Σημερινή

Σάββατο, 27/05/2017
RSS

Βυζάντιο: Μία μαύρη σελίδα του

| Εκτύπωση | 20 Μάρτιος 2017, 07:56 | Σημερινή

Στον Δωδεκάλογο του Γύφτου, περιγράφεται μια τραγική κατάσταση: Γύρω από τη φωτιά μια σύναξη μεγάλη και μέσα από τις σπίθες, κάποια πνεύματα πετούσαν ψηλά κι έμοιαζαν αυτά σαν κορμιά, και σαν χεράκια και σαν πρόσωπα.

Κι όταν ο Γύφτος ρωτάει τη σύναξη «τι καίει η φωτιά;», παίρνει την απάντηση: «Τρέμε Γύφτε. Καίμε το βιβλίο το αφορισμένο, το κακούργο - το γραμμένο απ' το ΓΕΜΙΣΤΟ - το βιβλίο που δεν θέλει την Παρθένο και λατρεύει για θεούς, στοιχεία και δαιμόνους».

Αλλά, ποιος ήταν ο Πλήθων Γεμιστός; Και ποια σχέση ή γιατί το βιβλίο του ρίχτηκε στη φωτιά;
Απάντηση: Ο Γεμιστός ήταν ο κύριος εκπρόσωπος της φιλοσοφίας και ένθερμος υποστηρικτής του Πλάτωνα.

Επί της εποχής των Παλαιολόγων υπήρχε αντιπαλότητα μεταξύ των οπαδών του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη.
Μέσα από τα διάφορα φιλοσοφικά έργα του Γεμιστού διακρίνονται οι «Ύμνοι» και οι «Νόμοι» που κύριο σκοπό είχαν να εξηγήσουν τη σημασία της Πλατωνικής Φιλοσοφίας και να αποδείξουν την υπεροχή του Πλάτωνα έναντι του Αριστοτέλη.

Στους «ΥΜΝΟΥΣ» παρακαλεί τους θεούς να τον βοηθούν ώστε:
-Να μη γίνεται αίτιος κακού στους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρέφετο
-Να μην παραμελεί το γένος του
-Να μην παύει ποτέ να ευγνωμονεί τους θεούς
-Να γίνει όμοιός τους, δηλαδή να «μοιάζει με αυτούς»

Στο έργο του «Συγγραφή Νόμων» διαπραγματεύεται κυρίως «τη φιλοσοφία των αρχόντων που είναι το άριστο Πολίτευμα»
Πώς οι «Νόμοι» όμως είχαν άδοξο τέλος;

Την ημέρα που έπεσε η Κωνσταντινούπολη ο Πατριάρχης Γεννάδιος έπαιρνε το χειρόγραφο των Νόμων που τους έγραψε με το ίδιό του το χέρι ο φιλόσοφος Γεμιστός.

Στα χέρια του Πατριάρχη έφτασε, επίσης, χειρόγραφη επιστολή από κάποιο μαθητή του Γεμιστού που τον κατηγορούσε ως αποστάτη και αρνητή του Χριστιανισμού.

Επί πλέον καταγράφονταν αναφορές για τις σχέσεις του φιλοσόφου με τον Μωάμεθ τον Πορθητή, με τον οποίο και συμβιβάστηκε.

Οργισμένος ο Πατριάρχης και κρατώντας το χειρόγραφο των Νόμων στα χέρια του, το ‘ριξε ο ίδιος στη φωτιά, για να κατακαεί, γιατί το θεωρούσε άκρως επικίνδυνο. (Η βυζαντινή Εκκλησία εναντιωνόταν στην σπουδή των κλασσικών συγγραμμάτων).
Αυτοί που έκριναν το έργο του Γεμιστού ήσαν ψεύστες και υποκριτές.

Μάρτυρες αναφέρουν πως τόσο ο ίδιος ο συγγραφέας όσο και η σύζυγός του δεν έκοψαν τους δεσμούς τους με την ελληνική Εκκλησία και τηρούσαν με ευλάβεια πάντα τις επιταγές της ορθόδοξης Εκκλησίας.

Σε τέτοιο βαθμό έφτασε η τύφλα και ο άλογος φανατισμός τους και η προκατάληψή τους, ώστε η αγάπη κάποιων λογίων προς τη μελέτη των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων να κηλιδώνονται σαν αρνητές του χριστιανισμού ή ειδωλολάτρες.

Σημείωση: Ο Ερντογάν σε πρόσφατη συνέντευξή του ανέφερε «καυχόμενος» πως για τη μεταφορά νερού από την Τουρκία στα κατεχόμενα, είχε εμπνευστεί από τον Μωάμεθ τον Πορθητή της Κωνσταντινούπολης, όταν πέρασε τα πλοία πάνω από τη στεριά.

ΛΟΪΖΟΣ ΠΙΠΗΣ