Σημερινή

Πέμπτη, 26/04/2018
RSS

«Απασφάλισαν το όπλο»… της πώλησης δανείων

| Εκτύπωση | 07 Ιανουάριος 2018, 18:05 | Του Νέστορα Βασιλείου

ΠΡΟΣ ΕΥΡΕΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ «ΜΕΤΩΠΟ» ΤΩΝ ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΩΝ

Η ανατολή του 2018 έφερε την ενεργοποίηση του εργαλείου της πώλησης δανείων σε ξένα ταμεία από τις τράπεζες και δη την Ελληνική, η οποία έκανε πρώτη το βήμα. Ήταν, βεβαίως, αναμενόμενη εξέλιξη, δεδομένου ότι τα τραπεζικά ιδρύματα είχαν προϊδεάσει για τη χρήση του από τον προηγούμενο χρόνο. Η Τράπεζα Κύπρου έδωσε και συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το προς πώληση πακέτο, ενώ η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα κοινοποίησε την πρόθεσή της να ριχθεί στη μάχη με το «τέρας» των μη εξυπηρετούμενων δανείων


Η πώληση δανείων είναι ευρέως διαδεδομένο εργαλείο, το οποίο αποτελεί, εν πολλοίς, διεθνή πρακτική. Ξένα επενδυτικά ταμεία, συνήθως, σπεύδουν να αγοράσουν πακέτα μη εξυπηρετούμενων δανείων σε χαμηλές τιμές, στοχεύοντας στο κέρδος. Η ύπαρξη ενδιαφέροντος ευνοεί τις τράπεζες, που επιθυμούν να «ξεφορτώσουν» τους ισολογισμούς τους από τα βαρίδια των μη εξυπηρετούμενων δανείων, έστω και σε πολύ χαμηλές τιμές. Σε αρκετές περιπτώσεις, ενσωματώνονται στα προς πώληση πακέτα και εξυπηρετούμενα δάνεια, ώστε να εξασφαλιστεί υψηλότερη τιμή πώλησης. Πώληση δανείων μπορεί να υπάρξει και από ένα τραπεζικό ίδρυμα σε άλλο, αυτό άλλωστε το είδαμε να συμβαίνει πρόσφατα στην Κύπρο, όταν η CDB Bank αγόρασε μικρό πακέτο δανείων €22 εκ. από την Τράπεζα Κύπρου.

Η πώληση της Ελληνικής Τράπεζας

Η Ελληνική Τράπεζα έκοψε πρώτη το νήμα της πώλησης μη εξυπηρετούμενων δανείων σε ξένο επενδυτικό ταμείο, από την πρώτη κιόλας εργάσιμη μέρα του 2018. Το πρωί της περασμένης Τρίτης, 2 Ιανουαρίου, ανακοίνωσε την πώληση πακέτου, ύψους €145 εκ. στην B2Kapital Cyprus, 100% θυγατρική της νορβηγικών συμφερόντων B2Holding ASΑ. Το πακέτο που πωλήθηκε περιλαμβάνει 1.977 δάνεια 1.158 συνολικά δανειοληπτών, κυρίως τερματισμένα, με ελάχιστες ή καθόλου εξασφαλίσεις.

Η συναλλαγή, σύμφωνα με την Τράπεζα, δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων και στην κεφαλαιακή της θέση, λόγω των υφιστάμενων προβλέψεων, που έχουν διενεργηθεί.

«Ψήνουν» πωλήσεις

Στ' αχνάρια της Ελληνικής Τράπεζας θα βαδίσουν λίαν συντόμως Τράπεζα Κύπρου και Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα. Η Τράπεζα Κύπρου έχει ανακοινώσει ότι διερευνά το ενδεχόμενο πώλησης πακέτου δανείων ύψους €450 εκ., από τα οποία €370 εκ. αφορούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια, κυρίως, μεγάλων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα, έχοντας στο πλευρό της πλέον την Altamira, ετοιμάζεται να δοκιμάσει και αυτή την πώληση πακέτου δανείων, για να ροκανίσει τον ογκόλιθο των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Η πώληση δανείων

Το μέτρο της πώλησης πακέτων δανείων από τραπεζικά ιδρύματα σε τρίτους εμπεριέχει θετικά και αρνητικά στοιχεία για τα τραπεζικά ιδρύματα.

- Μπορεί να θεωρηθεί ως "καθαρή λύση" εφόσον φεύγουν άμεσα από τους ισολογισμούς των τραπεζών μη εξυπηρετούμενα δάνεια (αν αυτά επιλεγούν να πωληθούν).

- Σε περίπτωση αναδιάρθρωσης μη εξυπηρετούμενου δανείου, το δάνειο παραμένει ως μη εξυπηρετούμενο για ένα χρόνο.

- Αντί τα τραπεζικά ιδρύματα να αναμένουν σταδιακή αποπληρωμή των δανείων σε βάθος χρόνου, λαμβάνουν άμεση ρευστότητα.

- Οι τράπεζες πρέπει να αξιολογούν εάν χρειάζονται την επιπλέον ρευστότητα, αν μπορούν να χορηγήσουν νέα δάνεια, ώστε στην τελική να μη τους δημιουργεί ζημιές μέσω καταθέσεων με αρνητικά επιτόκια.

Κύριο ζητούμενο είναι αφενός η τιμή πώλησης και αφετέρου τα δάνεια, τα οποία θα πωληθούν, δεδομένου ότι η πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεπάγεται μεγάλη έκπτωση στην τιμή. Γι’ αυτό είθισται στα πακέτα δανείων να συμπεριλαμβάνονται και εξυπηρετούμενα δάνεια, ώστε να γίνονται πιο ελκυστικά προς τους πιθανούς αγοραστές.

- Τα τραπεζικά ιδρύματα πρέπει να μελετήσουν πώς επηρεάζονται οι κεφαλαιακές τους βάσεις κυρίως από την τιμή πώλησης, αν και οι αυξημένες επισφάλειες, που έχουν καταγράψει, τους δίδουν τη δυνατότητα να αποδεχτούν χαμηλότερες τιμές.

- Εάν, για παράδειγμα, έχουμε ένα δάνειο €100 χιλ. για το οποίο η τράπεζα προέβλεψε ζημιές €40 χιλ. (και βάσει αυτών ανακεφαλαιοποιήθηκε), τότε εάν το πωλήσει στις €65 χιλ. καταγράφει κέρδος. Εάν πωληθεί κάτω των €60 χιλ., τότε προκύπτει κεφαλαιακή ανάγκη.

Η αγορά προβληματικών δανείων (distressed assets) είναι αναπτυγμένη σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία, η Βρετανία ακόμη και η Ελλάδα. Συνήθως η αγορά γίνεται σε χαμηλές τιμές, ανάλογα φυσικά με τα δάνεια που πωλούνται, από ξένα επενδυτικά ταμεία ή άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σε χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία μέρος των δανείων αγοράστηκαν από εταιρείες, στις οποίες συμμετέχει το κράτος. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, τα κύρια θέματα που αναφύονται είναι αφενός η χρηματοδότηση των κρατικών εταιρειών, ώστε να αγοράσουν τα δάνεια και, αφετέρου, η τιμή μεταφοράς των δανείων.

Ο νόμος «θρίλερ» του 2015

Ο τροποποιητικός νόμος, που επιτρέπει την πώληση δανείων από τραπεζικά ιδρύματα σε τρίτους, πέρασε από τη Βουλή οριακά στις 12 Νοεμβρίου 2015. Η Τρόικα δεν σήκωνε άλλες καθυστερήσεις και η μνημονιακή, τότε, αξιολόγηση της Κύπρου κρεμόταν κυριολεκτικά από μια κλωστή, όπως και η εκταμίευση της δόσης, η οποία θα πάγωνε, εάν το νομοσχέδιο δεν περνούσε. Τελικά ψηφίστηκε με 26 ψήφους υπέρ (ΔΗΣΥ - ΔΗΚΟ) και 25 εναντίον.

Ο νέος νόμος προβλέπει μεταξύ άλλων:

- Η τράπεζα πρέπει να κοινοποιεί την πρόθεσή της να πωλήσει όλο ή μέρος του χαρτοφυλακίου πιστωτικών διευκολύνσεων, μέσω της επίσημης εφημερίδας της δημοκρατίας και σε τρεις εφημερίδες του ημερήσιου Τύπου.

- Οι δανειολήπτες ή οι εγγυητές, εάν επιθυμούν, μπορούν να υποβάλουν πρόταση για εξαγορά του δανείου τους σε διάστημα 45 ημερών. Η τράπεζα πρέπει να τους καλεί, μέσω επιστολών, να υποβάλουν πρόταση εξαγοράς των δανείων τους.

- Οι δανειολήπτες δεν είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν προτάσεις εξαγοράς.

- Οι δανειολήπτες θα μπορούν να υποβάλουν προτάσεις μόνο μια φορά.

- Σε περίπτωση που δεν υποβληθούν προτάσεις εντός 45 ημερών, συμπεραίνεται ότι δεν υπάρχει επιθυμία εξαγοράς από τον δανειολήπτη.

- Η τράπεζα πρέπει να ενημερώνει την Κεντρική Τράπεζα ανά εξάμηνο για τον αριθμό των δανείων που θα πωλεί.

- Η πώληση δανείων θα διέπεται από τη δικαιοδοσία των επαρχιακών δικαστηρίων, εκτός και εάν προβλέπεται διαφορετικά από τη σύμβαση της πιστωτικής διευκόλυνσης.

Σημειώνεται ότι οι δανειολήπτες, ακόμη και μετά την πώληση των δανείων, συνεχίζουν να έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις, όπως για παράδειγμα η προσφυγή τους στο πλαίσιο αφερεγγυότητας.