Σημερινή

Πέμπτη, 26/04/2018
RSS

Από συμπληγάδες η οικονομία

| Εκτύπωση | 31 Δεκέμβριος 2017, 18:05 | Του Νέστορα Βασιλείου

ΠΟΛΥΜΕΤΩΠΕΣ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ 2018

Ο «γίγαντας» των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μαζί με το υψηλό ιδιωτικό χρέος φράσσουν τον δρόμο της επανόδου στην επενδυτική βαθμίδα


Η πόρτα του 2017 κλείνει, και ανοίγει πλέον αυτή του 2018. Η κυπριακή οικονομία βαδίζει σ’ ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις και καλείται να διαφυλάξει και να ενισχύσει την αναπτυξιακή της προοπτική. Οι βαλτωμένες μεταρρυθμίσεις δεν βοηθούν, ενώ η μάχη με «το τέρας» της ανεργίας βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Ο «γίγαντας» των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μαζί με το υψηλό ιδιωτικό χρέος φράσσουν τον δρόμο της επανόδου στην επενδυτική βαθμίδα, την ώρα που και το δημόσιο χρέος παραμένει επίσης υψηλό. Οι τράπεζες ρίχνουν στην «αρένα» όλα τους τα όπλα, δεχόμενες πιέσεις και από την Φρανκφούρτη.

Ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, ο οποίος αναμένεται να διαμορφωθεί πλησίον του 4% του ΑΕΠ το 2017, είναι η μεγαλύτερη κληρονομιά για το 2018.

Όσοι επιμέρους στόχοι και εάν τεθούν, η υλοποίησή τους θα είναι δυσκολότερη στην απουσία οικονομικής μεγέθυνσης, η οποία οδηγεί στη διόρθωση της οικονομίας, εξ ου και επιβάλλεται να θωρακιστεί και να ενισχυθεί η αναπτυξιακή προοπτική ακόμη περισσότερο το νέο έτος.

Μεταρρυθμίσεις στον βάλτο

Η υλοποίηση σημαντικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες παραμένουν σε εκκρεμότητα, χαρακτηρίζεται από οικονομικούς κύκλους ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. Πολλοί αναπολούν τη μνημονιακή περίοδο, όταν υπό την δαμόκλειο σπάθη της Τρόικας, τα μεταρρυθμιστικά νομοσχέδια περνούσαν από τη Βουλή.

Η μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας και κυρίως η διασύνδεση του κρατικού μισθολογίου με τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας είναι από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες, όπως και η μεταρρύθμιση των ημικρατικών οργανισμών. Η εκτίμηση ότι «εάν δεν γίνουν όλες οι μεταρρυθμίσεις, που είχε ζητήσει η Τρόικα, τότε λίαν συντόμως θα βρεθούμε στον ίδιο παρονομαστή», είναι διάχυτη στους οικονομικούς κύκλους. Το θέμα εγείρεται και από τους εκτός Κύπρου παρατηρητές της κυπριακής οικονομίας.

Αποψίλωση δημοσίου χρέους

Το 2018 αναμένεται περαιτέρω υποχώρηση του υψηλού δημόσιου χρέους. Στη μείωσή του συμβάλλει, ασφαλώς, και η ανάπτυξη της οικονομίας. Ωστόσο, μετά την πρόωρη αποπληρωμή μέρους του χρέους προς την Κεντρική Τράπεζα, στις 7 Νοεμβρίου, το δημόσιο χρέος της Κύπρου μειώθηκε για πρώτη φορά από το 2012 κάτω από το 100% του ΑΕΠ και συγκεκριμένα στο 98,4%.

Καλώς εχόντων των πραγμάτων, το οικονομικό επιτελείο προγραμματίζει την πλήρη αποπληρωμή του χρέους της Δημοκρατίας προς την Κεντρική Τράπεζα με νέα πρόωρη αποπληρωμή στις 4 Ιουλίου 2018.

Τα ρευστά διαθέσιμα του κράτους καλύπτουν πλήρως τις λήξεις χρέους του 2018.

Ανεργία

Ένας από τους σημαντικότερους στόχους, που έχουν τεθεί για το 2018, είναι η μείωση της ανεργίας σε μονοψήφιο ποσοστό, ώστε σταδιακά μέχρι το 2020 να επικρατήσουν συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Οι οικονομικές επιδόσεις, αν και με κάποια καθυστέρηση, είχαν θετική επίδραση και στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό της ανεργίας στη χώρα καταγράφει πτωτική τροχιά με συνεχείς μειώσεις. Το χειρότερο, ίσως, απότοκο της οικονομικής κρίσης, μετά την κορύφωσή του στο 17,6% το πρώτο τρίμηνο του 2015, βρίσκεται πλέον οριακά πάνω από το 10%.

Η «μητέρα των μαχών»

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας φέρει το όνομα «κόκκινα δάνεια». Από τις αρχές του έτους μέχρι τον Ιούλιο μειώθηκαν, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, κατά €1,5 δισ., εντούτοις διαπιστώνεται εξασθένιση της δυναμικής αντιμετώπισης του προβλήματος. Κύρια αιτία αποτελεί το γεγονός ότι τα μισά περίπου μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι πλέον τερματισμένα.

Συγκεκριμένα, από τα €21,9 δισ. των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα €11 δισ. είναι τερματισμένα.

Οι τράπεζες ευνοούν την αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω της ρευστοποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων και προωθούν ιδιαίτερα το εργαλείο της ανταλλαγής χρέους έναντι ακινήτων. Σημαντικό είναι και το ύψος των προβλέψεων, που διατηρούν.

Το 2018 Τράπεζα Κύπρου, Ελληνική και Συνεργατισμός αναμένεται ότι θα δοκιμάσουν και την πώληση δανείων. Επιπλέον θα υπάρξει και ένα πρώτο δείγμα της δράσης των εταιρειών διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, της Altamira για τον Συνεργατισμό, και της APS για την Ελληνική Τράπεζα. Από την άλλη η υφιστάμενη μονάδα της Τράπεζας Κύπρου θα συνεργαστεί με την Pepper. Πρόσθετα η Τράπεζα Κύπρου προχωρεί στη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ακινήτων αξίας €190 εκ. Θα εισαχθεί στο ΧΑΚ και βασίζεται σε 20 μεγάλα εμπορικά ακίνητα, που περιήλθαν στην κατοχή της. Όλες ή μέρος των μετοχών του Ταμείου θα διατεθούν σε επενδυτές.

Ο τραπεζικός τομέας έχει να αντιμετωπίσει και τις προκλήσεις, οι οποίες πηγάζουν από το αυστηρό εποπτικό και κανονιστικό πλαίσιο. «Αυστηρότητα, συνεπάγεται περισσότερα κεφάλαια, περισσότερες προβλέψεις για κάλυψη των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σε συνδυασμό με τα χαμηλά επιτόκια και τη χαμηλή κερδοφορία δημιουργείται ένα σκηνικό γεμάτο προκλήσεις», αναφέρει με νόημα έγκυρη πηγή.

Η πρόταση της Φρανκφούρτης

Στις αρχές του 2018, όπως πληροφορείται η «Σ», η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αγγίξει ένα από τα θέματα, τα οποία βρίσκονται ψηλά και στην προεκλογική εκστρατεία.

Η Φρανκφούρτη θα κοινοποιήσει στις χώρες μέλη της Ευρωζώνης ένα πρώτο προσχέδιο, το οποίο θα θέτει το πλαίσιο και θα καθορίζει τις παραμέτρους της δημιουργίας κρατικών φορέων διαχείρισης δανείων. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία έρχεται μετά τη διαφαινόμενη εγκατάλειψη της ιδέας για δημιουργία ενός ευρωπαϊκού φορέα, θα τεθεί προς συζήτηση και αναμένεται να λάβει την τελική της μορφή εντός του 2018.

Ιδιωτικό χρέος

Το ιδιωτικό χρέος αποτελεί άλλο ένα βαρίδι. Το σύνολο του χρέους των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων του τόπου είναι στα ύψη. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, στο τέλος Μαρτίου 2017 διαμορφώθηκε στο 265,4% του ΑΕΠ. Το ύψος του ιδιωτικού χρέους δυσκολεύει τις προσπάθειες για αναδιαρθρώσεις δανείων, αλλά και την παραχώρηση νέων δανείων, αφού οι τράπεζες αποφεύγουν να δανειοδοτούν υπερχρεωμένα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το όνειρο της επενδυτικής βαθμίδας

Η Κύπρος εκτιμάται ότι εντός του 2018 θα κάνει το μεγάλο βήμα, που θα την φέρει στα σαλόνια της επενδυτικής βαθμίδας των διεθνών οίκων αξιολόγησης. Χρειάζεται μόλις μία αναβάθμιση από τον Standard & Poor’s για να εκπληρωθεί το «ποθούμενο» και να καρπωθεί πολλαπλά οφέλη. Αφενός θα μειωθούν σημαντικά τα επιτόκια δανεισμού της Δημοκρατίας και αφετέρου οι ξένοι επενδυτές θα αισθανθούν ακόμη πιο ασφαλείς αντικρίζοντας την Κύπρο ως επενδυτικό προορισμό. Πρόσθετα θα αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.