανάλογες οδυνηρές καταστάσεις όπως αυτές του 2013, εν τούτοις η νέα τάξη πραγμάτων φέρνει τόσο το κράτος όσο και τους φορολογούμενους (δανειζόμενους ή μη) εκ νέου σε ιδιαίτερα επισφαλή θέση.

Αναλυτές της κατάστασης που μίλησαν στη «Σ» εκτιμούν ότι ο λογαριασμός των €5 περίπου δισ. -που φαίνεται να κλείνει το ντιλ για τον Συνεργατισμό- είναι μόλις ένα μικρό μέρος από αυτά που θα κληθεί να πληρώσει και να υποστεί ο μέσος πολίτης. Εκτόξευση δημοσίου χρέους, ανακοπή ανάπτυξης, άνοδος επιτοκίων και δυσκίνητα τραπεζικά σχήματα συνθέτουν ένα επικίνδυνο «ναρκοπέδιο» στο οποίο καλείται να βαδίσει η Κύπρος, με το κάθε βήμα πλέον να αποτελεί στοίχημα για τη βιωσιμότητα.

Τα τέσσερα κακά της μοίρας μας

Η πρώτη αρνητική επίπτωση αφορά το δημόσιο χρέος, το οποίο ενώ βρισκόταν σε συνεχή μείωση, μετά την εφαρμογή του Μνημονίου, πλέον επιστρέφει στα δυσθεώρητα επίπεδα των ετών που βρέθηκε λίγο μετά το κούρεμα. Δεύτερη επίπτωση είναι η απότομη ανακοπή της ανάπτυξης η οποία ελέω προβλεπόμενης αύξησης των επιτοκίων πλέον αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά. Τρίτη αρνητική συνέπεια δεν είναι άλλη από τη δυσκολία αναχρηματοδότησης του δημοσίου χρέους, καθώς τα επιτόκια δανεισμού θα πάρουν την ανιούσα. Τέταρτη σοβαρή συνέπεια που θα κληθούν να υποστούν οι δανειζόμενοι, είναι η άνοδος των δανειστικών επιτοκίων από τις τράπεζες, η οποία πιθανότατα να «πυροδοτήσει» δάνεια που θεωρούνταν εξυπηρετούμενα και να τα μετατρέψει σε μη εξυπηρετούμενα.

Δ. Γεωργιάδης: «Αυξάνονται τα επιτόκια»

Μιλώντας στη «Σ» ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Δημήτρης Γεωργιάδης, εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος τονίζοντας ότι μπαίνουμε ξανά σε ένα νέο κύκλο αβεβαιότητας. «Αναμφίβολα, θα επηρεαστούν αυξητικά τα επιτόκια τόσο για το δημόσιο όσο και για το ιδιωτικό χρέος. Όσο για το δημόσιο χρέος πρέπει να το αναχρηματοδοτήσουμε με χειρότερους όρους, λόγω των νέων επιτοκίων. Αν συνεχιστεί η αβεβαιότητα, οι αγορές δεν θα μας δανείζουν με το ίδιο επιτόκιο σε σχέση με πέρσι. Μάλιστα, τα επιτόκια ούτως ή άλλως κατευθύνονται προς γενική ευρωπαϊκή αύξηση, λόγω της κατάστασης του τραπεζικού συστήματος της Ιταλίας», επεσήμανε ο κ. Γεωργιάδης.

«Οι τράπεζες δεν θα μπορέσουν να διατηρήσουν το επιτόκιο του 2,5% και έτσι θα το αυξήσουν», ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης. Εξηγώντας τον συλλογισμό του, ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ανέφερε ότι αυτό θα συμβεί επειδή ήδη ο κόσμος αποσύρει τις καταθέσεις του και αίρει την εμπιστοσύνη του προς τις τράπεζες, ενώ την ίδια στιγμή προβαίνει σε άλλες επενδύσεις. Έτσι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα χρειαστεί να αυξήσουν τα κέρδη τους με κύριο όπλο τα επιτόκιά τους.

«Φωτιά» και στα εξυπηρετούμενα

Επιπρόσθετα, ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου τόνισε ότι το πρόβλημα θα παρουσιαστεί και στο ιδιωτικό χρέος, καθώς οι τράπεζες πιθανότατα, όπως έγινε και σε άλλες περιπτώσεις, να αυξήσουν τα επιτόκια με αποτέλεσμα πολλά δάνεια τα οποία σήμερα εξυπηρετούνται οριακά να μην μπορούν να εξυπηρετηθούν. «Αυτό θα συμβεί σε δάνεια με μακρύ ορίζοντα αποπληρωμής και επειδή δεν θα μπορεί να επιμηκυνθεί περαιτέρω ο χρόνος αποπληρωμής, η δόση αναμένεται να αυξηθεί γύρω στο 30%», εξήγησε ο κ. Γεωργιάδης. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα πολλά εξυπηρετούμενα δάνεια να μετατραπούν σε μη εξυπηρετούμενα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους ισολογισμούς των τραπεζών.

Παραλύει η ανάπτυξη

Παράλληλα, η αύξηση των επιτοκίων, νομοτελειακά θα επιφέρει και ελάττωση του ρυθμού ανάπτυξης. Ο κ. Γεωργιάδης, επεσήμανε ότι σε αυτή την περίπτωση καθυστερήσαμε να λάβουμε αποφάσεις με αποτέλεσμα όλα να γίνονται βεβιασμένα. «Στο Μνημόνιο υπήρχε συγκεκριμένος όρος ο οποίος τόνιζε την ανάγκη ο Συνεργατισμός να ιδιωτικοποιηθεί το συντομότερο και να φύγει από τις ‘πλάτες’ της κυβέρνησης, όχι για ιδεολογικούς λόγους, αλλά γιατί μια τράπεζα δεν μπορεί να στηρίζεται από το κράτος», πρόσθεσε ο κ. Γεωργιάδης.

Εκτόξευση δημοσίου χρέους

Εξάλλου, μια από τις πιο σημαντικές αρνητικές συνέπειες, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Μάριο Κληρίδη, είναι το γεγονός ότι από το 97,5% που βρισκόταν το δημόσιο χρέος, πλέον σύμφωνα με υπολογισμούς, το βαρίδι των €5 δισ. θα το εκτοξεύσει στο 110% του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα αρνητική αν συνυπολογιστεί και το ότι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος δημοσίου χρέους έναντι του ΑΕΠ, βρίσκεται στο 81,6%. «Θα κληθούμε να αναχρηματοδοτήσουμε το χρέος με δυσμενείς όρους», ανέφερε ο κ. Κληρίδης. Ταυτόχρονα, επεσήμανε ότι αν και υπάρχουν κάποια πρωτογενή πλεονάσματα, εν τούτοις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλα, καθώς θα πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι και στην περίπτωση άλλης έκτακτης ανάγκης.

Μ. Κληρίδης: «Τομές στα δημόσια οικονομικά»

Όσον αφορά στον Φορέα Διαχείρισης Δανείων και το σχέδιο Εστία, ο κ. Κληρίδης ανέφερε ότι ο προσανατολισμός της κυβέρνησης να προστατευτούν οι δανειζόμενοι είναι σωστός, πρέπει αμέσως να βρεθούν πόροι για να μειωθεί το υπέρογκο δημόσιο χρέος. «Ίσως η κυβέρνηση να αναζητήσει λύσεις που εγκαταλείφθηκαν με τη λήξη του Μνημονίου όπως οι ιδιωτικοποιήσεις. Όπως και να ’χει πρέπει να γίνουν τομές στα δημόσια οικονομικά», επεσήμανε ο κ. Κληρίδης. Από την πλευρά του ο κ. Γεωργιάδης, αναφερόμενος στον Φορέα, σημείωσε ότι για να δουλέψει σωστά και να αποφευχθούν νέες περιπέτειες, θα πρέπει να μείνει μακριά από πολιτικές παρεμβάσεις και να λειτουργήσει πλήρως σε τεχνοκρατικό επίπεδο.

Ο πονοκέφαλος των αποζημιώσεων

Σημαντικός πονοκέφαλος για τα οικονομικά του κράτους θα είναι και οι αποζημιώσεις στους εργαζομένους στον Συνεργατισμό. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δημοσιονομικού Συμβουλίου θα πρέπει σε αυτή την περίπτωση να ισχύσει ό,τι ισχύει για όλους τους εργαζομένους που αποδεσμεύονται από την εργασία τους. «Υπάρχουν οι θεσμοθετημένοι μηχανισμοί κοινωνικής στήριξης, δηλαδή τα ταμεία ανεργίας και πλεονάζοντος προσωπικού. Οτιδήποτε διαφορετικό δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και τα δημόσια οικονομικά, ενώ δημιουργεί αίσθημα αδικίας για τον υπόλοιπο πληθυσμό». Επ’ αυτού ο κ. Γεωργιάδης συμπλήρωσε ότι το τελευταίο δεν αποκλείεται να επηρεάσει αρνητικά και τη φορολογική συμμόρφωση των πολιτών.

Μείωση τραπεζών και ευελιξίας

Η επιβράδυνση της ανάπτυξης θα προκύψει σύμφωνα με τον κ. Κληρίδη και λόγω του γεγονότος ότι πλέον μειώνονται οι τράπεζες στην Κύπρο και μένουν ουσιαστικά δύο μεγάλες. «Η Ευρώπη θέλει πιο μεγάλα τραπεζικά σχήματα όμως είναι πιο δύσκολο αυτές να πάρουν ρίσκα, να δώσουν χρήματα στην αγορά και να συνεχιστεί η ανάπτυξη. Πέραν τούτου θα πρέπει η Κεντρική Τράπεζα να ενισχύσει τον εποπτικό της ρόλο σε αυτές τις δύο τράπεζες, καθώς στην περίπτωση που πάει κάτι στραβά με τη μία ή και τις δύο, θα υπάρξουν νέες οδυνηρές συνέπειες», τόνισε ο κ. Κληρίδης.

Μ. Καμμάς: «Καθυστερήσαμε»

Μιλώντας στη «Σ», ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου Μιχάλης Καμμάς, προέβη στη διαπίστωση ότι «τις αναγκαίες αποφάσεις που καθυστερήσαμε να λάβουμε ως κοινωνία και Πολιτεία, καλούμαστε σήμερα και μάλιστα με επιτακτικό τρόπο να εφαρμόσουμε». Αναφερόμενος στα νομοσχέδια που καλείται να ψηφίσει η Βουλή, ο κ. Καμμάς τόνισε ότι «σημαντικές αλλαγές για αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων με κυριότερο αυτό των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων αλλά και αλλαγή κακών νοοτροπιών, όπως αυτή των στρατηγικών κακοπληρωτών, μπορούν να μετατρέψουν τις σημερινές προκλήσεις και τα προβλήματα σε ευκαιρίες και θετικές προοπτικές για το μέλλον».

«Να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρία»

Παράλληλα, ο κ. Καμμάς σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια οι αδυναμίες σε σημαντικά -για τον τραπεζικό τομέα- πρακτικά, νομικά και διαδικαστικά προβλήματα έχουν καταστήσει το πλαίσιο χειρισμού των στρατηγικών κακοπληρωτών αναποτελεσματικό. «Παράλληλα, οι συνεχώς αυξανόμενες εποπτικές απαιτήσεις έχουν πιέσει ακόμη περισσότερο τους τραπεζικούς ισολογισμούς», πρόσθεσε ο κ. Καμμάς.

Τέλος, ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών ανέφερε ότι «έφτασε η ώρα να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρία για βαθιές τομές, επίλυση των προβλημάτων και δημιουργία συνθηκών αειφόρου ανάπτυξης, ισχυροποιώντας και θωρακίζοντας το τραπεζικό σύστημα, μακριά από τα βαρίδια του παρελθόντος και με προσανατολισμό χρηματοδότησης φρέσκιων ιδεών, νέων οικογενειών και καινοτόμων έργων».