ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ/ΒΑΣΗ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΔΙΕΞΑΓΕΤΑΙ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΚΑΤΑ ΚΑΠΟΙΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ 353 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΟΥ 1974: ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΕΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΟΥΝ ΜΕ ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΕΩΝ, ΩΣΤΕ ΟΛΟΙ ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ ΝΑ ΝΙΩΘΟΥΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Μετά την ξαφνική απόφαση Τραμπ να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ σαν Πρωτεύουσα του Ισραήλ και να μεταφέρει την αμερικάνικη Πρεσβεία εκεί, έγινε τεράστιος αναβρασμός διεθνώς με αποκορύφωμα τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γενικής Συνέλευσης των Ην. Εθνών. Η κινητοποίηση των αραβικών κι άλλων κυβερνήσεων οδήγησε στην καταδίκη της απόφασης από τη Γενική Συνέλευση. Η Κύπρος κανονικά έπρεπε να τηρήσει τουλάχιστον αποχή. Έχω την πεποίθηση ότι, μια και είμαστε ο «αδύναμος» κρίκος στη διεθνή πολιτική σκακιέρα, θα πρέπει να τηρούμε κάποιες αρχές που έχουν σχέση με τη δική μας υπόθεση, το Κυπριακό. Αλλιώς πώς θα ζητήσουμε από τη διεθνή αμφικτυονία να υποστηρίξει το δίκαιο αίτημά μας για απόσυρση των ξένων στρατευμάτων από το νησί και τις προσπάθειες αλλοίωσης του δημογραφικού χαρακτήρα του από την Τουρκία, στοιχεία που εμπεριέχει η παρούσα περίπτωση.

Για τους εκτοπισθέντες με τη βία από τη γη τους Ε/Κύπριους κατά την τουρκική εισβολή το 1974 οι αγώνες των Εβραίων να επανέλθουν στη γη των πατέρων τους, από την οποία εξεδιώχθησαν επίσης, αποτελούν ένα ιστορικό γεγονός, που θα πρέπει να μας προβληματίζει και παραδειγματίζει. Κάποτε είχαν συρθεί αιχμάλωτοι στην Αίγυπτο και χρειάστηκαν οι φωτισμένοι αγώνες του Μωυσή και του Ααρών για να επιστρέψουν μετά από χρόνια στη γη Χαναάν, τη γη των Πατέρων τους. Σε πιο σύγχρονες εποχές και πάλι για εξυπηρέτηση ιδιοτελών συμφερόντων Μεγάλων Δυνάμεων με διάφορα προσχήματα ή και με την άσκηση βίας διασκορπίστηκαν στα πέρατα της οικουμένης μέχρι που να ωριμάσουν οι συνθήκες για επιστροφή τους και πάλι στη γη τους με τη δημιουργία του Κράτους του Ισραήλ το 1948.

Κι είναι εδώ που χρειαζόταν ένας δυνατός ΟΗΕ που θα έκανε τη μετάβαση από την προηγούμενη στη νέα κατάσταση ομαλά. Είναι γεγονός ότι το ψήφισμα 194 του 1948 του ΟΗΕ προέβλεπε τη δημιουργία ειδικού διεθνούς και αποστρατικοποιημένου καθεστώτος για την πόλη, υπό τον έλεγχό του, με ελεύθερη πρόσβαση για όλους τους πιστούς. Όμως το ψήφισμα δεν εφαρμόστηκε. Κι είναι εδώ που ο διεθνής αυτός οργανισμός πρέπει να προβληματιστεί για να βρει τους τρόπους και τα μέσα να είναι πιο αποτελεσματικός.

Την ίδια αδυναμία ο ΟΗΕ επιδεικνύει τώρα και πολλά χρόνια στην περίπτωση της Κύπρου. Μια γειτονική χώρα, η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη μια «κακή» στιγμή της ιστορίας, εισβάλλει στρατιωτικά σε μια μικρή χώρα και καταλαμβάνει με τη βία ένα πολύ μεγάλο τμήμα της εκδιώκοντας τους μόνιμους και νόμιμους κατοίκους του, ικανοποιώντας έτσι μια παλιά της επιθυμία. Ήδη πέρασαν αρκετές δεκαετίες από τότε. Τι θα γίνει εάν το Κυπριακό παραμείνει άλυτο για πολλά χρόνια ακόμη;

Η συνέχιση της παρούσας κατάστασης θα οδηγήσει στα ίδια αδιέξοδα, που έχουν δημιουργηθεί στην Ιερουσαλήμ: πού ανήκει η Αμμόχωστος, η Κερύνεια, η Μόρφου, η Κυθρέα, η Μεσαορία; Στους εποίκους από την Τουρκία κι από άλλες περιοχές της Κύπρου ή στους εκδιωχθέντες από τα μέρη αυτά Ε/Κύπριους, που έζησαν εκεί εσαεί;

Είναι γι’ αυτό που επιμένω και πάλι ότι τα Ην.Έθνη θα πρέπει να αναλάβουν ζεστά τον ρόλο για τον οποίον ιδρύθηκαν. Αντί να δίδουν απλά βήμα για καταδίκη μιας ενέργειας, θα έπρεπε να εργαστούν συστηματικά για λύση παρόμοιων προβλημάτων. Γιατί τόσα χρόνια δεν εργάστηκαν για εφαρμογή του πιο πάνω ψηφίσματος του 1948; Και στην περίπτωση της Κύπρου γιατί εγκατέλειψαν εντελώς το ομόφωνο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας 353 της 20ής Ιουλίου του 1974, που, μεταξύ άλλων, καλούσε όλα τα Kράτη να σέβονται την κυριαρχία, ανεξαρτησία κι εδαφική ακεραιότητα της Kύπρου, άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Kυπριακή Δημοκρατία, αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση από την Kυπριακή Δημοκρατία του επιπλέον ξένου στρατιωτικού προσωπικού και καλούσε την Eλλάδα, την Tουρκία και τη Mεγάλη Bρετανία να προσέλθουν σε συνομιλίες χωρίς καθυστέρηση για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή και τη συνταγματική διακυβέρνηση της Kύπρου.

Σε άλλο άρθρο μου παλιότερα είχα επισημάνει την αδυναμία των Ην. Εθνών να βοηθήσουν στην επίλυση του μεγάλου προβλήματος της υπανάπτυξης των περισσότερων χωρών του κόσμου, που χαρακτήρισα ως την κυριότερη αιτία των δεινών που ταλαιπωρούν την ανθρωπότητα σήμερα. Παρόλο που ξεκίνησαν θαυμάσια προγράμματα υποβοήθησης της ανάπτυξης στις υπανάπτυκτες χώρες του πλανήτη, που είχαν πολύ καλά αποτελέσματα σε αρκετές χώρες του τρίτου κόσμου, με το πέρασμα του χρόνου η προσπάθεια αυτή ατόνισε. Κι όλα αυτά γιατί οι ιθύνοντες του Οργανισμού δεν ανέλαβαν τις αναγκαίες πρωτοβουλίες.

Δεν ξέρω τι θα κάνει τελικά στο Κυπριακό ο νέος Γενικός Γραμματέας, Αντόνιο Γκουτέρες. Όμως οι θέσεις που έβαλε στην τελευταία συνάντηση στο Κραν Μοντανά θα μπορούσαν να βοηθήσουν επιτέλους στην επίλυσή του. Το πλαίσιο/βάση Γκουτέρες πάνω στο οποίο θα έπρεπε να διεξάγεται ο διάλογος επαναφέρει κατά κάποιον τρόπο το ψήφισμα 353 του Συμβουλίου Ασφαλείας του 1974:

Στο θέμα της ασφάλειας χρειάζεται να τερματιστεί το Δικαίωμα Επέμβασης και η Συνθήκη Εγγυήσεων και να αντικατασταθούν με ένα νέο σύστημα διαβεβαιώσεων ώστε όλοι οι Κύπριοι να νιώθουν ασφάλεια. Χρειάζεται άμεση απόσυρση των ξένων στρατευμάτων, στο εδαφικό διαφοροποίηση του χάρτη σε σχέση με κάποιες τοπικές περιοχές, αναπροσαρμογή στο περιουσιακό στις περιοχές που θα επιστραφούν με προτεραιότητα κυρίως στους ιδιοκτήτες, ενώ στις άλλες περιοχές να δοθεί προτεραιότητα κυρίως στους χρήστες και πολλά άλλα.

ΔΡ ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός,
πρώην Γενικός Διευθυντής Γραφείου Προγραμματισμού