Σημερινή

Σάββατο, 18/11/2017
RSS

Χτυπούν... ρέστα για τη φαρμακευτική κάνναβη

| Εκτύπωση | 29 Οκτώβριος 2017, 18:05 | Του Παναγιώτη Γρηγορίου

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΔΕΚΑ ΟΙ ΕΠΙΔΟΞΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΑΝ ΤΙΣ ΠΟΡΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΑΔΕΙΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΔΟΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗ ΠΡΟΤΟΥ ΚΑΝ ΨΗΦΙΣΤΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ. ΜΕΓΑΛΟΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΙ ΚΟΛΟΣΣΟΙ ΕΞΕΦΡΑΣΑΝ ΠΟΙΚΙΛΟΤΡΟΠΩΣ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΟΥΣ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΥΝ ΣΤΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ. ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΘΑ ΞΑΝΑΠΑΕΙ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΝΑ ΨΗΦΙΣΤΕΙ


Την πόρτα του Υπουργείου Υγείας πέρασαν τις τελευταίες εβδομάδες πάνω από 10 επίδοξοι επενδυτές για εξασφάλιση άδειας καλλιέργειας φαρμακευτικής κάνναβης. Αν και ο νόμος δεν ψηφίστηκε, όπως πληροφορείται η «Σ» το ενδιαφέρον είναι ήδη τεράστιο, με τους εν δυνάμει επενδυτές από Ισραήλ, Ολλανδία, ΗΠΑ, Καναδά και άλλες χώρες να ζητούν να συναντηθούν με τον Υπουργό, Γιώργο Παμπορίδη, ώστε να μάθουν περαιτέρω λεπτομέρειες για το νομοσχέδιο. Την Παρασκευή προέκυψαν επίσης ευχάριστες εξελίξεις, καθώς μετά την παρουσίαση για το επιχειρησιακό πλάνο της Κυβέρνησης, του Διευθυντή Φαρμακευτικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας στο Cannatech, οι μεγαλύτερες εταιρείες του Ισραήλ, του Καναδά, των ΗΠΑ και της Ολλανδίας τοποθετήθηκαν ότι θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό για να αδειοδοτηθούν στην Κύπρο.

Φυσικά, ακόμα τίποτε δεν πέρασε, καθώς στη Βουλή έγιναν δύο συζητήσεις στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας και οι αντιδράσεις και το ενδιαφέρον από οργανωμένα σύνολα και πολίτες είναι μεγάλο, καθώς πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα. Το νομοσχέδιο βρίσκεται ξανά στη Νομική Υπηρεσία για επεξεργασία και τροποποιήσεις, που προέκυψαν από τις δύο συζητήσεις στη Βουλή και μετά θα οδηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο. Με την έγκρισή του θα ξαναπάει στην Επιτροπή Υγείας για συζήτηση και, αν προχωρήσει, θα τεθεί ενώπιον της Ολομέλειας για ψήφιση. Σκοπός της Κυβέρνησης είναι, πριν από τις εκλογές, να περάσει ο Νόμος.

«Έκρηξη» εξαγωγών

Δύο είναι οι κύριοι στόχοι της Κυβέρνησης, η οποία στηρίζει με σθένος το νομοσχέδιο. Πέραν της κάλυψης των αναγκών των Κυπρίων ασθενών, το κύριο θέμα που απασχολεί τα κυβερνητικά πλάνα είναι σαφώς οι εξαγωγές. Η Κυβέρνηση στηρίζει πάρα πολλά στο να καταστεί η χώρα μας κέντρο καλλιέργειας ιατρικής κάνναβης, με τους αισιόδοξους να αναφέρουν ότι τα έσοδα θα είναι ανάλογα με αυτά του φυσικού αερίου, ενώ το μετριοπαθές σενάριο να αναφέρει ότι η φαρμακευτική κάνναβη θα καταστεί το πρώτο εξαγωγικό προϊόν της Κύπρου και θα ξεπεράσει τα υπόλοιπα φάρμακα και το χαλλούμι, που βρίσκονται σήμερα στις δύο πρώτες θέσεις.

Ο παγκόσμιος τζίρος από την παραγωγή 2.500.000 Kg κάνναβης ανέρχεται στα 18.5 δισεκατομμύρια δολάρια ανά έτος. Φυσικά, πρώτα πρέπει να διασφαλιστούν όλες οι παράμετροι έως ότου να καθησυχαστούν και οι πιο ανήσυχες φωνές που αντιτίθενται στο ενδεχόμενο καλλιέργειας κάνναβης στην Κύπρο, έστω και για φαρμακευτικούς σκοπούς.

Όπως το καζίνο

Η διαδικασία επιλογής των δύο αδειών που θα δοθούν για την καλλιέργεια της κάνναβης προσομοιάζει με αυτήν που ακολουθήθηκε στην περίπτωση του καζίνου. Η ειδική επιτροπή θα ετοιμάσει τους κανονισμούς που θα διέπουν την καλλιέργεια του φυτού και με τη σειρά τους οι εταιρείες θα ετοιμάσουν τις προτάσεις τους. Έπειτα η επιτροπή θα εξετάσει συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία πρέπει να καλύπτονται, όπως για παράδειγμα η εταιρεία που θα επιλεγεί, θα πρέπει να έχει πενταετή εμπειρία στην καλλιέργεια της φαρμακευτικής κάνναβης.

Ταυτόχρονα θα αξιολογηθεί το όνομα που έχει στην αγορά η εταιρεία, η οικονομική της κατάσταση και φυσικά η έκταση που θα ζητήσει να καλλιεργεί. Όσο περισσότερη είναι η έκταση, τόσο περισσότερα θα είναι τα έσοδα τόσο για την εταιρεία όσο φυσικά και για το κράτος. Στο νομοσχέδιο έχει μπει ειδικός όρος ότι οι ενδιαφερόμενες ξένες εταιρείες για καλλιέργεια κάνναβης θα πρέπει να συμβληθούν με ντόπιους επενδυτές, για να σχηματίσουν το μετοχικό τους κεφάλαιο, όπως έγινε και στην περίπτωση του καζίνου.

Οι «ανταγωνιστές»

Η Κύπρος διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι των υπόλοιπων ανταγωνιστριών χωρών, καθώς θα παράγεται σε χωράφια σε καθεστώς ηλιοφάνειας και όχι εντός κτηρίων, όπως για παράδειγμα γίνεται σήμερα στην Ολλανδία, η οποία είναι η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χώρα που εξάγει φαρμακευτικά σκευάσματα του προϊόντος. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ δραστηριοποιείται στις καλλιέργειες και έχει προχωρήσει αρκετά στον τομέα, δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εξαγωγές απαγορεύονται, όμως όπως έγινε γνωστό την Παρασκευή, η Κυβέρνηση θα ετοιμάσει νομοσχέδιο για να επιτρέψει τις εξαγωγές φαρμακευτικής κάνναβης και για να αδειοδοτήσει 60 παραγωγούς επιπρόσθετα των οκτώ, που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή.

Στην Ευρώπη δραστηριοποιείται και η Τσεχία, ενώ οι μεγαλύτεροι καλλιεργητές παγκοσμίως είναι αμερικάνικες και καναδέζικες εταιρείες. Η Ολλανδία, με πληθυσμό περίπου 16.6 εκατομμυρίων, είχε αδειοδοτήσει δύο παραγωγούς αρχικά και κατόπιν προβλημάτων ποιότητας που αντιμετώπισε με τον ένα παραγωγό, εδώ και αρκετά χρόνια αδειοδοτεί έναν παραγωγό μόνο. Η Τσεχία, με πληθυσμό περίπου 10 εκατομμυρίων, επίσης αδειοδοτεί έναν παραγωγό. Η Ιταλία ανέθεσε στον στρατό την παραγωγή φαρμακευτικής κάνναβης.

Το σημαντικό, όπως μας εξηγεί ο Διευθυντής Φαρμακευτικών Υπηρεσιών, Λούης Παναγή, είναι ότι η εμπορία της φαρμακευτικής κάνναβης, βάσει της ειδικής συνθήκης του 1961 (Single Convention on Narcotic Drugs), την οποία κύρωσε η Κυπριακή Δημοκρατία μαζί με άλλες 170 χώρες, καθίσταται κρατικό μονοπώλιο. Δηλαδή οι αδειοδοτημένοι παραγωγοί θα εξάγουν με την ετικέτα του κράτους σε ελεγχόμενα και αυστηρώς εποπτευόμενα πλαίσια.

Οι τιμές της αγοράς

Το κόστος παραγωγής για κάθε κιλό ξηρής κάνναβης είναι γύρω στα 1.500 ευρώ και μέσα σε αυτά περιλαμβάνεται και το κέρδος του παραγωγού. Η Ολλανδία σαν κράτος χρέωνε 7.400 ευρώ το κιλό, ενώ τώρα με τον ανταγωνισμό, έριξε την τιμή στα 5.200 ευρώ ανά κιλό. Τα υπόλοιπα λεφτά, δηλαδή τα 3.700 ανά κιλό, μένουν στο κράτος σαν κέρδος. Μια εταιρεία, για παράδειγμα, που θα καλλιεργήσει μέσα σε 20 σκάλες γης, θα μπορεί να φυτέψει 20 χιλιάδες φυτά. Το κάθε φυτό χρειάζεται 150 μέρες για να ωριμάσει και να βγάλει καρπούς και υπολογίζεται ότι το κάθε φυτό μπορεί να παραγάγει μισό κιλό.

Υπολογίζεται ότι οι εν λόγω 20 σκάλες καλλιεργήσιμης γης θα παράγουν κάθε 150 μέρες 10 χιλιάδες κιλά. Το κάθε κιλό θα πωλείται από 5.200 έως 7.400 ευρώ στην αγορά, με το κόστος του παραγωγού να παραμένει στα 1.500. Σαφώς όμως οι 20 σκάλες αναφέρθηκαν για σκοπούς παραδείγματος, καθώς δεν αποκλείεται οι ενδιαφερόμενοι να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη έκταση για καλλιέργεια.

Διαφορετικές ποσοστώσεις

Αν και πρόκειται για απλή ξηρή κάνναβη, στους κανονισμούς του νομοσχεδίου αναγράφεται ότι θα υπάρχουν διαφόρων ειδών ποσοστώσεις, ώστε να χορηγείται ανάλογα με την περίπτωση. Συγκεκριμένα, υπάρχουν δύο επικρατούσες ουσίες στην εν λόγω φαρμακευτική ποικιλία: η THC (τετραϋδροκανναβινόλη), η οποία έχει ψυχοδραστική δράση και είναι αυτή που «ανεβάζει», και η CBD (κανναβιδιόλη), η οποία έχει το γνώρισμα τού να ηρεμεί. Στην παράνομη αγορά η κάνναβη που κυκλοφορεί δεν είναι σαφές τι περιέχει. Αυτές τις μέρες ο Δρ Λούης Παναγή βρίσκεται στο Λονδίνο, για το Παγκόσμιο Συνέδριο Θεραπευτικής Κάνναβης (Cannatech). Σε αυτό συμμετέχουν οι μεγαλύτεροι καλλιεργητές, ερευνητές και επενδυτές φαρμακευτικής κάνναβης στον κόσμο και στόχος είναι να εντοπιστούν ευκαιρίες για τη χώρα μας.

Μέτρα ασφαλείας χώρων καλλιέργειας

Ο Δρ Παναγή μάς ανέφερε ότι πρόθεση του Υπουργείου Υγείας είναι να δώσει δύο μόνο άδειες, ώστε ο έλεγχος να είναι πιο εύκολος και να αποφευχθούν οποιεσδήποτε διαρροές στην παράνομη αγορά. Επίσης, οι λίγες άδειες θα δώσουν το κίνητρο σε μεγαλύτερες εταιρείες να έλθουν να επενδύσουν στην Κύπρο και επίσης να υπάρξει ανταγωνισμός μεταξύ τους, για να γίνει ανταγωνιστική και η χώρα μας στις αγορές. Οι χώροι καλλιέργειας θα φρουρούνται από ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας και θα παρακολουθούνται επί εικοσιτετραώρου βάσεως από την Αστυνομία, με τη χρήση κλειστών κυκλωμάτων παρακολούθησης. Έντονες είναι οι ενστάσεις που καταγράφηκαν επ’ αυτού του ζητήματος.

Αυτοί θα την χρησιμοποιούν

Κατά τη συζήτηση του θέματος στη Βουλή ακούστηκαν έντονες διαφωνίες από τους βουλευτές του ΑΚΕΛ και για το ποιες θα είναι οι ασθένειες για τις οποίες θα συνταγογραφείται η κάνναβη. Όπως μας ανέφερε ο Δρ Παναγή, το Υπουργείο Υγείας μελέτησε διεθνείς πρακτικές και νόμους που ισχύουν στον Καναδά και σε 24 πολιτείες των ΗΠΑ, ώστε να καθορίσει την εν λόγω λίστα. Αναλυτικά ασθενείς που θα έχουν τις πιο κάτω παθήσεις, θα έχουν πρόσβαση σε φαρμακευτικής ποιότητας κάνναβη, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες ή εάν υπάρχουν, έχουν δοκιμαστεί χωρίς κανένα αποτέλεσμα:

α) Χρόνιος επίμονος πόνος (ιδίως πόνος που συνδέεται με καρκίνο, εκφυλιστικές παθήσεις του κινητικού συστήματος, συστηματική ρευματοπάθεια και ανοσοπαθολογικές καταστάσεις, νευροπάθεια και γλαύκωμα).

β) Σπαστικότητα και σχετιζόμενος πόνος σε Πολλαπλή Σκλήρυνση, μυοκλονία που προκαλείται από νευρολογικές ασθένειες και λοιπές περιπλοκές της υγείας που προκύπτουν από νευρολογική ασθένεια, τραυματισμός του νωτιαίου μυελού που περιλαμβάνει τραυματισμό στο νωτιαίο μυελό ή εγκεφαλική βλάβη, νευρολογικός τρόμος που προκαλείται από τη νόσο του Πάρκινσον και λοιπά νευρολογικά προβλήματα κατά τη διακριτική ευχέρεια του θεράποντος ιατρού, νευρογενείς διαταραχές ουροδόχου κύστης σε ασθενείς με Πολλαπλή Σκλήρυνση και άλλες νευρολογικές παθήσεις, φαρμακοανθεκτική επιληψία.

γ) Ναυτία, έμετος, διέγερση της όρεξης αναφορικά με τη θεραπεία κατά του καρκίνου και του HIV.

δ) Μετατραυματική Αγχώδης Διαταραχή (PTSD), χρόνιος ψυχοσωματικός πόνος, νόσος Αλτσχάιμερ, θεραπεία εθισμού σε επικίνδυνα συνθετικά κανναβινοειδή, νευρογενής ανορεξία.

ε) Σύνδρομο Τουρέτ,

στ) Νόσος του Crohn, Ελκώδης κολίτιδα.

Σημαντικό είναι ότι η συνταγογράφηση φαρμακευτικής κάνναβης με τρόπο χορήγησης το κάπνισμα δεν επιτρέπεται, αλλά θα γίνεται με ειδικές συσκευές. Επίσης, η χρήση της φαρμακευτικής κάνναβης δεν θα επιτρέπεται σε δημόσιους χώρους.

Αυτοί θα συνταγογραφούν

Η συνταγογράφηση της φαρμακευτικής κάνναβης για τις πιο πάνω αναφερόμενες παθήσεις επιτρέπεται από τις ακόλουθες συγκεκριμένες ειδικότητες γιατρών: Ογκολογία, Νευρολογία, Παρηγορητική Ιατρική, Θεραπευτική Αγωγή κατά του Πόνου, Ρευματολογία, Ορθοπεδική, Παθολογία, Οφθαλμολογία, Γηριατρική, Μεταδοτικές Ασθένειες, Ψυχιατρική και Γαστρεντερολογία. Πρόκειται για ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων και αυτό αποτέλεσε σημείο διαφωνίας στις δύο συζητήσεις στη Βουλή.

Περιβαλλοντικές ανησυχίες

Στις χώρες όπου έχει επιτραπεί η καλλιέργεια και παραγωγή φαρμακευτικής κάνναβης αναφέρθηκαν οι ακόλουθες ανησυχίες όσον αφορά το περιβάλλον: ενδεχόμενη εξάντληση των πηγών νερού, ως αποτέλεσμα των μεθόδων άρδευσης που χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια κάνναβης, επιπτώσεις κοντά σε ποτάμια, ρυάκια και υγρότοπους, ρύπανση των υδάτινων οδών λόγω των αυξημένων αποβλήτων και φόρτου στα σηπτικά συστήματα, αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, επιπτώσεις που μπορούν να προκληθούν στην υγεία από τις επιβλαβείς οσμές και καπνούς που εκλύονται από τους χώρους καλλιέργειας κάνναβης, οι διαδικασίες καλλιέργειας και παραγωγής κάνναβης ενδεχομένως να οδηγήσουν σε πυρκαγιές, καύσεις ή άλλα ατυχήματα που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του αέρα, ενδεχόμενες επιπτώσεις των επικίνδυνων χημικών ουσιών στα αυτόχθονα είδη που πιθανόν να βρίσκονται σε περιοχές καλλιέργειας κάνναβης.

Ταυτόχρονα παρατηρήθηκαν ενδεχόμενες επιπτώσεις στις καλλιέργειες και τα ζώα, ενδεχόμενες επιπτώσεις από τη χρήση, μεταφορά και αποθήκευση επικίνδυνων υλικών, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων, των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων. Ο αρνητικός αντίκτυπος στο περιβάλλον από την καλλιέργεια και παραγωγή φαρμακευτικής κάνναβης μετριάζεται αφού οι προτεινόμενοι Κανονισμοί υποχρεώνουν τους αδειοδοτημένους παραγωγούς να τηρούν τις Νομοθεσίες της Δημοκρατίας που αφορούν στο Περιβάλλον. Οι προτεινόμενοι Κανονισμοί επιτρέπουν επίσης τη βιολογική καλλιέργεια φαρμακευτικής κάνναβης, μέθοδος η οποία είναι φιλική προς το περιβάλλον.

Εύθραυστες ισορροπίες στη Βουλή

Για την ώρα οι ισορροπίες στη Βουλή για να εγκριθεί το νομοσχέδιο είναι εύθραυστες και γενικά η τύχη του θα κριθεί μετά τη νέα μορφή του. Στις πρώτες δύο συζητήσεις υπέρ ξεκάθαρα τάσσεται ο Δημοκρατικός Συναγερμός, ενώ φαίνεται ότι θετική στάση έχουν οι βουλευτές της Αλληλεγγύης, της Συμμαχίας Πολιτών, των Οικολόγων και ο Παύλος Μυλωνάς. Το ΑΚΕΛ είναι εναντίον, ενώ ερωτηματικό αποτελεί η στάση που θα κρατήσει το ΔΗΚΟ, η ΕΔΕΚ και το ΕΛΑΜ. Την ίδια ώρα ΥΚΑΝ και Κρατικό Χημείο είναι ενάντια, ενώ υπέρ τάσσεται η Παγκύπρια Ομοσπονδία Συνδέσμων Πασχόντων και Φίλων.

Παμπορίδης: «Σημαντικά οικονομικά οφέλη»

Από την πλευρά του, σε δηλώσεις του στη «Σ», ο Υπουργός Υγείας Γιώργος Παμπορίδης ανέφερε ότι είναι πολύ σημαντικό για το κράτος να περάσει το νομοσχέδιο.

«Πέραν της εσωτερικής χρήσης, τα οικονομικά οφέλη για το κράτος θα είναι τεράστια από τις εξαγωγές της φαρμακευτικής κάνναβης, αφού η παγκόσμια αγορά για την καλλιέργεια και την παραγωγή της φαρμακευτικής κάνναβης είναι παρθένα. Η Κύπρος διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι της Ολλανδίας, λόγω των ιδανικών κλιματολογικών συνθηκών και της μεγάλης ηλιοφάνειας που διαθέτει, και έναντι του Ισραήλ (το οποίο προς το παρόν δεν επιτρέπει την εξαγωγή φαρμακευτικής κάνναβης), διότι είναι κράτος μέλος της Ε.Ε.», ανέφερε ο κ. Παμπορίδης.

Διαφωνίες από Αντιναρκωτικό

Μιλώντας στη «Σ» ο Δρ Χρύσανθος Γεωργίου, Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, εξέφρασε την κάθετη διαφωνία του να περάσει το νομοσχέδιο ως έχει, καθώς παρουσιάζει πολλά κενά, επισημαίνοντας την ίδια στιγμή ότι δεν αντιτίθεται στη χρήση της φαρμακευτικής κάνναβης. «Το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο είναι υπέρ να συνταγογραφούνται ιατρικά σκευάσματα για συγκεκριμένες ενδείξεις όπως λέει η επιστήμη», ανέφερε ο Δρ Γεωργίου. Σημείο διαφωνίας για τον Δρα Γεωργίου είναι ότι θεωρείται μεγάλη ποσότητα τα 30 γραμμάρια που θα δικαιούνται να συνταγογραφούν τα φαρμακεία.

«Η Κύπρος έχει αποδεδειγμένα με μελέτες μεγάλο πρόβλημα κατάχρησης συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ακόμα και μικρά παιδιά, με τη συνταγή που χορηγήθηκε για τους γονείς τους για παράδειγμα, έχουν πρόσβαση σε πολλά φάρμακα», ανέφερε ο Δρ. Γεωργίου.

Την ίδια στιγμή ο Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου θεωρεί ότι η Κύπρος δεν είναι έτοιμη να προχωρήσει σε τέτοιο μεγάλο βήμα, είτε κοινωνικά είτε επειδή δεν έχει επαρκείς μηχανισμούς ελέγχου. «Η Γερμανία δήλωσε ότι δεν μπορεί να παραγάγει γιατί δεν μπορεί να ελέγξει επαρκώς αυτό το ζήτημα. Η Κύπρος, δηλαδή, πώς θα τα καταφέρει; Στην Ιταλία έβαλαν τον στρατό να ελέγχει τις καλλιέργειες», επεσήμανε ο Δρ Γεωργίου.