Απόψεις Σάββας Ιακωβίδης Οι Κούρδοι θα ξανασχεδιάσουν τον χάρτη της Μέσης Ανατολής;

Οι Κούρδοι θα ξανασχεδιάσουν τον χάρτη της Μέσης Ανατολής;

Ο Σάββας Ιακωβίδης είναι αρθρογράφος στην εφημερίδα Σημερινή



Η Λευκωσία και η Αθήνα καλούνται να μελετούν και να αναλύουν με άκρα προσοχή όσα σεισμικά και καταλυτικά ενδέχεται να προκληθούν από αύριο. Πρέπει να θεωρείται σίγουρο ότι οι όποιες τεκτονικές εκρήξεις, ο πιθανός επανασχεδιασμός συνόρων, η ανάδυση νέων χωρών και οι εντεύθεν συγκρούσεις τρομακτικών συμφερόντων μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων, θα επηρεάσουν οπωσδήποτε την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα.

Εκατόν ένα χρόνια μετά την υπογραφή της γνωστής Συμφωνίας Sykes–Picot (Μάιος 1916), διά της οποίας σχεδιάστηκε ο χάρτης των χωρών της Μέσης Ανατολής και ο διαμοιρασμός της σε σφαίρες επιρροής, φαίνεται ότι η ιστορία ενδέχεται να επαναληφθεί. Αύριο, 25 Σεπτεμβρίου, οι Κούρδοι του Βορείου Ιράκ κατέρχονται σε δημοψήφισμα με στόχο να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους. Είναι  η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στη Μέση Ανατολή χωρίς κράτος. Το δημοψήφισμα πιθανόν να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου, πρώτα από τις αντιδράσεις κυρίως της Τουρκίας και του Ιράν. Δεύτερον, δεν αποκλείεται να δημιουργήσει προηγούμενο και για άλλες εθνικές οντότητες να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους σε μια περιοχή η οποία αιματοκυλιέται από εθνικές, φυλετικές, θρησκευτικές και άλλες συγκρούσεις. 

Οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ιράν, κατά κύριο λόγο, ζήτησαν από τον πρόεδρο της Αυτόνομης (από το 1991) Κουρδικής Κυβέρνησης, Μπαρζανί, να ακυρώσει ή και να αναστείλει το δημοψήφισμα. Από την άλλη, το Ισραήλ, διά του πρωθυπουργού Νετανιάχου και υπουργών του τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ανεξάρτητου κουρδικού κράτους. Το αυριανό αποτέλεσμα δεν αποκλείεται να προκαλέσει κατακλυσμιαίες ή και καταιγιστικές εξελίξεις στην περιοχή μας. Ας αναλύσουμε την κατάσταση.

Σε ποιους συμφέρει η ανακήρυξη, στο προσεχές μέλλον, ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους; Πρώτα απ’ όλα στις ΗΠΑ, έστω και αν αντιδρούν. Οι Κούρδοι, από τον πρώτο πόλεμο στον Κόλπο μέχρι σήμερα απέδειξαν ότι είναι υπολογίσιμοι, αξιόπιστοι και συνεπείς σύμμαχοι και πολεμιστές. Στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους, οι Κούρδοι της Συρίας κράτησαν το βάρος των μαχών και των απωλειών, γι’ αυτό και οι Αμερικανοί τους προμηθεύουν με όπλα και άλλη υποστήριξη. Ένα φιλικό προς τις ΗΠΑ κουρδικό κράτος θα αποτελεί αντίβαρο στην εντεινόμενη ρωσική επιρροή στη Μέση Ανατολή και ανάχωμα στην τουρκική στρεψοδικία και αναξιοπιστία. Και, φυσικά, δεν πρέπει να παραγνωρίζονται τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου στην περιοχή Μοσούλης, Κιρκούκ. Όμως ένα κρίσιμο ερώτημα απασχολεί τους Κούρδους: Κι αν οι Αμερικανοί τους εγκαταλείψουν;

Η κουρδική ανεξαρτησία ενδιαφέρει πρώτιστα και το Ισραήλ. Από την δεκαετία του ’60 ανέπτυξε ισχυρούς δεσμούς με τους Κούρδους του Βορείου Ιράκ οι οποίοι, ουσιαστικά, λειτουργούν με υποδομές σε θέματα διοίκησης, ασφάλειας, άμυνας, πληροφοριών, κτλ κατά το πρότυπο του Ισραήλ. Μια ανεξάρτητη κουρδική κρατική οντότητα, φιλική προς το Ισραήλ, θα είναι ισχυρά αποτρεπτική στις ασυγκάλυπτες φιλοδοξίες του Ιράν να επεκτείνει την επιρροή του στις χώρες της Μέσης Ανατολής και σε σιιτική επικράτηση.

Άγκυρα και Τεχεράνη φοβούνται ότι δημιουργία, μελλοντικά, ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους θα αποτελέσει την ισχυρή συγκολλητική ουσία όλων των Κούρδων της περιοχής με συνακόλουθο εδαφικό ακρωτηριασμό της Τουρκίας, της Συρίας, του Ιράκ και του Ιράν. Από τους περίπου 36 εκατ. Κούρδους που ζουν στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, τα 20 εκατ. βρίσκονται στην Τουρκία, τα 8 εκατ. στο Ιράν, τα 6 εκατ. στο Ιράκ και περίπου 2 εκατ. στη Συρία. Ένα κουρδικό κράτος ενδιαφέρει και την Κίνα, για λόγους επιρροής και για επιχειρηματικές και πετρελαϊκές δραστηριότητες .

Σε ποιους δεν συμφέρει η ανεξαρτησία των Κούρδων; Πρώτα στην Τουρκία, επειδή τρέμει στον εφιάλτη που λέγεται εδαφικός διαμελισμός της. Επίσης θα σημάνει τον ενταφιασμό των φιλοδοξιών της Άγκυρας να διαδραματίσει ρόλο και να έχει λόγο στα πράγματα της Μέσης Ανατολής. Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας δήλωσε ότι το δημοψήφισμα εγείρει έναν μεγάλο κίνδυνο, σημειώνοντας ότι η Τουρκία θα λάβει «κάθε απαραίτητο μέτρο» για να αποτρέψει παρόμοια βήματα στις νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας όπου κατοικούν κυρίως Κούρδοι.

Προχθές, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας, που συνήλθε υπό την προεδρία του Ερντογάν, ανακοίνωσε ότι το δημοψήφισμα είναι «παράνομο», προειδοποίησε ότι «απειλεί την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας» και απαίτησε την ακύρωσή του.

Η ανεξαρτησία των Κούρδων δεν συμφέρει στη Ρωσία, επειδή αυτοί βρίσκονται υπό την επιρροή των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Εξάλλου, ένα κουρδικό κράτος ενδέχεται να οδηγήσει στην εδαφική απομείωση της Συρίας, συμμάχου της Μόσχας και πυλώνα στην εξακτίνωση της ρωσικής επιρροής στη Μέση Ανατολή και στην Μεσόγειο. Ανεξαρτησία του Κουρδιστάν, στο μέλλον, θα αποτελεί αφόρητη πρόκληση και για τις φιλοδοξίες του σιιτικού Ιράν στην προσπάθειά του να επεκτείνει την επιρροή του στις χώρες της Μέσης Ανατολής και να αντιπαρατεθεί προς το Ισραήλ.

Η Λευκωσία και η Αθήνα καλούνται να μελετούν και να αναλύουν με άκρα προσοχή όσα σεισμικά και καταλυτικά ενδέχεται να προκληθούν από αύριο. Πρέπει να θεωρείται σίγουρο ότι οι όποιες τεκτονικές εκρήξεις, ο πιθανός επανασχεδιασμός συνόρων, η ανάδυση νέων χωρών και οι εντεύθεν συγκρούσεις τρομακτικών συμφερόντων μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων, θα επηρεάσουν οπωσδήποτε την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα.

 


Top