Σημερινή

Πέμπτη, 25/04/2019
RSS

Θετικές προοπτικές με αστερίσκο

| Εκτύπωση | 24 Φεβρουάριος 2019, 18:00 | Του Μιχάλη Σαρρή

Ενώ λοιπόν ο σημερινός απολογισμός της πορείας της οικονομίας είναι θετικός, θα πρέπει να αντισταθούμε στην αύξηση μονίμων δαπανών που χρηματοδοτούνται με παροδικά έσοδα και να μην εντυπωσιαζόμαστε από μη παραγωγικές επενδύσεις

Με βάση τους πλείστους δείκτες, η οικονομία σήμερα βρίσκεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σύγκριση με την προβληματική περίοδο 2009-2013. Με την πιστή εφαρμογή των προνοιών δημοσιονομικής προσαρμογής του Μνημονίου, επιτύχαμε μακροοικονομική σταθερότητα, ξανακερδίσαμε την εμπιστοσύνη των αγορών και δημιουργήσαμε την προοπτική για σταδιακή μείωση του δημοσίου χρέους. Οι συνεχιζόμενες καλές επιδόσεις στον τομέα των υπηρεσιών, και οι μεγάλες επενδύσεις στα ακίνητα που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό, στηρίζουν τη μείωση της ανεργίας και την ανάκτηση του εδάφους που χάθηκε με τη σημαντική συρρίκνωση της οικονομίας, με σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης γύρω στο 4%.

Παρόλο που τα στοιχεία ακόμη δεν το δείχνουν, οι πιέσεις και εξαγγελίες για ανατροπή δημοσιονομικών μέτρων που πάρθηκαν την ώρα της κρίσης, ενώ το δημόσιο χρέος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, ορατές αρνητικές εξελίξεις στο εξωτερικό περιβάλλον, οι πολύ περιορισμένες επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς, και η όλο και περισσότερο αυστηρή εποπτεία ξένων επιχειρηματιών, θέτουν σε κίνδυνο τη μακροοικονομική σταθερότητα και τον ρυθμό ανάπτυξης. Ενώ λοιπόν ο σημερινός απολογισμός της πορείας της οικονομίας είναι θετικός, θα πρέπει να αντισταθούμε στη αύξηση μονίμων δαπανών που χρηματοδοτούνται με παροδικά έσοδα και να μην εντυπωσιαζόμαστε από μη παραγωγικές επενδύσεις.

Την ίδια ώρα, παρ’ όλη τη σημαντική πρόοδο στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, το τραπεζικό μας σύστημα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα. Ίσως η σοβαρότερη μεσοπρόθεσμη πρόκληση για τις τράπεζές μας είναι η αδύναμη προσαρμογή στα νέα δεδομένα τεχνολογίας και διαχείρισης προσωπικού για μεγαλύτερη παραγωγικότητα και χαμηλότερα λειτουργικά έξοδα.

Παράλληλα, σε μια παρατεταμένη περίοδο αυξημένων κινδύνων και χαμηλής κερδοφορίας, οι τράπεζες θα πρέπει να εξεύρουν τα αναγκαία κεφάλαια για να μπορέσουν να απορροφήσουν ζημιές που πιθανό να προκληθούν από οικονομική ύφεση, ενώ ταυτόχρονα να είναι σε θέση να παραχωρήσουν δάνεια υποβοηθώντας την ανάκαμψη. Το ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι από πού θα προέλθουν τα απαραίτητα κεφάλαια.

Για τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, η άλλη σοβαρή πρόκληση που αντιμετωπίζει η οικονομία είναι ο επαναπροσανατολισμός του αναπτυξιακού μας μοντέλου. Η ανάπτυξη θα πρέπει να βασίζεται λιγότερο στις κατασκευές και φορολογικά πλεονεκτήματα και περισσότερο σε επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς που ενδυναμώνουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Για την προσέλκυση αυτών των επενδύσεων χρειάζεται πολιτική βούληση για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που θα λύσουν γνωστά προβλήματα.

Οι διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να υλοποιήσουμε για να προσελκύσουμε τις σωστές επενδύσεις είναι καταγεγραμμένες σε συγκριτικούς πίνακες που ετοιμάζουν διεθνείς οργανισμοί και που κατατάσσουν την Κύπρο σε πολύ χαμηλές θέσεις σε σημαντικές κατηγορίες όπως η κυβερνητική γραφειοκρατία, η διαφθορά και το δυσκίνητο σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Προτάσεις και σχέδια υπάρχουν, αλλά η πολιτική βούληση υστερεί.

Είναι επίσης καθοριστικό για το μέλλον της ΑΤΗΚ, και για το καλό των τομέων που βασίζονται στην τεχνολογία, να προχωρήσουμε το συντομότερο δυνατό στην προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή για σημαντικό ποσοστό της εταιρείας που να επιτρέπει και τη διαχείρισή της. Όμως η πλέον σημαντική μεταρρύθμιση είναι η υιοθέτηση μιας στρατηγικής κατεύθυνσης που να εμπνέει στην κοινωνία σταθερότητα, συνέπεια και μακροχρόνια σκέψη. Αυτή η αλλαγή θα αντικαταστήσει την τρέχουσα κουλτούρα, όπου οι πολιτικές αποφάσεις για την οικονομία παίρνονται ως αντίδραση σε πιέσεις στενών συμφερόντων οργανωμένων ομάδων χωρίς συνοχή και στρατηγικό χαρακτήρα.

Με τις σωστές μεταρρυθμίσεις που να διευκολύνουν ξένες επενδύσεις στην τεχνολογία, και τις υπηρεσίες μας να μη βασίζονται σε ένα υπερμέγεθες τραπεζικό σύστημα αλλά σε ένα πλαίσιο τραπεζικής διαφάνειας, οι προοπτικές για την οικονομία μας είναι θετικές. Ήδη παρατηρείται αυξημένη επιχειρηματική δραστηριότητα στους τομείς της Υγείας, Παιδείας, Ενέργειας και Πληροφορικής προς όφελος της διεύρυνσης της παραγωγικής βάσης της οικονομίας μας.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την προοπτική σταθερής και διατηρήσιμης ανάπτυξης είναι η ριζική μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Η αγορά εργασίας παρουσιάζει έλλειμμα δεξιοτήτων στους νέους αυτούς τομείς, ενώ τα αποτελέσματα από συγκριτικούς διαγωνισμούς γνώσεων και τρόπους σκέψεως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εμφανίζουν ένα σημαντικό μέρος της νεολαίας της Κύπρου ανέτοιμους να ενταχθούν στο ποιοτικό εργατικό δυναμικό με ανάλογες απολαβές. Βελτιωμένη παιδεία θα βοηθήσει στη μείωση της συνεχώς αυξανόμενης ψαλίδας μεταξύ των απολαβών των εργαζομένων στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα που αποτελεί σημαντική πηγή ανισότητας και απειλή στην κοινωνική συνοχή της χώρας μας.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΑΡΡΗΣ
Πρώην Υπουργός Οικονομικών

Σημείωση «Σ»:
Με αφορμή την έξοδο της Κύπρου στις αγορές, η «Σ» υπέβαλε στον πρώην Υπουργό Οικονομικών τις εξής ερωτήσεις: Πώς αξιολογείτε την οικονομία σήμερα, ποια είναι τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει, σε ποιες διαρθρωτικές αλλαγές πρέπει να προχωρήσουμε και ποιες είναι οι προοπτικές της κυπριακής οικονομίας;