Σημερινή

Δευτέρα, 20/08/2018
RSS

Κόκκινος συναγερμός για ξέπλυμα

| Εκτύπωση | 13 Μάιος 2018, 18:03 | Του Παναγιώτη Γρηγορίου

ΣΕ ΑΝΑΜΜΕΝΑ ΚΑΡΒΟΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΡΣΙΑΛ ΜΠΙΛΙΝΓΚΣΛΙ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΕ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Η ΚΥΠΡΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΤΟΥ ΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΗΠΑ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑ, ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥΣ ΝΑ ΠΙΕΖΟΥΝ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙ «ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ»

Ο μεγαλύτερος φόβος ακούει στο όνομα «ανταποκρίτριες τράπεζες», με τις οποίες έχουν συνεργασίες τα κυπριακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα


Δυνατά «ηχεί» πλέον το καμπανάκι για ενδεχόμενα κρούσματα ξεπλύματος βρόμικου χρήματος από Ρώσους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, η Κυβέρνηση των ΗΠΑ. Το κυπριακό χρηματοπιστωτικό σύστημα και άλλοι εποπτευόμενοι οικονομικοί οργανισμοί νιώθουν τα τελευταία 24ωρα έντονη την ανάσα τόσο της ειδικής Mονάδας Kαταπολέμησης του Oικονομικού Eγκλήματος (FinCEN) καθώς και του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC), υπηρεσιών που υπάγονται στο Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και αναγκάζονται να ξεκινούν να ξεσκονίζουν τη μετοχική τους σύνθεση ώστε να εντοπίσουν αν υπάρχουν τέτοια κρούσματα.

Η επίσκεψη του Αμερικανού Υφυπουργού Οικονομικών Μάρσιαλ Μπίλινγκσλι την περασμένη εβδομάδα ήταν αυτή που πυροδότησε τις εξελίξεις, με τις κυπριακές εποπτικές Αρχές να κάθονται πλέον σε αναμμένα κάρβουνα. Προκύπτει ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολη η θέση των συστημικών τραπεζών, οι οποίες αν δεν υπακούσουν στις υποδείξεις των αμερικανικών Αρχών, θα αντιμετωπίσουν σημαντικές συνέπειες, που δεν αποκλείεται να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία τους.

Από μικρή απόσταση παρακολουθεί τα τεκταινόμενα και η ΜΟΚΑΣ (Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης), η οποία βρίσκεται σε ετοιμότητα να παρέμβει αν διαπιστωθεί οτιδήποτε μεμπτό.

Πανικοβλημένες οι τράπεζες

Η θέση της Κύπρου είναι πολύ ευαίσθητη, καθώς, όπως επισημαίνουν οι πληροφορίες, η χώρα μας πλέον βρίσκεται στη «δίνη» του ψυχροπολεμικού κλίματος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας. Ο Μπίλινγκσλι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εμμέσως πλην σαφώς έστειλε το μήνυμα της αμερικανικής κυβέρνησης ότι θα πρέπει να αρχίσουν να χαλαρώνουν οι οικονομικοί δεσμοί μεταξύ Κύπρου-Ρωσίας με τον κάθε τρόπο.

Οι τράπεζες, όπως μας ανέφερε καλά πληροφορημένη πηγή, έχουν πανικοβληθεί, καθώς αν και οι προτροπές των Αμερικανών δεν αποτελούν οδηγίες ευρωπαϊκών εποπτικών Αρχών με τις οποίες είναι συμβεβλημένες οι κυπριακές Αρχές και δεν είναι στη βάση νομοθεσιών, εντούτοις θα σπεύσουν άμεσα να εκτοπίσουν τα πρόσωπα τα οποία έχουν μαυροπινακίσει οι Αμερικάνοι, καθώς σε αντίθετη περίπτωση αναμένεται να δεχτούν συνέπειες.

Φοβούνται για τις «ανταποκρίτριες»

Ο μεγαλύτερος φόβος ακούει στο όνομα «ανταποκρίτριες τράπεζες», με τις οποίες έχουν συνεργασίες τα κυπριακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Πρόκειται ουσιαστικά για μεγαλύτερες διεθνείς τράπεζες με τις οποίες έχουν συνεργασία οι κυπριακές τράπεζες και λειτουργούν σαν ενδιάμεσες και αναλαμβάνουν να εκτελέσουν το διασυνοριακό στοιχείο μιας πράξης, στο κράτος προορισμού. Οι σχέσεις αυτές παίρνουν συνήθως τη μορφή της διατήρησης αμοιβαίων λογαριασμών στα βιβλία τους και στο εθνικό νόμισμα της καθεμιάς. Για παράδειγμα, αν μια ανταποκρίτρια τράπεζα πάρει εντολή από τη συνεργαζόμενη τράπεζα να πληρώσει έναν εξαγωγέα, η ανταποκρίτρια επιφορτίζεται με τη μεταφορά του εκάστοτε ποσού στη χώρα αυτή. Η μεταβίβαση κεφαλαίων μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, όπως:

- να αντλήσει από τα υπάρχοντα συναλλαγματικά της αποθέματα το επιθυμητό ποσό και να το στείλει ταχυδρομικώς, στην ανταποκρίτρια τράπεζα,

- να εκδώσει επιταγή ή συναλλαγματική εξωτερικού στο όνομα του εξαγωγέα και να την αποστείλει για εξόφληση στην ανταποκρίτρια τράπεζα,

- να δώσει, τηλεφωνικώς ή με φαξ, εντολή πληρωμής στην ανταποκρίτρια τράπεζα και υπέρ του εξαγωγέα, που είναι και ο πλέον συνηθισμένος τρόπος μεταφοράς κεφαλαίων από και προς το εξωτερικό.

Αρνητικό παράδειγμα η FBME και ABLV

Είναι προφανές ότι στην περίπτωση που οι ανταποκρίτριες τράπεζες και ειδικά αυτές που συνεργάζονται με τις κυπριακές, οι οποίες λειτουργούν σε Ευρώπη και ΗΠΑ, νιώσουν ή τους λεχθεί από τις αμερικανικές Αρχές ότι η συνεργαζόμενη με αυτές τράπεζα είναι μπλεγμένη σε υποθέσεις ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, τότε οι ανταποκρίτριες για να μην κινδυνεύσουν και αυτές, θα διακόψουν τη συνεργασία.

Έτσι και οι κυπριακές τράπεζες δεν θα μπορούν να προβαίνουν σε πράξεις είτε σε δολάριο είτε σε άλλα νομίσματα, πράγμα που θα τις καταστήσει ανίκανες να συνεχίσουν εύρυθμα να ασκούν τις δραστηριότητές τους. Το παράδειγμα της τράπεζας FBME στην Κύπρο, αλλά και το πιο πρόσφατο παράδειγμα της τρίτης μεγαλύτερης τράπεζας της Λετονίας, της ABLV, η οποία κατέρρευσε εν μιά νυκτί, τον περασμένο Φεβρουάριο, υπό το βάρος της απόφασης της FinCΕΝ, που την είχε συνδέσει με ξέπλυμα χρήματος, είναι ενδεικτικά του τι μπορούν να αντιμετωπίσουν οι κυπριακές τράπεζες.

Πιέζει η Κεντρική Τράπεζα

Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου τηρεί για την ώρα σιγήν ιχθύος για το θέμα, όμως παραμένει υπ’ ατμόν καθώς και αυτή συνάντησε κατ’ ιδίαν τον Αμερικάνο αξιωματούχο και ξεκίνησε τις ασφυκτικές πιέσεις προς τις εποπτευόμενες τράπεζες, ώστε να «καθαρίσουν» μετοχική δομή και πελατολόγιο. Η Τράπεζα Κύπρου, η οποία στον τελευταίο κατάλογο των Αμερικανών που υπόκεινται σε κυρώσεις είδε το όνομα του δισεκατομμυριούχου Βίκτωρ Βέκσελμπεργκ, ο οποίος κατέχει μέσω της Lamesa Investments το 9,3% του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας, ήδη προέβη σε κινήσεις, ώστε να μη δεχθεί κυρώσεις.

Στον κατάλογο των Αμερικανών βρίσκεται και το όνομα του Όλεγκ Ντεριπάσκα, ο οποίος φέρεται, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, να έχει πολιτογραφηθεί Κύπριος. Οι κυρώσεις κατά των Ρώσων τονίζεται ότι είναι κατά βάση πολιτικές και δεν σχετίζονται απαραιτήτως τα πρόσωπα ή οι εταιρείες με ξέπλυμα.

Κυβέρνηση: «Δεν πατάμε σε δύο βάρκες»

Η Κυβέρνηση, από την πλευρά της, μετά τις τελευταίες εξελίξεις παρενέβη. Μιλώντας την Παρασκευή στην εκπομπή του «Σίγμα» Μεσημέρι και Κάτι, τόνισε ότι σε καμία περίπτωση η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θέλει να είναι το έδαφος όπου θα υπάρχουν ύποπτες συναλλαγές είτε ελεγχόμενες. «Η Κυπριακή Δημοκρατία νιώθει την ασφάλεια ότι εφαρμόζονται οι έλεγχοι και οι νομοθεσίες. Σε κάποια πράγματα οι ασφαλιστικές δικλίδες που έχει η Κύπρος είναι ασφαλέστερες από αυτές μεγάλων κρατών της Ε.Ε.

Δεν υπάρχει κανένα κράτος στον κόσμο, το οποίο είτε να επιθυμεί είτε να του επιβάλλονται μονομερείς σχέσεις. Άρα εμείς δεν θεωρούμε ότι πατάμε σε δύο βάρκες, έχουμε μια, και σαν μικρό κράτος αν θέλετε, έχουμε μια πάντα εναρμονισμένη πολιτική, το λέω αυτό σχετικά με τα ζητήματα που προκύπτουν διεθνώς τελευταία με τη Ρωσία», ανέφερε ο Πρόδρομος Προδρόμου.

Προσοχή σε επενδυτές, λογιστές και δικηγόρους

Την ίδια στιγμή εποπτικές Αρχές και επαγγελματικοί Σύνδεσμοι, μέλη των οποίων ενδεχομένως να έχουν στις τάξεις τους ή υπερασπίζονται άτομα που διενεργούν οικονομικά εγκλήματα, βρίσκονται σε εγρήγορση. Σε εγκυκλίους προς τα μέλη τους, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ) και ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος έκρουσαν αυτήν την εβδομάδα τον κώδωνα του κινδύνου.

Συγκεκριμένα, επενδυτικοί οργανισμοί, ελεγκτές και δικηγόροι καλούνται να μελετήσουν πάρα πολύ προσεκτικά τις κυρώσεις που ενδέχεται να δεχτούν, περιλαμβανομένου του καταλόγου των καλυπτομένων από αυτές προσώπων και να αξιολογήσουν την έκταση εφαρμογής των εν λόγω μέτρων στις ίδιες, περιλαμβανομένων των πελατών τους αλλά και να αξιολογήσουν τους κινδύνους που ενδέχεται να αναλάβουν σε περίπτωση εμπλοκής τους σε σημαντική συναλλαγή, ή διευκόλυνσης διενέργειας τέτοιας συναλλαγής, με οποιοδήποτε πρόσωπο που υπόκειται στις κυρώσεις.

Σε περίπτωση νέου πελάτη που υπόκειται σε κυρώσεις, οι Εποπτευόμενες Οντότητες προτρέπονται όπως αποφύγουν τη σύναψη οποιασδήποτε επιχειρηματικής σχέσης μαζί του. Σε περίπτωση που τα πρόσωπα που υπόκεινται σε κυρώσεις είναι ήδη πελάτες τους, οι Εποπτευόμενες Οντότητες προτρέπονται να εξετάσουν προσεκτικά τις ενέργειες/μέτρα τα οποία ενδέχεται να λάβουν (π.χ. κατά πόσον ενδείκνυται το πάγωμα κεφαλαίων/λογαριασμού).

Πάντως, σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι καθόλου εύκολο να εντοπιστούν όλα τα ονόματα, καθώς οι λογαριασμοί πιθανόν να βρίσκονται σε συγγενικά ή φιλικά ονόματα ατόμων που βρίσκονται στις λίστες των Αμερικανών και έτσι οι χειρισμοί θα πρέπει να είναι λεπτοί.