Απόψεις Μάριος Ευθυμιόπουλος Ορίζοντας Περιπτώσεις Κρίσης, ως Ευκαιρία Αναδόμησης και Αναπροσαρμογής

Ορίζοντας Περιπτώσεις Κρίσης, ως Ευκαιρία Αναδόμησης και Αναπροσαρμογής

Ειδικεύεται στην Στρατηγική Πολιτική. Είναι επισκέπτης Καθηγητής στο ίδρυμα Harriman, Columbia University, New York και Πρόεδρος του Ερευνητικού Ινστιτούτου Διεθνών Ευρωπαϊκών Ατλαντικών και Στρατηγικών Μελετών, Strategy International



Μέσω προκλητικών κινήσεων της, στην θαλάσσια περιοχή της Κύπρου, η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει πολιτικό και διπλωματικό θέμα.

Η Τουρκία πιθανολογείται πως επισήμως αναμένεται να θέσει ζήτημα συνεκμετάλλευσης πόρων. Δηλαδή συνεκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου στο σύνολο του νησιού. Ως γνωστό διεθνώς, ο φυσικός πλούτος της ΑΟΖ της Κύπρου, ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία και μόνο. Σημειωτέο, γεγονός το οποίο η Τουρκία, δεν αναγνωρίζει. Δηλαδή, την κυριότητα και ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας ακόμα και στην θαλάσσια περιοχή της Κύπρου αλλά και την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η δεύτερη επιλογή της Τουρκίας, φαντάζει ως το θέμα των φυσικών πόρων, να προβάλλεται και ή μόνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. Κάτι το οποίο θα αποτελέσει διαμεσολαβητικό στοιχείο συζήτησης όσο αφορά την Τουρκία.

Η πραγματικότητα βεβαίως είναι πολύ διαφορετική. Και πιστεύεται πως πρέπει να γίνει σαφής η «κόκκινη γραμμή», στο σημείο αυτό, όπως και σε άλλα πιθανά νέα σημεία στο εγγύς μέλλον. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει όλα τα δικαιώματα και τις επιλογές εκμετάλλευσης κοιτασμάτων στο θαλάσσιο χώρο όσο και την ΑΟΖ που ορίζει από το 2004. Το πού και πως θα διανεμηθεί από πλευρά Κυπριακής Δημοκρατίας ο φυσικός της πλούτος, αφορά το ίδιο το κράτος. Το κατά πόσον ωστόσο, μπορεί να αγοράσει η Τουρκία από την Κυπριακή Δημοκρατία, είναι άλλο θέμα στο σύνολο του, εμπορικού περιεχομένου, το οποίο χρήζει σκέψης και μελέτης.

Η ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και η θαλάσσια περιοχής της, κατοχυρωμένη περιοχή νομικά, βάσει της διεθνούς Συμβάσεως περί του Δικαίου των θαλασσίων περιοχών του 1982, έχει προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες  (νομική διαδικασία, μελέτες, έρευνες κ.α μέτρα), προκειμένου να κάνει χρήση των δικαιωμάτων της. Δικαιώματα τα οποία πηγάζουν από τα εθνικά της συμφέροντα, ως προς την εξόρυξη του φυσικού αυτού πλούτου. Το προϊόν αυτό θα μπορεί να το εμπορευθεί η Κύπρος, στο ποσοστό που θα λάβει. Θα πουλήσει το προϊόν αυτό σε τιμή όπως αυτή οριστεί, ενδεχομένως, μέσα από το παγκόσμιο συναλλαγματικό ανταγωνισμού, με τις όποιες άλλες χώρες και εταιρείες οι οποίες ήδη εμπορεύονται το προϊόν. Αυτή είναι η διαδικασία εμπορικής εκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου στα γενικά πλαίσιά της. Τα γεγονότα αυτά δεν έχουν απολύτως τίποτα να κάνουν με την «στρατηγική ανασφάλεια» της Τουρκίας. Ως εκ τούτου, δεν αποτελούν δικαίωμα, ούτε εμπλοκής της Τουρκίας, ούτε αποτελεί δικαίωμα διεκδίκησης. Αντιθέτως αποτελεί δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να πουλήσει όπου η ίδια επιθυμεί, συμπεριλαμβανομένης και στην Τουρκία.

Αναφορικά με το Δίκαιο της Θάλασσας, ας σημειωθεί, πως η Τουρκία δεν αναγνωρίζει και δεν υπογράφει, την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.  Ωστόσο επιδιώκει ανά τακτά χρονικά διαστήματα να ορίσει την πολιτική της, περί διεκδικήσεων, όπως αυτή το κατανοεί. Δηλαδή παρανόμως. Η Τουρκία κινείται βάσει εθνικών της και μόνο συμφερόντων. Ως παράδειγμα, είχε συνάψει συμφωνία για την ΑΟΖ το 1986, με την τότε Σοβιετική Ένωση, για την ΑΟΖ μεταξύ των τότε δύο περιοχών, δηλαδή μόνο σε διμερές επίπεδο και βάσει εθνικών και μόνο συμφερόντων και αναγκών. Έτσι, τώρα επιδιώκει να θέσει θέμα και στη περιοχή της Κύπρου, επιδιώκοντας να προβάλει «γκρίζα θέματα» εκ νέου, γιατί απλά και μόνο τα έχει ανάγκη.

Λόγω της επιδίωξης, αυτής, πρέπει από πλευρά της, η Κυπριακή Δημοκρατία να καταστήσει  σαφές, σε όλα τα επίπεδα, πολιτικά και κοινωνικά πλαίσια, ακόμα και επιστημονικά ότι: Η Τουρκία δεν έχει και δεν θα έχει ποτέ, κανένα απολύτως δικαίωμα στον θαλάσσιο, εναέριο και χερσαίο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αντιθέτως μπορεί να εμπορευθεί η Τουρκία. Αγοράζοντας το αέριο της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως όλες οι άλλες χώρες. Εφόσον βεβαίως τηρήσει ορισμένους κανόνες «καλής γειτονίας», συμπεριλαμβανομένης και της αποχώρησης των στρατευμάτων της, των εποίκων της, αλλά επίσης και της επιρροής της στα εσωτερικά, της Τουρκό-Κυπριακής κοινότητας, διότι με αντίστοιχες κινήσεις όπως αυτές των τελευταίως ημερών, πιστεύεται πως η Τουρκία, τελικά, αποδίδεται σε μια πολιτική βαθύ κράτους.

Η πολιτική της, δεν ταιριάζει στους διεθνείς κανόνες συνεργασίας, συμμετοχής και ασφάλειας. Η έλλειψη πολιτικής βούλησης και συνεργασίας από μεριά Τουρκίας, θα αναδειχθεί σε υπερεθνικό επίπεδο εν τέλει, και θα πρέπει να αποδοθούν ευθύνες για όποια νέα ζημιά (βλέπε Κομπανί).

Υπάρχουν παγκόσμια ζητήματα, όπως αυτό κατά της παγκόσμιας τρομοκρατίας και πιο συγκεκριμένα της καταπολέμησης του ISIS, στο οποίο καλείται η Τουρκία να είναι πιο σταθερή και πιο προσηλωμένη στα δυτικά πρότυπα και αποφάσεις. Επιβάλλεται, να μην παρεμβαίνει στην προσπάθεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, είτε γενικά είτε ειδικά, διότι, η Κύπρος επιδιώκει να προσφέρει στο αγώνα αντιμετώπισης της παγκόσμιας τρομοκρατίας κάτι το οποίο δυσχεραίνει την πολιτική της Διεθνούς Συμμαχίας.

Η Βόρεια Κύπρος τελεί υπό κατοχή και μαζί και η Βόρεια θαλάσσια περιοχή της. Αμφισβητείται η κυριαρχία της και στο θαλάσσιο χώρο αλλά και στο εναέριο. Υποτιμάται η κρατική οντότητα σε κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν πρέπει να δοθεί μια ισχυρή απάντηση; Δεν πρέπει να υπάρχει, και ορθώς αποφασίστηκε κλιμακωτή απόδοση μέτρων και αντίμετρων, πολιτική εναντίον της Τουρκίας και των ηγετών που υποστηρίζουν την εμπλοκή της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις;

Σε οποιαδήποτε περίπτωση συνεπώς, πιθανολογείται πως θα υπάρξουν ξεκάθαρες επιλογές, τακτικής ουσίας, επικοινωνίας αλλά και πρακτικής διαφύλαξης των εθνικών συμφερόντων της Κύπρου αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που στο σημείο αυτό, να τονίσουμε, πως ακόμα δεν αντιλαμβάνεται η Τουρκία, πως πρέπει να μάθει να τηρεί τους κανόνες του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.

Αντιθέτως, η Κυπριακή Δημοκρατία διαφυλάττει την ακεραιότητα, προστασία και ασφάλεια των περιοχών και πολιτών της. Η Κύπρος διαφυλάττει την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σημείο που βρίσκεται και εκπροσωπεί την Ένωση. Αυτή είναι η διεθνή της υπόσταση, η οποία αναβαθμίζει την πολιτική της χώρας και μας κάνει να είμαστε Ευρωπαίοι με εξίσου, διεθνή συμμετοχή και συνεργασία.

Η κρίση λοιπόν εν τι γενέσει, πρέπει να μελετηθεί συνεπώς και να την δούμε ως ευκαιρία. Είναι ευκαιρία διαμόρφωσης ενός νέου στρατηγικού πλαισίου πολιτικής, πραγματιστικής πρακτικής.

Χρειάζονται δομικές μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμός για την θωράκιση της χώρας. Όσο αφορά την Τουρκία χρειάζονται νέα τολμηρά  «μέτρα και αντίμετρα», τα οποία να χρίζουν διαβάθμισης και να ανακοινώνονται όταν χρίζουν αυτά ανάγκης. Τα μέτρα πρέπει να είναι κλιμακωτά, πολυδιάστατα και σύνθετα. Πολιτικά, νομικά, αλλά και εμπορικά, τα οποία να προσδώσουν πίεση.

Πρέπει να υπάρξει ουσιαστικός συντονισμός προσπάθειας ουσιαστικής, πρακτικής εμπλοκής του διεθνή παράγοντα και διεθνών οργανισμών, όταν αυτοί είναι ξεκάθαροι, όπως ακριβώς είναι η πολιτική του Προέδρου Αναστασιάδη η οποία είναι ήδη «win win» για τους ξένους, όσο αφορά τη χρήση του φυσικού πλούτου και την εμπορική σύναψη συμφωνίας που τοποθετεί την Κύπρο στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

Η κρίση είναι μια μεγάλη ευκαιρία για ανασυγκρότηση δυνάμεων, αξιολόγηση και αναδόμηση. Προτείνεται να γίνει μια συγκριτική μελέτη, του τι έχει επιτευχθεί και τι μπορεί να επιτευχθεί. Πως και με ποιόν τρόπο είναι αυτό εφικτό. Επίσης να γίνει μια συγκριτική μελέτη της ανταπόκρισης άλλων κρατών σε ανάλογες αντίστοιχες περιπτώσεις.

Η πραγματικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιβάλει ομοψυχία, συναίνεση σε κοινό στόχο, σκοπό. Προτάσεις καινοτόμες αλλά και τολμηρές. Υποστήριξη στα μέτρα και αντίμετρα. Και να επισημανθεί σε όλα τα επίπεδα και πλαίσια πολιτικά, κοινωνικά και επιστημονικά, αλλά ακόμα και οικονομικά και πολιτιστικά, πως η Κυπριακή Δημοκρατία αναλαμβάνει μέτρα ανάπτυξης που θα επισημάνουν την αξία και την αναδόμηση της πολιτικής, την συμμετοχή στους διεθνείς φορείς και πολιτικές συμμαχιών εναντίον των διεθνών προκλήσεων. Της συμμετοχικής πορείας μαζί με διεθνείς φορείς, στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη και της δυναμικής επανόδου στις αρχές της ανάπτυξης μέσω επενδύσεων. 


Top