Απόψεις Γιάννος Χαραλαμπίδης Λύση, χωρίς αρχές και αξίες…

Λύση, χωρίς αρχές και αξίες…

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης είναι διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Πολιτικός Αναλυτής


Φόρμουλα για το Κυπριακό, με βρετανικό χαρακτήρα στην Ευρωβουλή, μιλά για ομοσπονδία, αλλά αφήνει πίσω το κοινοτικό κεκτημένο και τα συναφή…
 
«Φαγώθηκαν» από το προσχέδιο για την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που αφορά στην αξιολόγηση της τουρκικής ενταξιακής πορείας, οι αρχές και αξίες της ΕΕ επί των οποίων θα στηρίζεται η λύση του Κυπριακού. Η πρακτική αυτή συνάδει με τη βρετανική πολιτική, η οποία έχει εκφρασθεί δημοσίως και υποστηρίζει ότι: το κοινοτικό κεκτημένο, καθώς και οι αρχές και οι αξίες της ΕΕ δεν μπορούν να αποτελούν εμπόδιο σε μια λύση και ειδικότερα διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
 
Ένταξη από την πίσω πόρτα
 
Η πρώτη συζήτηση πριν από την ψήφιση της έκθεσης από την Επιτροπή Εξωτερικών στις 11 του μήνα πραγματοποιήθηκε χθες. Εκτός του ότι οι αρχές και αξίες της ΕΕ μπήκαν στο ράφι, γίνεται προσπάθεια από το φιλοτουρκικό μπλοκ για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις, ώστε να ενταχθεί η Τουρκία στην ΕΕ με «ειδική σχέση» από την πίσω πόρτα. Και αυτό, με βάση την έκθεση, προκύπτει από τα εξής σημεία της:
 
1. Προώθηση ανοίγματος νέων κεφαλαίων. 2. Συμμετοχή της Τουρκίας στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας όταν συζητιούνται σημαντικά θέματα, στη λογική του στρατηγικού εταίρου και της σημασίας που έχει η χώρα σε περιφερειακό επίπεδο και δη στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, παρότι η στάση της είναι αμφιλεγόμενη (Συμβιβαστική τροπολογία 19). 3. Εμβάθυνση Τελωνειακής Ένωσης (Συμβιβαστική τροπολογία 1), που σημαίνει εκτός των άλλων ισότιμη συμμετοχή της Τουρκίας στις εμπορικές διαπραγματεύσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ και άλλους διεθνείς γίγαντες.
 
Στήριξη συνομιλιών, ευθύνες, παραλείψεις και αρχές
 
Αναλυτικότερα σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, διά της έκθεσής του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζει τις προσπάθειες του ΟΗΕ και του κ. Άιντα για την επανέναρξη των συνομιλιών. Από τη μια καλεί την Τουρκία να στηρίξει τη νέα προσπάθεια, αλλά ταυτοχρόνως και όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Κατανέμει, δηλαδή, ίσες ευθύνες. Ακόμη γίνεται αναφορά σε λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με μία ιθαγένεια και μία κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα, όμως, δεν έγινε δεκτή από την εισηγήτρια στις συμβιβαστικές τροπολογίες η αναφορά στην αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, για αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως αναφορά δεν γίνεται και στην πλήρη εφαρμογή των αρχών και των αξιών της ΕΕ. (Συμβιβαστική 21 παράγραφος 33). Επί του σημείου τούτου υπάρχει αντίφαση: Δεν μπορεί στην έκθεση να ζητείται από την Τουρκία όπως το νέο της Σύνταγμα είναι σύμφωνο με τις αρχές και αξίες της ΕΕ και τα θεμελιώδη δικαιώματα, Συμβιβαστικές τροποποιήσεις 5 και 3, και να μην υπάρχει ανάλογη αναφορά για τη λύση του Κυπριακού. Με την παράλειψη αυτή αφήνονται ανοικτά τα ενδεχόμενα αποκλίσεων από τις αρχές και αξίες της ΕΕ, και υιοθετείται η βρετανική πολιτική ότι η πλήρης εφαρμογή του κεκτημένου και των αρχών της ΕΕ δεν θα πρέπει να αποτελούν εμπόδιο στη λύση. Η θέση αυτή διατυπώθηκε δημόσια από τον Βρετανό πρώην Ύπατο Αρμοστή στην Κύπρο.
 
Αποχώρηση στρατευμάτων και εμπόριο
 
Η έκθεση αναφέρεται στην έναρξη αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, χωρίς όμως και πάλι να γίνεται αναφορά, όπως σε προηγούμενες εκθέσεις, για την άμεση αποχώρησή τους. Αναφορά υπάρχει και για την επιστροφή της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, χωρίς όμως ρητή μνεία στην επιστροφή των νόμιμων κατοίκων.
Πέραν τούτων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Κυπριακή Δημοκρατία να συμβάλει στην επιτυχή εξέλιξη των συνομιλιών με το άνοιγμα του λιμανιού της πόλης με βάση τα επίπεδα της ΕΕ, για να δημιουργήσει θετικό κλίμα και κατόπιν συμφωνία. Στις συμβιβαστικές εισηγήσεις αφαιρείται η λέξη «απευθείας» και μένει μόνο το εμπόριο, ενώ η εισηγήτρια δεν έχει κάνει δεκτή αναφορά για κοινό εμπόριο Ελληνοκυπρίων - Τουρκοκυπρίων, ούτε για σεβασμό της συνταγματικής νομιμότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
ΑΟΖ και δίκαιο της θάλασσας
 
Επίσης, στην έκθεση τονίζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ και το δικαίωμα σύναψης διμερών συμφωνιών, καθώς και η ανάγκη να συμμορφωθεί η Τουρκία με «μερικά τμήματα του διεθνούς δικαίου της Θάλασσας». Επί αυτής της φράσης, δηλαδή, περί «κάποιων τμημάτων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας», διατυπώθηκε ένσταση από τους Κυπρίους και Ελλαδίτες ευρωβουλευτές, καθώς και από τη Γερμανίδα σκιώδη εισηγήτρια του ΕΛΚ Ρενάτα Ζόμερ, υπό την έννοια ότι υπάρχει σχετική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Άλλωστε, η Σύμβαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας έχει υπογραφεί και από τα 28 κράτη-μέλη και είναι υποχρέωση των υπό ένταξιν κρατών να πράξουν το ίδιο. Η τρικλοποδιά στήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους τεχνοκράτες της, οι οποίοι παρέσυραν την εισηγήτρια σε μια λανθασμένη πολιτική εκτίμηση. Σημειώνουμε ότι οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποτελούν τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου και υπερισχύουν κάθε άλλης άποψης που μπορεί να εκφραστεί από τους θεσμούς και τους υπαλλήλους τους. Η εισηγήτρια προτίθεται να αφαιρέσει την εν λόγω φράση και να διορθωθεί το λάθος.
 
Νέα κεφάλαια και αποσύνδεση από Κυπριακό
 
Πέραν τούτων, στο κείμενο είτε εμμέσως είτε άμεσα επί τη βάσει του προσχεδίου καλείται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είτε να ανοίξει στην Τουρκία νέα κεφάλαια είτε να προωθήσει παρατηρήσεις και κριτήρια για να μπορέσουν να ανοίξουν κάποια άλλα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και τα κεφάλαια 23 και 24 για τα θέματα της δικαιοσύνης και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και το 17 για την οικονομική και νομισματική πολιτική. Επιπρόσθετα, γίνεται προώθηση του ανοίγματος του κεφαλαίου 31 για την ασφάλεια. Και εδώ είναι η αντίφαση. Από τη μια αναφέρεται το κείμενο στην έναρξη αποχώρησης στρατευμάτων και, από την άλλη, στο άνοιγμα κεφαλαίου για την ασφάλεια.
 
Γεγονός που παραπέμπει στην αποσύνδεση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας από το Κυπριακό. Ταυτοχρόνως, ενώ αναφέρεται στο θέμα της κατάργησης της βίζας των Τούρκων στην ΕΕ, από την άλλη δεν γίνεται καμιά μνεία στην παραβίαση του κοινοτικού κεκτημένου από την Τουρκία, η οποία υποχρεώνει τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας να συμπληρώνουν ηλεκτρονικά την άδεια εισόδου τους και να αναγράφονται ως πολίτες της «Ελληνοκυπριακής Διοίκησης» (Συμβιβαστική τροπολογία 4).
 
Εμβάθυνση τελωνειακής ένωσης
 
Στη συμβιβαστική τροπολογία 1, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να βρει τους τρόπους, τις εισηγήσεις, καθώς και τις προτάσεις, ώστε οι σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ να βελτιωθούν και να ενταθούν. Και επί τούτου είναι προφανές ότι η φράση αυτή αφορά στην προώθηση της εμβάθυνσης της τελωνειακής ένωσης μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ, τη στιγμή κατά την οποία η Άγκυρα αρνείται να εφαρμόσει το πρόσθετο πρωτόκολλο.
 
Σημειώνουμε ότι το πρόσθετο πρωτόκολλο συνιστά τμήμα της τελωνειακής ένωσης. Αυτή η προσπάθεια σε συνδυασμό με τη συμμετοχή της Τουρκίας σε συνεδριάσεις των Υπουργών Εξωτικών και Άμυνας, συνιστά την πολιτική της «ειδικής σχέσης» χωρίς τη λήψη επίσημης απόφασης και τη μερική είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ από το παράθυρο. Χωρίς μάλιστα να έχει τις υποχρεώσεις που έχουν τα κράτη-μέλη, ενώ από την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης θα έχει οφέλη δισεκατομμυρίων ευρώ.
 
Απουσία εποίκων και αγνοουμένων
 
Πέραν τούτων, στην έκθεση δεν γίνεται αναφορά στον εποικισμό, ούτε στους αγνοουμένους και δη στις αποφάσεις του ΕΔΑΔ για αποζημιώσεις προς τους συγγενείς τους, καθώς και προς τους Ελληνοκύπριους εγκλωβισμένους της Καρπασίας.

Top