Σημερινή

Σάββατο, 18/11/2017
RSS

Στη φόρα οι Κύπριοι των Paradise Papers

| Εκτύπωση | 12 Νοέμβριος 2017, 18:04 | Του Κυριάκου Πενηνταέξ

ΜΠΛΕΓΜΕΝΗ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ Η ΧΩΡΑ ΜΑΣ, ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ICIJ

ΣΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ «ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ», Ο WILL FITZGIBBON, ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΑΡΧΕΙΟ, ΑΝΑΤΡΕΠΕΙ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΕ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙ ΜΗ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΦΟΡΟΑΠΟΦΥΓΗΣ, ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΣ, ΜΕ ΣΙΓΟΥΡΙΑ, ΟΤΙ ΣΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΘΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΟΥΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Τα κυπριακά δεδομένα, που θα δημοσιευτούν, ακατέργαστα, σε μερικές εβδομάδες, θα πρέπει να διερευνηθούν για να διαπιστωθεί εάν οι συναλλαγές των εμπλεκομένων εταιρειών και προσώπων ήταν νόμιμες και εάν τα χρήματα έχουν φορολογηθεί


Ντόμινο δραματικών εξελίξεων αναμένεται να προκαλέσουν και στην Κύπρο, σε μερικές εβδομάδες, τα περιβόητα αρχεία «Paradise Papers», όπως αποκαλύπτει, μιλώντας αποκλειστικά στη «Σημερινή της Κυριακής», μέλος της ομάδας των ερευνητών που έφερε στο φως της δημοσιότητας το νέο παγκόσμιο φορολογικό σκάνδαλο.

Με τα λεγόμενά του ανατρέπει την εντύπωση που υπήρχε μέχρι σήμερα, ότι η Κύπρος δεν εμπλέκεται στη νέα υπόθεση φοροαποφυγής που προκαλεί, τις τελευταίες ημέρες, μεγάλο «σεισμό» στο παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό σύστημα.

Πρόκειται για τον Will Fitzgibbon, Συντονιστή Αφρικής και Μέσης Ανατολής της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ), ο οποίος εργάζεται στην Ουάσιγκτον και έχει και ο ίδιος πρόσβαση στα απόρρητα δεδομένα, που προκαλούν, τις τελευταίες ημέρες, σεισμό στο παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό σύστημα.

Απαντώντας σε ερώτηση της εφημερίδας μας, δηλώνει με σιγουριά ότι εμπλέκεται και η χώρα. «Υπάρχουν, σίγουρα, πληροφορίες για νομικά και φυσικά πρόσωπα από την Κύπρο στα Paradise Papers», είπε, χαρακτηριστικά, ο Will Fitzgibbon.

Στη δημοσιότητα σε μερικές εβδομάδες

Επιπρόσθετα, αποκάλυψε ότι τα ονόματα κυπριακού ενδιαφέροντος, μαζί με όλα τα 13,4 εκατομμύρια έγγραφα, θα δοθούν στη δημοσιότητα από την Κοινοπραξία των Ερευνητικών Δημοσιογράφων, στις επόμενες βδομάδες, όπως εξάλλου συνέβη και με την υπόθεση των Panama Papers.

Θα μπορεί, δηλαδή, ο οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση στο αρχείο, το οποίο θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ICIJ, μόλις οι ερευνητές ολοκληρώσουν τις έρευνές τους.

Ακατέργαστη τροφή για έρευνα

Συνεπώς, τα δεδομένα που αφορούν το νησί μας θα δημοσιευτούν, ακατέργαστα. Ωστόσο, θα πρέπει να αποτελέσουν τροφή, για διεξαγωγή ερευνών από τις αρμόδιες εποπτικές Αρχές. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να διερευνηθεί εάν οι επαγγελματικές δραστηριότητες και συναλλαγές των εμπλεκομένων εταιρειών και προσώπων στο αρχείο ήταν νόμιμες και εάν τα χρήματα, που πιθανόν να είναι πολλά εκατομμύρια ευρώ, έχουν φορολογηθεί.

Επίσης, δεν αποκλείεται, στα κυπριακά ονόματα που θα δουν το φως της δημοσιότητας, να περιλαμβάνονται πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα, όπως διαπιστώνεται, την τελευταία βδομάδα, σε άλλες εμπλεκόμενες χώρες. Δεν αποκλείεται, επίσης, να προκύψουν, μέσα από τις φορολογικές έρευνες, στοιχεία που να δικαιολογούν τη διεξαγωγή και ποινικών ερευνών για αδικήματα όπως νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Γιατί δεν αναφέρεται πουθενά η Κύπρος

Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι η Κύπρος δεν αναγράφεται πουθενά, μέχρι στιγμής, στα δεκάδες δημοσιεύματα των 95 ξένων μέσων ενημέρωσης - μελών της Κοινοπραξίας, ο Will Fitzgibbon εξήγησε ότι αυτό οφείλεται στο ότι δεν έχει γίνει καμία ειδική έρευνα για την Κύπρο, σε αντίθεση με άλλες χώρες.

Ενδεικτική της εντύπωσης που υπήρχε μέχρι σήμερα ότι δεν εμπλέκεται η Κύπρος στο Paradise Papers, ήταν η δήλωση του Εφόρου Φορολογίας, Γιάννη Τσαγκάρη, την περασμένη Δευτέρα, στο ΣΙΓΜΑ, ότι το Τμήμα του διεξάγει «έρευνα στο διαδίκτυο και ακόμη δεν έχει εντοπιστεί η λέξη ‘Κύπρος’». Πλέον, το Τμήμα Φορολογίας θα πρέπει να προετοιμάζεται για τη διεξαγωγή ακόμη μιας μεγάλης έρευνας για ενδεχόμενα φορολογικά αδικήματα.

Εκτός από την υπόθεση φοροαποφυγής των Paradise Papers, η Κύπρος εμπλέκεται και στις υποθέσεις ξεπλύματος μαύρου χρήματος και φοροδιαφυγής, Λαγκάρντ, Μπόργιανς και Panama Papers.

Σημειώνεται ότι, αναζητώντας τη λέξη «Κύπρος» στα δεδομένα των υποθέσεων Panama Papers, Offshore Leaks και Bahamas Leaks, που έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα της ICIJ, εμφανίζονται συνολικά 6374 υπεράκτιες εταιρείες, 3678 πρόσωπα, 183 μεσάζοντες και 2385 καταχωρίσεις διευθύνσεων επικοινωνίας.

Νόμιμες, αλλά με δομές φοροαποφυγής

Η συμπερίληψη ενός ονόματος στα Paradise Papers δεν αποδεικνύει οτιδήποτε. Ωστόσο, όπως διαφαίνεται μέσα από τις διεθνείς αποκαλύψεις, πρόκειται για αρχείο υψηλού κινδύνου για περιπτώσεις φοροαποφυγής δισεκατομμυρίων.

Οι υπεράκτιες εταιρείες (offshore) δεν είναι παράνομες. Είναι η υπόσχεση για μυστικότητα που δίνουν οι φορολογικοί παράδεισοι, ο λόγος που τα υπεράκτια κέντρα έχουν προσελκύσει άτομα που σχετίζονται με παράνομες δραστηριότητες ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, εμπόρους ναρκωτικών και άλλους εγκληματίες.Οι offshore χρησιμοποιούνται πολλές φορές σε περίπλοκες δομές φοροαποφυγής, που στερούν δισεκατομμύρια από τα κρατικά ταμεία.

«Η διερεύνηση των offshore είναι δύσκολη και χρειάζεται χρόνο», δηλώνει Will Fitzgibbon, ο οποίος εισηγείται στις κυπριακές Αρχές να κάνουν την προσπάθειά τους.Φάρο στην προσπάθεια του Τμήματος Φορολογίας θα πρέπει να αποτελέσει το παράδειγμα της λίστας Λαγκάρντ, η οποία αν και ακόμη βρίσκεται υπό διερεύνηση, έχει φορολογηθεί και εισπραχθεί από κράτος έστω το μικρό ποσό του 1,8 εκ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει ότι η φοροδιαφυγή είναι υπαρκτή, φθάνει να εντοπιστεί.

Πάντως, όπως δήλωσε στο ΣΙΓΜΑ, την περασμένη Τετάρτη, ο Γενικός Ελεγκτής, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, η ορθότητα και αντικειμενικότητα των ερευνών του Τμήματος Φορολογίας σε σχέση με τις διάφορες υποθέσεις φοροδιαφυγής, όπως η λίστα Λαγκάρντ, θα ελεγχθεί από την υπηρεσία του.

Το Τμήμα Φορολογίας, όπως δήλωσε ο ίδιος ο κ. Τσαγκάρης, θεωρεί ως ισχυρό εργαλείο για πάταξη της φοροαποφυγής την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί πως πρόκειται για ένα επιπρόσθετο εργαλείο, που δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει την επίδραση των μεγάλων δημοσιογραφικών αποκαλύψεων. Εξάλλου, αν δεν ξεσπούσαν τα σκάνδαλα Λαγκάρντ και Εγγράφων Παναμά, θα άρχιζαν όλες αυτές οι έρευνες των φορολογικών και ανακριτικών Αρχών εναντίον εταιρειών κολοσσών και πολιτικών της ίδιας της χώρας τους;

Είναι απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα ελεγκτικά και δικηγορικά γραφεία να διενεργούν αυστηρούς ελέγχους στους πελάτες τους, ώστε να σταματήσουν τα νομότυπα τεχνάσματα που έχουν ως στόχο τη φοροαποφυγή.

Ηχηρά ονόματα

Την ίδια ώρα, συνεχίζουν να προκαλούν σάλο στο εξωτερικό οι αποκαλύψεις σε σχέση με τα 13,4 εκατομμύρια έγγραφα, τα επονομαζόμενα Paradise Papers, από 19 «φορολογικούς παραδείσους», τα οποία αποκαλύπτουν πώς οι πλούσιοι και ισχυροί ανά τον κόσμο έχουν αξιοποιήσει εξωχώρια επενδυτικά σχήματα. Αρχικά τα έγγραφα διέρρευσαν στη γερμανική εφημερίδα S?ddeutsche Zeitung, η οποία τα μοιράστηκε με τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ). Συνολικά 381 δημοσιογράφοι από 67 χώρες επεξεργάστηκαν τα δεδομένα και ενέπλεξαν με σωρεία δημοσιευμάτων πέραν των 120 πολιτικών από 50 χώρες, ανάμεσά τους και η Βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ.

Όπως μεταδίδεται σε ξένα μέσα ενημέρωσης, η πλειοψηφία των εγγράφων προέρχονται από την εταιρεία νομικών υπηρεσιών Appleby, που εδρεύει στις Βερμούδες. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε ποσότητα διαρροή παρόμοιων εγγράφων μετά τα Panama Papers το 2016. Μεταξύ άλλων, αποκαλύπτεται ότι το σχήμα που διαχειρίζεται την ιδιωτική περιουσία της βασίλισσας Ελισάβετ, το Δουκάτο του Λάνκαστερ, επένδυσε την περίοδο 2004 -2005 ένα ποσό της τάξης των δέκα εκ. λιρών σε δύο fund στα νησιά Κέιμαν και στις Βερμούδες.

Το fund των Νήσων Κέιμαν προέβη το 2007 σε επένδυση που αφορούσε μεταξύ άλλων την αγορά μετοχών σε δύο βρετανικές εταιρείες. Η αλυσίδα παντοπωλείων Threshers κήρυξε αργότερα πτώχευση έχοντας φορολογικές οφειλές 17,5 εκ. λιρών και αφήνοντας 6.000 ανέργους. Η δεύτερη επένδυση στη Βρετανία αφορούσε την αλυσίδα πολυκαταστημάτων ενοικίασης ηλεκτρικών και άλλων συσκευών BrightHouse, η οποία μόλις τον περασμένο μήνα υποχρεώθηκε να καταβάλει συνολική αποζημίωση περίπου 15 εκ. λιρών σε 249.000 πελάτες καθώς κρίθηκε ότι εκμεταλλευόταν με υπέρογκες χρεώσεις φτωχές οικογένειες και ευάλωτους καταναλωτές.

Η επένδυση σε εξωχώρια fund δεν είναι παράνομη και στην περίπτωση του Δουκάτου του Λάνκαστερ δεν υπάρχει κάποια υπόνοια φοροαποφυγής. Παρόλα αυτά, ήδη στη Βρετανία τίθενται ερωτήματα για την επιλογή επένδυσης μέρους της περιουσίας της βασίλισσας στα συγκεκριμένα fund.

Το Δουκάτο του Λάνκαστερ σημειώνει ότι δεν είχε συμμετοχή στην επιλογή των επενδύσεων από το εξωχώριο fund και ότι η ίδια η βασίλισσα Ελισάβετ δεν είχε γνώση του συγκεκριμένου τρόπου αξιοποίησης της περιουσίας της.

Σε άλλες αποκαλύψεις των Paradise Papers, o Υπουργός Εμπορίου της κυβέρνησης Τραμπ και πρώην Αντιπρόεδρος της Τράπεζας, Γουίλμπουρ Ρος, φέρεται να διατηρεί, μέσω αλυσίδας εξωχώριων επενδύσεων, συμφέροντα σε ναυτιλιακή εταιρεία που έχει χρυσοφόρα συμφωνία μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου με τη ρωσική εταιρεία Sibur, συμφερόντων του Κιρίλ Σαμάλοφ, συζύγου της κόρης του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν επίσης τις «επιθετικές πρακτικές φοροαποφυγής» εταιρικών κολοσσών, όπως η Nike και η Apple, πώς οι εταιρείες Twitter και Facebook έχουν λάβει επενδύσεις μέσω εξωχώριων δαιδάλων από δύο ρωσικούς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς. Κεντρικό ρόλο στη διαδρομή των χρημάτων αυτών έπαιξε ο Γιούρι Μίλνερ, Ρώσος μεγιστάνας του χώρου των τεχνολογιών και επενδυτής σε εταιρεία συμφερόντων του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού και συμβούλου του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Aναφορές και στον κατηγορούμενο Μιχάλη Ζολώτα

Σε δημοσίευμα της ελληνικής ιστοσελίδας news247.gr, γίνεται αναφορά στις offshore εταιρείες του Ελλαδίτη εφοπλιστή Μιχάλη Ζολώτα, ο οποίος είναι κατηγορούμενος, ενώπιον του κυπριακού Δικαστηρίου, για τη γνωστή, υπό εξέλιξη, υπόθεση της φερόμενης δωροδοκίας του πρώην Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλου Χριστοδούλου, με ένα εκατομμύριο ευρώ από την εταιρεία του Ζολώτα, "Focus Maritime".

Το δημοσίευμα εμπλέκει τη Newlead Holdings, με έδρα τις Βερμούδες, συμφερόντων του Μιχάλη Ζολώτα, ο οποίος, βάσει των πληροφοριών που επικαλείται η ιστοσελίδα, απορρίπτει ότι διαπράχθηκε οτιδήποτε μεμπτό.

Σύμφωνα με το news247.gr, «ενώ η δικηγορική εταιρεία Appleby εξυπηρετούσε κανονικά την Newlead, στην Κύπρο η κατάσταση έβραζε: Από το 2013, με την κατάρρευση των κυπριακών τραπεζών, είχαν ξεκινήσει έντονες διαμάχες σχετικά με τον ρόλο του Ανδρέα Βγενόπουλου, εταιρειών που είχαν λάβει δάνεια τα οποία "κοκκίνισαν", αλλά και χρηματοδοτήσεις κομμάτων -μέχρι και την υπόθεση που ενέπλεξε πρώην Κεντρικό Τραπεζίτη στην Κύπρο- από μία από τις εταιρείες που είχε λάβει τέτοια δάνεια. Ένα από τα βασικά σημεία αυτής της διαμάχης ήταν και η Focus Maritime, μία εταιρεία με έδρα τις Νήσους Μάρσαλ, συμφερόντων Ζολώτα».

Στο δημοσίευμα προστίθεται, μεταξύ άλλων, ότι, μέσω της Focus Maritime, φέρεται ότι έφτασε το ένα εκατομμύριο ευρώ στην εταιρεία της κόρης του πρώην Κεντρικού Τραπεζίτη Χριστόδουλου Χριστοδούλου το 2007.