Σημερινή

Κυριακή, 18/11/2018
RSS

Τουρκική κρίση Vs Κυπριακό

| Εκτύπωση | 09 Σεπτέμβριος 2018, 18:00 | Του Πέτρου Γιαννακού

Τον Σεπτέμβριο πιθανόν να έχουμε πάλι νέο ραντεβού με την οδύσσεια του Κυπριακού. Το σχοινί και αυτήν τη φορά είναι εντελώς διαφορετικό, αφού και οι παίκτες είναι περισσότεροι: (α) Το τετράγωνο Κύπρος - Ελλάδα - Ισραήλ - Αίγυπτος και ο αγωγός αερίου. (β) Η εμπλοκή της Exxon-Mobil. (γ) Η Άγκυρα στη δίνη της κρίσης της τουρκικής λίρας.

Ο Ερντογάν, ως συνομιλητής, σήμερα βρίσκεται σε διάταξη μάχης με την Ουάσιγκτον, σε ρήξη με τους γείτονες Ιράκ - Συρία - Αίγυπτο - Ισραήλ, ακόμα και με τη Σαουδική Αραβία, η οποία έχει τροχοδρομήσει τη σύμπλευσή της με το Ισραήλ.

Με το σκηνικό αυτό η Άγκυρα, βλέποντας να περιθωριοποιείται, θα επιδιώξει τρόπους αύξησης της γεωπολιτικής της ισχύος όσο η οικονομία της θα βουλιάζει.
Το κενό που θα δημιουργεί η οικονομική κατολίσθηση, ο Ερντογάν θα το αντικαθιστά με γεωπολιτικές αξιώσεις. Η τουρκική κοινωνία, όπως την έχει διαστρωματώσει ο Ερντογάν σε επίπεδο ισλαμο-φονταμενταλιστικό, είναι αδύνατον να δεχθεί μια ταπείνωση χωρίς αντισταθμιστικά κέρδη σε επίπεδο εθνικιστικό.

Αυτό είναι ένας μεγάλος κίνδυνος για τις συνομιλίες τον Σεπτέμβριο. Ταυτόχρονα, όσο η Άγκυρα θα δακτυλοδείχνει την Ουάσιγκτον σαν το εχθρό του Έθνους και της Σημαίας, τόσο θα δυσκολεύεται μια μεσολαβητική προσπάθεια των Η.Π.Α. να βοηθήσουν στον διάλογο ή ένα τελικό σχέδιο λύσης. Είναι, κατά τη γνώμη μου, αδύνατον ο Ερντογάν να πάρει στην Άγκυρα ένα σχέδιο λύσης, όπου θα παραχωρείται «ταπεινωτικά» το δικαίωμα της εγγυήτριας δύναμης στην Κύπρο, εκτός και αν αυτό εξισορροπηθεί με συμμετοχή της στη διαχείριση του πλούτου των υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο και συγκεκριμένα με τη δημιουργία αγωγού μέσω Τουρκίας. Το ενδεχόμενο αυτό είναι εντελώς ακραίο, αφού το δίπολο Αίγυπτος-Ισραήλ δεν προσανατολίζονται στο σενάριο να βρεθεί ο πλούτος τους σε ομηρία μέσα στα τουρκικά εδάφη και ταυτόχρονα να έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαχείριση η Άγκυρα.

Πρέπει να υπολογίζουμε το γεγονός ότι το Ισραήλ με κανέναν τρόπο δεν επιτρέπει οι οποιεσδήποτε εξελίξεις να φέρουν την Τουρκία έξω από το Τελ Αβίβ και, κυρίως, με ένα τουρκικό κράτος στα κατεχόμενα ή και το δικαίωμα εγγυήτριας δύναμης σε μια τελική λύση. Οτιδήποτε, όμως, θεωρηθεί σαν ασύμμετρη απώλεια ισχύος της Τουρκίας στην περιοχή, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την Άγκυρα. Ο Ερντογάν δεν είναι σε θέση να ανταλλάξει γεωπολιτικά κέρδη του παρελθόντος (1960 Ζυρίχη - εισβολή 1974) έναντι μιας λύσης, η οποία θα προσβάλλει την εθνική συνείδηση και τα εθνικά σύμβολα.

Ακόμη και αν η Άγκυρα αποφασίσει να δεχθεί τη βοήθεια του Δ.Ν.Τ., αυτό προϋποθέτει την προσωπική υποχώρηση του Ερντογάν έναντι του Ντόναλντ Τραμπ, αφού το Δ.Ν.Τ. βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο των Η.Π.Α. Ταυτόχρονα, οι όροι εμπλοκής του Δ.Ν.Τ. θα αποδυναμώσουν σε μεγάλο βαθμό το πολιτικό προφίλ του Ερντογάν, γεγονός που θα συνεπάγεται σχεδόν τον αφοπλισμό του ελέγχου του πάνω στην τουρκική κοινωνία.

Η άποψη, λοιπόν, ότι τον Σεπτέμβριο θα μπορέσουμε να επωφεληθούμε από το γεγονός της τουρκικής οικονομικο-πολιτικής κρίσης είναι πολύ απίθανο. Ίσως, μάλιστα, να βρεθούμε εμείς σε βασανιστικά διλήμματα.

Υ.Γ.: Η πιθανότητα να δημιουργηθεί πλωτό λιμανάκι στην Κύπρο με σκοπό τη μερική άρση του αποκλεισμού της Γάζας, με συμμετοχή του Ισραήλ, απεικονίζει τις νέες συμμαχίες της Κύπρου με τους ισχυρούς παίκτες στην Ανατολική Μεσόγειο.