Σημερινή

Παρασκευή, 14/12/2018
RSS

«Μακεδονικού» αυριανοί βηματισμοί

| Εκτύπωση | 07 Οκτώβριος 2018, 18:05 | Του Χριστόδουλου Κ. Γιαλλουρίδη

Μπορεί η Συμφωνία να είναι νόμιμη με την έννοια της νομιμότητας εκείνων που την προσυπέγραψαν, αλλά η κοινωνική αποδοχή εμπεριέχει το βασικότερο κριτήριο της πολιτικής νομιμοποίησης, η οποία νομιμοποίηση και αμφισβητείται σήμερα

Η ιστορία δεν λήγει με την εκχώρηση της ιθαγένειας και της γλώσσας, δηλαδή της ταυτότητας της Μακεδονίας, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού έθνους. Σημειωτέον, τούτο επέρχεται σε συνθήκες ειρήνης και με την Ελλάδα να διαθέτει στη σημερινή κατάσταση των διεθνών ισορροπιών το πολιτικό, δηλαδή το γεωστρατηγικό πάνω χέρι στην περιοχή. Η αδικία που διεπράχθη εις βάρος της ιστορίας και του πολιτισμού της Μακεδονίας θα προκαλέσει αναμφιβόλως αντιδράσεις μαχητικής διεκδίκησης αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας και δικαίωσης της μακεδονικής ταυτότητας και του πολιτισμού της Μακεδονίας.

Το δημοψήφισμα στα Σκόπια διεξήχθη προκειμένου να μετρηθούν οι πολιτικές δυνάμεις και η απήχησή τους στο εσωτερικό της χώρας και όχι για να υπάρξει απόφαση ως προς την εγκυρότητα ή μη της Συμφωνίας των Πρεσπών. Εξάλλου το ίδιο υπονόησε εμφανώς και καταφατικώς ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων, Ζόραν Ζάεφ, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για συμβουλευτική παρέμβαση, η οποία αναφέρεται αποκλειστικά και μόνο στο εσωτερικό του πολιτικού συστήματος της χώρας. Στο ίδιο θέμα, ο Πρόεδρος των Σκοπίων, Γκιόργκι Ιβάνοφ, εκδήλωσε την διαφωνία του κατά τον πιο επίσημο τρόπο και δη μιλώντας από του βήματος της Γενικής Συνελεύσεως του ΟΗΕ, όπου αναφέρθηκε εν προκειμένω σε «ιστορική αυτοκτονία», καλώντας ταυτόχρονα τον λαό σε αποχή, πράγμα που και η πλειοψηφία έπραξε. Αυτό καταδεικνύει την ύπαρξη εσωτερικών αντιθέσεων στο πολιτικό επίπεδο της χώρας, οι οποίες όμως δεν είναι σε θέση να ανατρέψουν ή να επηρεάσουν αρνητικά τη διαδρομή της Συμφωνίας.

Η Βουλή των Σκοπίων υποχρεούται από τη Συμφωνία να προχωρήσει σε συγκεκριμένες αναθεωρητικές ρυθμίσεις, οι οποίες όμως δύσκολα πραγματοποιούνται. Παρά ταύτα, η διεθνής κοινότητα, ο διεθνής παράγων, πρωτοστατεί στην ολοκλήρωση της Συμφωνίας, όπου πιθανότατα δεν θα αφήσει την πολιτική ζωή των Σκοπίων να διολισθήσει σε κινήσεις, που να οδηγούν τα πράγματα εκτός του προγραμματισμένου πλαισίου.

Σε περίπτωση που, παρά τις προβλέψεις, η Συμφωνία δεν επικυρωθεί από τη Βουλή των Σκοπίων, τότε ο Πρωθυπουργός θα οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές για την ανανέωση της λαϊκής εντολής προς το πρόσωπό του, έτσι ώστε, εφόσον εκλεγεί, με ενισχυμένη και νωπή την πολιτική αποδοχή της ηγεσίας του, να μπορέσει να προχωρήσει σε συνταγματικές και άλλες αλλαγές, που κρίνονται απαραίτητες για την υλοποίηση της Συμφωνίας. Επομένως, η Συμφωνία θα έρθει στην Ελληνική Βουλή, εφόσον ολοκληρωθούν όλες οι σχετικές και προβλεπόμενες από το περιεχόμενό της διαδικασίες.

Πρέπει να θεωρείται απολύτως αναμενόμενο και δεδομένο το γεγονός πως η κάθε πλευρά, ελληνική και σκοπιανή, ερμηνεύουν με διαφορετικό τρόπο, μεθοδολογία και νοηματική προσέγγιση τη Συμφωνία. Η βιωσιμότητα της Συμφωνίας δεν επηρεάζεται από το ερμηνευτικό σχήμα που αποδίδει η κάθε πλευρά, που απευθύνεται περισσότερο στο εσωτερικό της χώρας της, διότι η ίδια η Συμφωνία ως προς τις βασικές διαστάσεις, το τυπικό της περίβλημα και ουσιαστικό της περιεχόμενο, δεν αλλάζει, καθώς ο βασικός ερμηνευτής και εγγυητής της είναι ο διεθνής παράγων.

Η αντίθεση των κοινωνιών Σκοπίων και Ελλάδος προς τη Συμφωνία δεν επηρεάζει την εγκυρότητα ως προς το τυπικό της περίβλημα. Θα μπορούσε, όμως, κατά τα ανωτέρω, σε μια περίπτωση αλλαγής των πολιτικών ηγεσιών, να οδηγηθούν τα πράγματα σε αναθεώρηση ή και ακύρωση, όπερ θα εσυνέβαινε μετά σημαντικού διεθνούς κόστους για τη χώρα που θα αναλάμβανε εν προκειμένω μια τέτοια πρωτοβουλία.

Μπορεί η Συμφωνία να είναι νόμιμη με την έννοια της νομιμότητας εκείνων που την προσυπέγραψαν, αλλά η κοινωνική αποδοχή εμπεριέχει το βασικότερο κριτήριο της πολιτικής νομιμοποίησης, η οποία νομιμοποίηση και αμφισβητείται σήμερα. Οι διεθνείς συνθήκες λαμβάνουν σάρκα και οστά από της υπογραφής τους, αλλά η κοινωνική και πολιτική τους αποδοχή δημιουργεί θεμέλιο, επί του οποίου οικοδομείται η εκάστοτε συμφωνία κατά τρόπο στέρεο και σταθερό. Η Συμφωνία των Πρεσπών διατρέχει το ενδεχόμενο της μη νομιμοποίησής της από την κοινωνία και τον λαό, δηλαδή το έθνος.

Τα δεδομένα και εν προκειμένω η φύση της διεθνούς πολιτικής υποχρεώνουν τους ενδιαφερόμενους ανησυχούντες να είναι σε διαρκή εγρήγορση και ετοιμότητα αντιμετώπισης παντός ενδεχομένου, κάθε εξελίξεως που δυνατόν να αναμένεται. Κατ' αυτόν τον τρόπο εθνικά ζητήματα, όπως τούτο της Μακεδονίας, δεν θα κινδυνεύσουν να χαθούν στην πορεία μιας πολιτικά και εν προκειμένω εθνικά λανθασμένης επιλογής, που επιφέρει αφεύκτως μιαν ανεπιθύμητη διαδρομή, μη ανταποκρινόμενη στα του μακεδονικού πολιτισμού και ιστορίας δεδομένα.

Το ζήτημα που ενόψει τούτων αβιάστως τίθεται, άπτεται κινήσεων τακτικών και στρατηγικών τέτοιων, που επιβάλλεται εγκαίρως και αποφασιστικώς να σχεδιάσουν και να πραγματώσουν εν καιρώ τω δέοντι οι ενδιαφερόμενοι καθηκόντως ιθύνοντες, στοχεύοντας στην αποκατάσταση της πολιτιστικής, δηλαδή της ιστορικής πραγματικότητας του χώρου και του τόπου ως πολιτισμού, κυρίως όμως ως διαδρομής διά του παρελθόντος στο παρόν και στο μέλλον.

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
Για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,
Πάντειο Πανεπιστήμιο