Σημερινή

Παρασκευή, 20/10/2017
RSS

Ιατρικό λάθος και ιατρική αμέλεια

| Εκτύπωση | 08 Οκτώβριος 2017, 18:00 | Του Δρα Βάσου Θ. Οικονόμου

Με αφορμή τον πρόσφατο αδόκιμο θάνατο νεαρού στο χειρουργείο, όπου μεταφέρθηκε για μιαν απλή επέμβαση, επαναδημοσιεύω άρθρο μου για την ιατρική αμέλεια. Η ιατρική αμέλεια, όπως και το ιατρικό λάθος, είναι πρόβλημα διαχρονικό, το οποίο μπορούμε και πρέπει να καταστείλουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Η ιατρική αμέλεια και το ιατρικό λάθος, όπως έγραψα πολλές φορές και ακόμη περισσότερες είπα, είναι αναπόφευκτα κατά την άσκηση της ιατρικής πράξης σε όλον τον κόσμο από τα πανάρχαια χρόνια. Τελικά σε όλους τους τομείς και τις δραστηριότητες το λάθος δεν υπάρχει, τότε μόνο, όταν δεν κάνει κανείς τίποτε.
Φυσικά το ζητούμενο είναι τα λάθη να είναι μικρά, να είναι αναστρέψιμα, να μην είναι συχνά και φυσικά να μην είναι σοβαρά και ενίοτε μοιραία.

Αυτό έχει απόλυτη ισχύ στην ιατρική, αφού εμείς οι ιατροί έχουμε το τραγικό προνόμιο να ασχολούμαστε με τον πάσχοντα και θνήσκοντα συνάνθρωπό μας και καθηκόντως να φροντίζουμε τα πολυτιμότερα αγαθά, τη ζωή και την υγεία. Εκεί όπου η ιατρική αμέλεια και το ιατρικό λάθος τεκμηριώνονται δικαστικά και μόνο δικαστικά, τότε πρέπει να αποδίδεται η ευθύνη και να πληρώνει ο ένοχος ή οι ένοχοι το λάθος ή την αμέλεια. Ο νομίμως ασκών την ιατρική έχει ευθύνη έναντι του ασθενούς, η οποία όταν αποδειχθεί πρέπει να αποδίδεται.

Η ευθύνη του σύμφωνα με τη Νομολογία μπορεί να έχει χαρακτήρα ποινικό, αστικό ή πειθαρχικό. Ανάλογα με την κάθε περίπτωση, μετά φυσικά από την απαιτούμενη διερεύνηση, εκδικάζεται είτε από ποινικά είτε από αστικά δικαστήρια της πολιτείας, είτε από το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ιατρών.

Εκμεταλλευόμενος αυτό το θλιβερό περιστατικό επανέρχομαι για πολλοστή φορά με τις ακόλουθες διαπιστώσεις-εισηγήσεις: ναι, συμβαίνουν και θα συνεχίσουν να συμβαίνουν ιατρικά λάθη. Τα ιατρικά σφάλματα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν προκαλούν το θάνατο σε περισσότερους ανθρώπους παρά τα τροχαία ατυχήματα, το AIDS ή ο καρκίνος του μαστού. Ειδικότερα, στην Ελλάδα 13% των ασθενών έχουν αρνητική εμπειρία από την περίθαλψή τους, ενώ 9% έλαβαν λανθασμένη θεραπεία.

Στις ΗΠΑ συμβαίνουν 12.000 θάνατοι κάθε χρόνο από περιττές χειρουργικές επεμβάσεις, 7.000 θάνατοι κάθε χρόνο από εσφαλμένη χορήγηση φαρμάκων, ενώ 20.000 θάνατοι κάθε χρόνο οφείλονται σε λάθη σε εσωτερικούς ασθενείς και 8.000 θάνατοι από νοσοκομειακές λοιμώξεις. Στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφονται κάθε χρόνο πέραν των 120.000 ιατρικών λαθών, εκ των οποίων 20.000 - 30.000 οδηγούν στον θάνατο.

Στον Καναδά, 23.750 θάνατοι κάθε χρόνο οφείλονται σε ιατρικά λάθη, ενώ στην Αυστραλία καταγράφονται 18.000 θάνατοι από ιατρικά λάθη, και προκαλείται σοβαρή αναπηρία σε 30.000 ανθρώπους από ιατρικά λάθη. Στην Ιταλία οι θάνατοι από ιατρικά λάθη φτάνουν τις 50.000 κάθε χρόνο.

Με βάση τα ως άνω, ο γιατρός οφείλει πάντοτε να επιδεικνύει μια συμπεριφορά σύμφωνη προς ορισμένα πρότυπα και όχι να επιτύχει ένα αποτέλεσμα. Τονίζεται, πάντως, πως:

* Δεν υπάρχει ιατρική ευθύνη σε περίπτωση βλάβης του ασθενούς, όταν η ενέργεια του ιατρού δεν οφείλεται σε υπαίτια άγνοια ή αμέλεια.

* Δεν υπάρχει ιατρική ευθύνη όταν ο ιατρός έκανε ευσυνείδητα τη διάγνωσή του και ακολούθησε την πρέπουσα φαρμακευτική αγωγή, σύμφωνα με τους καθιερωμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και τέχνης.

* Δεν υπάρχει ευθύνη για διαγνωστικά ή θεραπευτικά σφάλματα, όταν τα σφάλματα αυτά δεν οφείλονται σε άγνοια ή παράλειψη των απαραίτητων ιατρικών γνώσεων.

* Ο κίνδυνος των τυχαίων και ανυπαίτιων σφαλμάτων του ιατρού βαρύνει τον ασθενή.

Χαρακτηριστική είναι η παραδοχή του Ελβετικού Ακυρωτικού Δικαστηρίου από το 1927, καθώς και η καθιερωμένη άποψη των Αγγλοσαξονικών Δικαστηρίων, σύμφωνα με τα οποία: «Η προσφυγή στις υπηρεσίες του ιατρού σημαίνει χωρίς άλλο και την ανάληψη ορισμένων κινδύνων από πλευράς ασθενούς».

Ναι, γίνονται ιατρικά λάθη και θα συνεχίσουν δυστυχώς να γίνονται, γιατί το τέλειο δεν υπάρχει στη ζωή. Είναι καθήκον όλων μας και κυρίως της ηγεσίας του ιατρικού κόσμου να περιορίσουμε τα λάθη αυτά. Ο ιατρός δεν είναι πάντοτε υπεύθυνος για μιαν ανεπιθύμητη κακή έκβαση μιας ιατρικής πράξης. Φυσικά η τιμωρία είναι ένας από τους βασικότερους παράγοντες για την αντιμετώπιση του ιατρικού λάθους και της ιατρικής αμέλειας.

Παράλληλα, όμως, πρέπει να γίνονται συνεχείς προσπάθειες βελτίωσης της προσφερόμενης ιατροφαρμακευτικής φροντίδας και αναβάθμισης των δεικτών υγείας, αφού σύμφωνα με στατιστικά δεδομένα και αναντίρρητες στατιστικές μελέτες από πολλές χώρες, για το 90% των ιατρικών λαθών ευθύνεται το σύστημα και για το υπόλοιπο 10% το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό.

Άρα, κάθε σωστό βήμα που στοχεύει στην αναβάθμιση των δεικτών υγείας είναι και ένα βήμα κατά του ιατρικού λάθους και της ιατρικής αμέλειας. Μέσα σε αυτό το πνεύμα και με αυτό το σκεπτικό, η εφαρμογή του ΓεΣΥ καθίσταται ολοένα και περισσότερο αδήριτη και αναπόφευκτη ανάγκη. Και τέλος σε μια ευνομούμενη και πολιτισμένη κοινωνία, πρέπει να τιμωρούνται τα ιατρικά λάθη και ταυτόχρονα ο ιατρός σε κάθε περίπτωση πρέπει να τυγχάνει από τα ΜΜΕ ειδικά και από την κοινωνία γενικά μιας ευπρεπούς συμπεριφοράς, που αρμόζει σε έναν επιστήμονα που έταξε ως σκοπό της ζωής του την εξυπηρέτηση του ασθενούς και την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου, πολύ περισσότερο κατά τη διάρκεια της εκδίκασης μιας υπόθεσης εναντίον του, αλλά και όταν ακόμη καταδικαστεί, γιατί ποτέ δεν είναι και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας κοινός εγκληματίας.

ΔΡ ΒΑΣΟΣ Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
Πρόεδρος Επιτροπής Δεοντολογίας Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου