Σημερινή

Τετάρτη, 17/10/2018
RSS

Από πωλητής σπίρτων, δημιουργός της ΙΚΕΑ

| Εκτύπωση | 04 Φεβρουάριος 2018, 18:04 | Του Παναγιώτη Γρηγορίου

Ο Ίνγκβαρ Κάμπραντ.

Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΙΝΓΚΒΑΡ ΚΑΜΠΡΑΝΤ, ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗΔΕΝ ΚΑΙ ΑΦΗΣΕ ΠΙΣΩ ΤΟΥ ΜΙΑΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ ΠΟΥ «ΑΝΑΓΚΑΣΕ» ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΚΑΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΠΟΙΟΝ ΕΝΟΣ ΣΟΒΑΡΟΥ ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗ, ΠΟΥ ΠΙΣΤΕΥΕ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΦΙΕΡΩΣΕ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΙΚΕΑ

Ο ίδιος δήλωσε πως η επιλογή του στην ονομασία, αν και καθαρά από τύχη, ήταν πολύ επιτυχημένη αφού θύμιζε την ελληνική λέξη «οικία»


O Ίνγκβαρ Κάμπραντ, ιδρυτής της ΙΚΕΑ και της Ikano, ένας από τους μεγαλύτερους επιχειρηματίες του 20ού αιώνα, που επηρέασε ανεξίτηλα και τον 21ον αιώνα, άφησε την τελευταία του πνοή στην κατοικία του στη Smοland της Σουηδίας, το περασμένο Σάββατο, 27 Ιανουαρίου. Ο Κάμπραντ απεβίωσε ειρηνικά σε ηλικία 91 ετών, μετά από σύντομη ασθένεια, περιτριγυρισμένος από τους αγαπημένους του. Η ιστορία του επιχειρηματία, που «ανάγκασε» όλους μας να έχουμε στο σπίτι μας τουλάχιστον ένα από τα προϊόντα της εταιρείας του, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και δείχνει το ποιόν ενός σοβαρού οραματιστή, που πίστευε στην οικονομία και αφιέρωσε τη ζωή του στην ΙΚΕΑ.

Το «μεγαλύτερο λάθος»

O Κάμπραντ γεννήθηκε στα νότια της Σουηδίας το 1926 και από την ηλικία των πέντε ετών ξεκίνησε να πωλεί σπίρτα για να βγάζει τα καθημερινά του έξοδα, ενώ στα 10 οδηγούσε το ποδήλατό του γύρω από τη γειτονιά για να πουλήσει χριστουγεννιάτικα στολίδια, ψάρια και μολύβια. Στην εφηβεία του, ο Κάμπραντ συμμετείχε σε ένα ναζιστικό κίνημα νεολαίας έχοντας δεχθεί μεγάλη επιρροή από τη γιαγιά του, η οποία ήταν, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, «μια μεγάλη θαυμάστρια του Χίτλερ». Αργότερα, ο ίδιος περιέγραψε εκείνη την εποχή ως «το μεγαλύτερο λάθος της ζωής του» και μάλιστα έγραψε μια επιστολή προς τους υπαλλήλους του, ζητώντας τη συγχώρεσή τους.

Από την κουζίνα της θείας του

Όταν ήταν 17 ετών, ο πατέρας του τού έδωσε ορισμένα χρήματα σε μετρητά, επειδή κατάφερε να λάβει καλούς βαθμούς στο σχολείο, παρά τη δυσλεξία του. Ο ίδιος χρησιμοποίησε τα χρήματα αυτά προκειμένου να ιδρύσει την IKEA το 1943. Φυσικά όταν ο 17χρονος Ίνγκβαρ Κάμπραντ έστηνε στην κουζίνα του σπιτιού της θείας του μία εταιρεία με το όνομα ΙΚΕΑ, δεν μπορούσε να φανταστεί πως τα προϊόντα του θα έμπαιναν στα σπίτια όλου του κόσμου. Σημειώνεται ότι τα πρώτα πέντε χρόνια η εταιρεία πωλούσε μικρά είδη οικιακής χρήσης κι όχι έπιπλα. Το όνομα της ΙΚΕΑ προήλθε από τα αρχικά Ι (Ingvar) K (Kamprad) E (Ε lmtaryd, το αγρόκτημα που μεγάλωσε) και το Α προσδιορίζει το χωριό όπου μεγάλωσε, το Agunnaryd, στο Σάμλαντ στη Νότιο Σουηδία. Αργότερα ο ίδιος δήλωσε πως η επιλογή του στην ονομασία, αν και καθαρά από τύχη, ήταν πολύ επιτυχημένη αφού θύμιζε την ελληνική λέξη «οικία».

Ο πόλεμος εκ των έσω

Το 1953 ο Ίνγκβαρ Κάμπραντ διοργάνωσε την πρώτη έκθεση προϊόντων ΙΚΕΑ. Η επιτυχία της πρωτοβουλίας του ήταν τόσο μεγάλη, που η συντεχνία πωλητών επίπλων της Σουηδίας άρχισε να πιέζει τους κατασκευαστές να σταματήσουν να προμηθεύουν την ΙΚΕΑ και έτσι η επιχείρηση έφτασε να αποκλειστεί από τις πιο σημαντικές πανεθνικές εκθέσεις σ' αυτόν τον τομέα.

Αυτό το κλίμα εχθρότητας, όχι μόνο δεν τον έβγαλε εκτός χώρου, αλλά συνέβαλε στο να πάρει μία σειρά αποφάσεων που θα σηματοδοτούσαν το μέλλον και αυτό που είναι σήμερα ο όμιλος ΙΚΕΑ, δηλαδή να σχεδιάζει και να κατασκευάζει τα δικά του έπιπλα στο εξωτερικό αλλά και για να αγοράσει πρώτες ύλες κυρίως από ασιατικές χώρες. Παράλληλα, προκειμένου να αποφύγει τους δυσμενείς φόρους κατά των επιχειρήσεων, ο Κάμπραντ μετέφερε την έδρα της IKEA από τη Σουηδία στην Κοπεγχάγη της Δανίας, ενώ δεν δίστασε να μετακομίσει μαζί με την οικογένειά του στην Ελβετία ως ένδειξη διαμαρτυρίας στους αυξανόμενους φόρους της Σουηδίας.

Σήμερα, η εταιρεία επίπλων εδρεύει στην Ολλανδία, ενώ ο Κάμπραντ έζησε τις τελευταίες ημέρες της ζωής του στη Σουηδία. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Malcolm Gladwell, o Κάμπραντ ήταν ένας σπάνιος άνθρωπος με ανοιχτό χαρακτήρα. Αυτά τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας τον κατέστησαν έναν ατρόμητο και καινοτόμο επιχειρηματία από την αρχή της καριέρας του.

Περίπλοκη εταιρική δομή

Ο Κάμπραντ έχτισε την ΙΚΕΑ πάνω σε μια περίπλοκη εταιρική δομή, που περιλαμβάνει ένα φιλανθρωπικό βραχίονα και ένα βραχίονα λιανικής και franchise. Συγκεκριμένα, ο όμιλος εταιρειών IKEA, με έδρα την Ολλανδία, ανήκει στο Ίδρυμα Stichting INGKA, το οποίο είναι και ο φιλανθρωπικός βραχίονας της εταιρείας. Τα κεφάλαια από το Ίδρυμα Stichting INGKA μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο με δύο τρόπους: επανεπενδύονται στον Όμιλο ΙΚΕΑ και τα δικαιώματά του ή δωρίζονται για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Οι διάδοχοί του

Ο Κάμπραντ έχει τρία παιδιά: μια υιοθετημένη κόρη και τρεις βιολογικούς γιους. Οι γιοι του, ο Peter, ο Jonas, και ο Mathias, έχουν απίστευτη επιρροή στην εταιρεία και χαράζουν τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της. Το 2013, ο νεότερος γιος του, Mathias, έγινε πρόεδρος της Inter IKEA holding SA, της εταιρείας που ελέγχει τον όμιλο Inter IKEA και λειτουργεί τα franchises σε όλον τον κόσμο.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν εικασίες σχετικά με την πραγματική αξία της περιουσίας του Κάμπραντ και του πλούτου του, μιας και οι δικηγόροι του είχαν αποφασίσει ότι επειδή τα κεφάλαια της Stichting INGKA Foundation μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μόνο με δύο τρόπους, δεν υπολογιζόταν σωστά η καθαρή του αξία. Ωστόσο, η Wealth-X αποτίμησε τον πλούτο του στα 48,1 δισ. δολάρια.

Ο Κάμπραντ ήταν γνωστός για την απίστευτη οικονομία του. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, προτιμούσε να πετάει στην οικονομική θέση, να μένει σε φθηνά ξενοδοχεία και να οδηγεί το ίδιο Volvo για δύο δεκαετίες. Ο Κάμπραντ, παρότι θεωρητικά αφυπηρέτησε το 1988, εντούτοις υπηρέτησε ως επικεφαλής της εταιρείας και ελάμβανε αποφάσεις για το μέλλον της IKEA μέχρι τον θάνατό του.

Δύο βιβλία

Έχουν δημοσιευτεί δύο βιβλία σχετικά με την ιστορία της ΙΚΕΑ και του ιδρυτή της. Το 1976, ο Κάμπραντ περιγράφει λεπτομερώς την ιδέα και την ιδεολογία της εταιρείας του στη «Διαθήκη ενός εμπόρου επίπλων», η οποία σήμερα χρησιμεύει ως μανιφέστο για την εταιρεία, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ο ίδιος εργάστηκε με έναν Σουηδό δημοσιογράφο για το «Leading by Design: Η ιστορία της ΙΚΕΑ», μία αποτίμηση της ιστορίας της ΙΚΕΑ και της ζωής του.

Μείωση του κόστους

Η μεγάλη επιτυχία που σημείωναν και εξακολουθούν να έχουν τα καταστήματα των ΙΚΕΑ προέρχεται από τη φιλοσοφία που πέρασε ο ίδιος ο Κάμπραντ. Ο πελάτης έχει τη δυνατότητα να δει το προϊόν που τον ενδιαφέρει, μπορεί να το δοκιμάσει και αν του αρέσει, το παραλαμβάνει επί τόπου, το μεταφέρει μόνος του στο σπίτι, έχει τη χαρά της δημιουργίας που του προσφέρει η συναρμολόγηση και όλα καταλήγουν στο τελικό αποτέλεσμα που δεν είναι άλλο από τη μείωση του κόστους και συνεπώς τις χαμηλές τιμές για τον καταναλωτή. Η IKEA σήμερα διαθέτει πάνω από 400 καταστήματα σε 47 χώρες, σημειώνοντας κάθε χρόνο 1,8 δισ. δολάρια σε ετήσιες πωλήσεις. Οι κατάλογοί της τυπώνονται σε δεκάδες γλώσσες και εκδίδονται σε εκατομμύρια αντίτυπα.

«Τεράστια πηγή έμπνευσης»

«Είμαστε βαθύτατα λυπημένοι από την απώλεια του Ίνγκβαρ. Θα θυμόμαστε την αφοσίωση και τη δέσμευσή του στο να βρίσκεται δίπλα στους πολλούς ανθρώπους. Το ότι ποτέ δεν εγκατέλειπε, ότι πάντα προσπαθούσε να γίνει καλύτερος και να καθοδηγεί με το παράδειγμά του», τονίζει ο Torbj?rn L??f, CEO και Πρόεδρος του Group Inter IKEA. «Θρηνούμε την απώλεια του ιδρυτή μας και αγαπημένου φίλου Ίνγκβαρ. H κληρονομιά του θα προκαλεί εντύπωση για πολλά χρόνια, ακόμα και το όραμά του - να δημιουργήσουμε μια καλύτερη καθημερινή ζωή για τους πoλλούς ανθρώπους - θα εξακολουθεί να καθοδηγεί και να μας εμπνέει», τονίζει ο Jesper Brodin, CEO και Πρόεδρος του IKEA Group.

«H εκτενής γνώση του Ingvar και η δέσμευσή του όλα αυτά τα χρόνια αποτέλεσαν τεράστια πηγή έμπνευσης. Η κληρονομιά του θα βρίσκεται πάντα μαζί μας και θα συνεχίσουμε να ψάχνουμε αδιάκοπα για νέους και καλύτερους τρόπους - να βρίσκουμε μαζί λύσεις που κανείς άλλος δεν έχει σκεφτεί και υλοποιήσει και να κάνουμε σημαντικά πράγματα για τους περισσότερους ανθρώπους», σημειώνει ο Lars Thorsen, CEO του Ikano Group.