Σημερινή

Τρίτη, 17/07/2018
RSS

Η μάστιγα της υποαπασχόλησης των πτυχιούχων

| Εκτύπωση | 31 Δεκέμβριος 2017, 18:00 | Με τον Μάριο Μαυρίδη

Η Κύπρος κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη στην υποαπασχόληση, δηλαδή οι πτυχιούχοι δεν αξιοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους εκεί όπου εργάζονται. Σύμφωνα με στοιχεία που προκύπτουν από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού για το 2015, το 41% των εργαζόμενων πτυχιούχων μεταξύ 25 και 34 κατέχουν θέσεις εργασίας, οι οποίες απαιτούν λιγότερες γνώσεις και δεξιότητες από αυτές που απέκτησαν στα πανεπιστήμια. Ελλάδα και Ισπανία ακολουθούν με 40%, ενώ ο μέσος όρος της Ευρώπης είναι 26%.

Τα πιο πάνω ενδιαφέροντα στοιχεία δημοσιεύονται από την ιστοσελίδα «skills panorama», η οποία είναι συνεργασία μεταξύ της Διεύθυνσης για την Απασχόληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Κέντρου για την Ανάπτυξη Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Cedefop, The European Center for the Development of Vocational Training). http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en/indicators/higher-education-mismatch#1. Τα στοιχεία για τις χώρες της Ευρώπης είναι συγκρίσιμα και πολύ χρήσιμα γι' αυτούς που λαμβάνουν αποφάσεις σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.

Η Μάλτα, η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Γερμανία και η Ολλανδία έχουν τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά την υποαπασχόληση με ποσοστά κάτω του 20%. Όσο χαμηλότερο είναι το ποσοστό της υποαπασχόλησης, τόσο το καλύτερο για την οικονομία της χώρας και το ανθρώπινό της δυναμικό, διότι αυτό σημαίνει ότι οι πτυχιούχοι αξιοποιούν τα προσόντα τους και παράγουν περισσότερα, συμβάλλοντας έτσι στην οικονομική ανάπτυξη.

Οι πτυχιούχοι που υποαπασχολούνται νιώθουν ότι δεν αξιοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους και νιώθουν ότι η επένδυσή τους σε χρόνο και χρήμα δεν αποδίδουν, ενώ καθυστερεί επίσης και η εξέλιξη της καριέρας τους στο θέμα που επέλεξαν. Η υποαπασχόληση μειώνει την παραγωγικότητα και περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Ακόμα, η υποαπασχόληση συνοδεύεται από κοινωνικό κόστος και χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο, το οποίο επωμίζονται οι πτυχιούχοι και οι οικογένειές τους.

Η υποαπασχόληση αυξάνει τη μακροχρόνια ανεργία με τους πτυχιούχους να αποδέχονται θέσεις εργασίας αφού πρώτα ξοδέψουν αρκετό χρόνο και κόπο ψάχνοντας για μια θέση εργασίας ανάλογη των προσόντων τους. Πολλοί πτυχιούχοι, συνήθως οι ικανότεροι, αναζητούν εργασία στο εξωτερικό, στερώντας έτσι τη χώρα από χρήσιμο ανθρώπινο δυναμικό.

Το πρόβλημα της υποαπασχόλησης είναι παγκόσμιο φαινόμενο και οφείλεται κυρίως στην αύξηση της προσφοράς πτυχιούχων σε ακαδημαϊκά προγράμματα, ενώ η αγορά εργασίας αναζητεί επαγγελματικά προσόντα και δεξιότητες. Υπάρχει δηλαδή αναντιστοιχία μεταξύ των πτυχιούχων και των διαθέσιμων θέσεων στην αγορά εργασίας Στην Κύπρο, το πρόβλημα είναι αρκετά μεγάλο αφού το 30% των θέσεων εργασίας (120.000) καλύπτονται από κοινοτικούς και εργαζόμενους από τρίτες χώρες.

Δεν είναι εύκολο να μειωθεί η υποαπασχόληση. Το φαινόμενο αυτό πάντοτε θα υπάρχει, αφού το βιώνουν όλες οι χώρες, άλλες λίγο και άλλες πολύ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί λύσεις μέσω της ανάπτυξης επαγγελματικών προσόντων και της μετεκπαίδευσης των πτυχιούχων που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα προσόντα τους. Ακόμα, διάφορα προγράμματα προωθούν την εκπαίδευση και κατάρτιση εργαζομένων στον χώρο εργασίας από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, διότι αυτά που μαθαίνουμε στο πανεπιστήμιο δεν είναι αρκετά.

Στην Κύπρο, ο αρμόδιος φορέας είναι η Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, η οποία μαζεύει 1% των απολαβών όλων των εργαζομένων από τις επιχειρήσεις για να προωθεί την επαγγελματική κατάρτιση των εργαζομένων και να αυξάνει την απασχολησιμότητα των ανέργων αλλά το ένα τρίτο των χρημάτων αυτών αποτελεί το μισθολόγιο της Αρχής. Η Κυβέρνηση απορροφά επίσης και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα. Εργαλεία υπάρχουν, φτάνει να τα χρησιμοποιούμε σωστά.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Οικονομικών,
Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο,
βουλευτής Κερύνειας ΔΗΣΥ