Απλώς… αποκαλυπτικές ήταν για μένα οι προηγούμενες μέρες, καθώς διάβαζα τα δύο βιβλία για παλιά εγκλήματα που διέπραξαν γυναίκες στην Κύπρο της Αγγλοκρατίας, του συγγραφέα ερευνητή από τη Λευκωσία Στέφανου Ευαγγελίδη, δικηγόρου και καθηγητή νομικών μαθημάτων σε Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης στην Αθήνα - τόσο το πρώτο του βιβλίο, «Στυλιανή Χ», για τη Στυλλού Χριστοφή από το Ριζοκάρπασο, που το 1954 σκότωσε στο Λονδίνο τη Γερμανίδα νύφη της Hella και ακολούθως δικάστηκε, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε στις φυλακές Holloway, όσο και το δεύτερο βιβλίο, «Μήδειες και Κλυταιμνήστρες, με τις ιστορίες άλλων οκτώ Κύπριων γυναικών, που πρωταγωνίστησαν ή συμμετείχαν σε ιδιαίτερα σκληρούς φόνους, απογυμνώνουν από κάθε επιτηδευμένο και εξιδανικευτικό φτιασίδι τον θαμμένο κόσμο των παππούδων και των προπάππων μας, έναν κόσμο στέρησης, κοινωνικής και εθνικής καταπίεσης, βίας και εγκληματικότητας.

Το 1953, έγραψε ο Ευαγγελίδης, βρίσκει τον μεγαλύτερο γιο της Στυλλούς, Σταύρο, που είχε μεταναστεύσει στο Λονδίνο από 17 χρονών, (το 1937) και τη Hella (Γερμανίδα, πιθανόν εβραϊκής καταγωγής), να ζουν στον αριθμό 11 της South Hill Park στην περιοχή Hampstead. Είχαν τρία πανέμορφα παιδιά. Ο Σταύρος δούλευε ως sommelier στο Caf? de Paris, μοδάτο μέρος της εποχής, που βρίσκεται ακόμα στην περιοχή του Piccadily, ενώ παράλληλα δούλευε και ως ασφαλιστικός πράκτορας.

Η Hella εργαζόταν σε κάποιον οίκο μόδας, κατασκευάζοντας γυναικείες ζώνες. Οι γονείς του Σταύρου είχαν χωρίσει το 1947 και η μητέρα του, αρχικά, έμεινε με τον γιο της Ν. και την οικογένειά του στην Αμμόχωστο. Δημιουργούσε, όμως, τόσα πολλά προβλήματα στο σπίτι, κυρίως δυσφημώντας τη νύφη της -ότι δεν μεγάλωνε καλά τα παιδιά- που ο γιος της αναγκάστηκε να της ζητήσει να φύγει. Τότε η Στυλλού πήρε τη μοιραία απόφαση, να εγκαταλείψει την Κύπρο και να πάει στον άλλο γιο της, τον Σταύρο, στο Λονδίνο.

Ο συγγραφέας χαρακτήρισε τη Στυλλού, «μητριαρχική και αυταρχική» και πρόσθεσε: «Ήταν θα έλεγα ένας οριακός άνθρωπος, που μπορούσε να εργαστεί και ν’ αναλάβει ευθύνες, αλλά ήθελε να είναι το αφεντικό».

Να σημειώσουμε ότι η εφημερίδα «Daily Telegraph», την επομένη της δίκης της, έγραψε ότι η Στυλλού είχε σκοτώσει ξανά, στην Κύπρο. Το 1925, μαζί με δύο συν-νυφάδες της, κατηγορηθήκαν ότι είχαν σκοτώσει την πεθερά τους, (με ιδιαίτερη αγριότητα, χώνοντας στο στόμα της έναν αναμμένο πυρσό). Η δίκη τους έγινε στο Κακουργιοδικείο Αμμοχώστου, όπου αθωώθηκαν, λόγω έλλειψης επαρκών μαρτυριών.

Στην υπόθεση του Λονδίνου, ο δικηγόρος της πρότεινε να επικαλεστούν την ιατρική γνωμάτευση του αρχίατρου των φυλακών Holloway Δρος Christie, σύμφωνα με την οποία, «η κλινική εικόνα, είναι ατόμου με μη συστηματοποιημένη, παραισθησιακή ψυχική διαταραχή, που αποτελεί εγνωσμένη ψυχική νόσο». Αυτή η γνωμάτευση, προφανώς θα ήταν ένα ισχυρό ελαφρυντικό, που θα της έσωζε τη ζωή. Όμως, η οργισμένη της απάντηση, αποκαλυπτική για την ψυχοσύνθεσή της, ήταν, «Όι όι όι, είμαι αγράμματη τζιαι φτωσιή, αλλά εν είμαι πελλή»…

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η Στυλλού δεν πήγε ποτέ σχολείο και πέρασε τα παιδικά της χρόνια δουλεύοντας σκληρά στα χωράφια. Μάλιστα, όταν ήταν μικρή, δούλευε σπάζοντας πέτρες, για να στρωθεί ο δρόμος Ριζοκαρπάσου-Γιαλούσας...

«Θα επιθυμούσα ν’ αφήσω για λίγο στην άκρη, τη μητριαρχική, τη βίαιη και την περιορισμένων διανοητικών ικανοτήτων Στυλλού», έγραψε ο Στέφανος Ευαγγελίδης. «Ας τη δούμε να περπατάει στα στενά του Ριζοκαρπάσου: κάποιοι “καθωσπρέπει” συγχωριανοί της, την αποφεύγουν, είτε γιατί βαρυνόταν ήδη με έναν φόνο στο ενεργητικό της, (όλοι ήξεραν…), είτε γιατί ήταν “πελλή”, είτε τελικά, μόνο και μόνο επειδή ήταν άσχημη…

»Ομολογώ πως γράφοντας τις τελευταίες γραμμές σε αυτό το βιβλίο, διαπιστώνω πως υπάρχει μέσα μου μια ακτίνα συμπάθειας γι’ αυτό τον άνθρωπο, που έζησε μια δύσκολη και στερημένη ζωή και μπορεί να μην αγαπήθηκε ποτέ»...