Σημερινή

Τετάρτη, 14/11/2018
RSS

Αλβανικού εθνικισμού σημειολογία

| Εκτύπωση | 07 Νοέμβριος 2018, 12:00 | Του Χριστόδουλου Κ. Γιαλλουρίδη

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΟΜΟΓΕΝΟΥΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΤΣΙΦΑ, ΟΦΕΙΛΕΙ Η ΑΘΗΝΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΕΚΛΑΒΕΙ ΩΣ ΕΝΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ, ΑΛΛΑ ΩΣ ΤΕΤΟΙΟ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΟ ΣΕ ΜΙΑ ΔΕΣΜΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΤΙΡΑΝΩΝ, ΠΟΥ ΑΠΟΣΚΟΠΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΜΕΓΑΛΟΪΔΕΑΤΙΣΜΟΥ

Ο παραδοσιακός εθνικισμός των περασμένων αιώνων αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη παραγωγής πολιτικής στη διαδικασία συγκρότησης του εθνικού κράτους στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια ιστορική διεργασία, που πορεύθηκε στους αιώνες του Διαφωτισμού και που την ακολούθησαν εθνικές πολιτικές, συμβάλλοντας κατά ταύτα στην κρατική συγκρότηση της ευρωπαϊκής πολιτικής και πολιτειακής δομής εν γένει.

Η ύστερη εκδήλωση του εθνικιστικού αλβανικού φαινομένου έρχεται σε μια περίοδο, όπου το έθνος-κράτος στην ευρύτερη Ευρώπη έχει ολοκληρωθεί ως πορεία και εδραιούμενο πέραν τούτου αναπτύσσει σε ένα πλαίσιο συστηματοποιημένου εγχειρήματος την τάση να πορευθεί στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Τούτο, εν προκειμένω, συμβαίνει εδώ και μερικές δεκαετίες, με το εθνικό κράτος, κατά ταύτα, να αντιστέκεται σφόδρα δε και αποτελεσματικώς.

Όταν αναφερόμαστε στον αλβανικό εθνικισμό ομιλούμε για ένα φαινόμενο λεγόμενου ύστερου εθνικισμού, μιας κατάστασης, δηλαδή, που εκδηλώνεται τρεις και πλέον αιώνες μετά την εμφάνιση των εθνικισμών στη Γηραιά Ήπειρο κατά τον 18ον και 19ον αιώνα. Η περίπτωση της Αλβανίας και του εκδηλούμενου εμφιλοχωρούντος εθνικισμού ξεχωρίζει τόσο ως προς τον χρόνο εμφάνισης, όσο και ως προς την ενυπάρχουσα εν αυτώ επιθετική δύναμη προβολής και διεκδικητικών αξιώσεων στην ευρύτερη περιοχή, πρωτίστως δε έναντι του ελλαδικού χώρου.

Αυτή η αξίωση εγείρεται, επισήμως και ανεπισήμως, τόσο διά δηλώσεων Αλβανών αξιωματούχων και παραγόντων της δημοσιότητας, όσο και μέσα από τη δημοσιοποίηση σχετικών χαρτών απεικονιζόντων διεκδικήσεις στην ελληνική επικράτεια, που εντάσσονται στο σχέδιο της ούτω καλούμενης «Μεγάλης Αλβανίας».

Πρόκειται προδήλως για μια δύσκολη κατάσταση, που άπτεται πρωτίστως θεμάτων ασφάλειας για την Ελλάδα και κατά προέκταση συνθηκών ειρήνης στην περιοχή. Οι ενυπάρχοντες κίνδυνοι παραπέμπουν ευθέως στην περαιτέρω πορεία της χώρας, που βρίσκεται εξοφθάλμως αντιμέτωπη, παλαιόθεν και σήμερα φυσικά, με τον «εξ Ανατολών» κίνδυνο, που απειλεί σε μιαν αναθεωρητική αντίληψη πολιτικής τον ελληνικό κρατικό χώρο, πρωταρχικώς δε το μεγάλο σύμπλεγμα νήσων και βραχονησίδων στο Αιγαίο.

Η δολοφονία του Έλληνα ομογενούς της Βορείου Ηπείρου, Κωνσταντίνου Κατσίφα, ανήμερα την 28η Οκτωβρίου από δυνάμεις πραιτωριανών του αλβανικού καθεστώτος, υπενθυμίζει στην ελληνική και ευρωπαϊκή δημοσιότητα την εκδήλωση του αλβανικού εθνικισμού και τις επιπτώσεις του. Η ελληνική μειονότητα στη Βόρειο Ήπειρο έχει μια μακρά ιστορική διαδρομή διά των αιώνων, την οποία οφείλει μέσα από τη γλώσσα και την εθνική της ταυτότητα όχι μόνο να συντηρήσει και να διατηρήσει ως εθνική ύπαρξη, αλλά και να μεταλαμπαδεύσει ταύτην στις επόμενες γενιές. Κατά ταύτα, το ελληνικό κράτος έχει ευθύνη καθηκόντως να συμβάλει στην πορεία στήριξης, περαιτέρω ανάπτυξης και προστασίας της πολιτιστικής και εθνικής υπόστασης των Ελλήνων ομογενών στη γειτονική χώρα.

Συναφώς προς τα ανωτέρω, το μήνυμα που εκπέμπεται προς την Ελλάδα και την ελληνική μειονότητα παραπέμπει στην, όπως το καθεστώς την αντιλαμβάνεται, υποχρέωση των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου να προσαρμοστούν προς τα ειωθότα του αλβανικού κράτους, να συμπεριφέρονται ως Αλβανοί και να μην αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως Έλληνες, που έχουν παρουσία εθνικής μειονότητος, χρήζουσας προστασίας, κατά τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τις σχετικές προς τούτο διεθνείς συμβάσεις, για την περαιτέρω πορεία και ύπαρξή της σε αυτήν την περιοχή της Βαλκανικής Χερσονήσου.

Πρόθεση συγκάλυψης

Η αξίωση του αλβανικού καθεστώτος να αναλάβει τη διερεύνηση της δολοφονικής ενέργειας εις βάρος του Έλληνα μειονοτικού διατρέχει την παραδοξολογία, γνωστού όντος πως η Αλβανία δεν διαπνέεται από τις αρχές του κράτους δικαίου, που σημαίνει πως δεν έχει ανεξάρτητη δικαιοσύνη, να οδηγηθεί η όλη υπόθεση σε μία απροκάλυπτη μονομέρεια και παρουσίαση των γεγονότων κατά το δοκούν των Τιράνων. Εξάλλου, τα συμβάντα που λαμβάνουν χώραν αμέσως μετά το τραγικό επεισόδιο και που άπτονται της στάσης και συμπεριφοράς των αλβανικών Αρχών, μαρτυρούν του λόγου το αληθές, δηλαδή ότι υπάρχει πρόθεση συγκάλυψης των πραγματικών γεγονότων και ενόχων.

Αναγνωρίζοντας τη σημειολογία του ως άνω τραγικού συμβάντος οφείλει η Αθήνα να μην το εκλάβει ως ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως τέτοιο εντασσόμενο σε μια δέσμη πολιτικών κινήσεων των Τιράνων, που αποσκοπούν στην προώθηση και προβολή του αλβανικού μεγαλοϊδεατισμού. Η Ελλάδα έχει ως βασική της επιλογή την πρόβλεψη, καθώς και την προς τούτο προετοιμασία αντιμετώπισης κατά τρόπο που να υπακούει στους κανόνες εθνικής αποτροπής εξελίξεων, που συνοδεύουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το καθ' οδόν κινούμενο φαινόμενο διάχυτου αλβανικού εθνικισμού.

Τα σοβαρά κράτη λειτουργούν επί αρχών συμφερόντων και αναπτύσσουν, ως εκ τούτου, στρατηγικές υπεράσπισης και προβολής πολιτικών έναντι πάντων, που αποπνέουν τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, τα οποία προωθούνται κατά μόνας ή εν συνεργία και εν συμμαχία με άλλες κρατικές οντότητες. Αυτό σημαίνει διάγνωση του αλβανικού διεθνούς περίγυρου της Ελλάδος με παράλληλη προσέγγιση, δηλαδή επιδίωξη καταγραφής και αναγνώρισης ως τυχόν επερχόμενης πολιτικής επιθετικής κλιμάκωσης των Τιράνων εις βάρος της χώρας.

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,
Πάντειο Πανεπιστήμιο