Απόψεις Ανδρέας Θεοφάνους Απαιτείται αλλαγή πλεύσης

Απαιτείται αλλαγή πλεύσης

Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

 



Ενώ η Ευρώπη πραγματικά σείεται από την αμφισβήτηση της φιλοσοφίας της σκληρής λιτότητας και της Τρόικα, στην Κύπρο η συγκεκριμένη θεώρηση των πραγμάτων έχει ιδεολογικοποιηθεί.  Και παρά το γεγονός ότι η κατηφορική πορεία συνεχίζεται, καταβάλλεται προσπάθεια να περάσει το μήνυμα ότι υπάρχει σταθεροποίηση και ότι η ανάκαμψη είναι ζήτημα χρόνου.  Η πραγματικότητα όμως είναι θλιβερή: μεταξύ άλλων, συνεχής συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας, ψηλή ανεργία παρά τη συνεχιζόμενη δημογραφική αιμορραγία, πολύ περιορισμένη ρευστότητα, αυξημένες φορολογίες καθώς και αυξημένα τέλη υπηρεσιών.  Πάνω απ’ όλα επικρατεί αβεβαιότητα και φόβος για το αύριο.  Παρά ταύτα η κυβέρνηση εξακολουθεί να παραμένει προσκολλημένη σε μια αποτυχημένη πολιτική η οποία οδηγεί τον λαό σε πικρά δάκρυα και πόνο.

Την ίδια στιγμή και η αντιπολίτευση παρά την κριτική που ασκεί στην κυβέρνηση αδυνατεί να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη εναλλακτική πρόταση. Και αυτό είναι εξίσου θλιβερό.  Επιπλέον στη σημερινή συγκυρία η κυπριακή κοινωνία ταλανίζεται από σκάνδαλα τα οποία προκαλούν αηδία και οργή.  Ενώ η δικαιοσύνη θα πρέπει να αποδοθεί είναι ακόμα πιο σημαντικό να υπάρχει συνέχεια καθώς και ολοκληρωμένη πολιτική.  Η εικόνα που παρατηρείται είναι θλιβερή καθώς η κυβέρνηση παρουσιάζεται να εκτελεί τις οδηγίες της Τρόικας.  Το χειρότερο είναι ότι η ίδια η κυβέρνηση είναι πολλές φορές «Τροικανότερη των Τροικανών» χωρίς κοινωνική ευαισθησία, προσκολλημένη σε μια καταστροφική φιλοσοφία.

Ενώ η ανεργία είναι ψηλή παρά τη δημογραφική αιμορραγία, η κυβέρνηση υπογραμμίζει τη σημασία του πρωτογενούς πλεονάσματος.  Ενώ η κοινωνία έχει φθάσει στα όρια της η κυβέρνηση παραμένει προσκολλημένη στην κατά γράμμα τήρηση του Μνημονίου.  Αγνοεί τη σημασία των επικαιροποιημένων μνημονίων τα οποία ενσωματώνουν αναγκαίες αναπροσαρμογές.  Και σε αυτές τον πρώτο λόγο θα έπρεπε να είχε η κυβέρνηση.  Όμως η κυβέρνηση αδυνατεί να αντιληφθεί ότι η φιλοσοφία της δρακόντειας λιτότητας αφ’ ενός και η αδικία που έχει υποστεί η Κύπρος αφ’ ετέρου, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ανάλογα για ουσιαστικές μεταβολές των όρων του Μνημονίου. Όταν μάλιστα αρχίσουν οι εκποιήσεις τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα. 

Η θεώρηση της σημερινής κυβέρνησης είναι ότι η συμμετοχή στην ΕΕ θα λειτουργήσει ως ο από μηχανής θεός για την επίλυση των προβλημάτων.  Και στο οικονομικό πεδίο οι οποιεσδήποτε εισηγήσεις προέρχονται από την ΕΕ θεωρούνται ότι εκφράζουν την απόλυτη αλήθεια.  Αυτό αποτελεί μια πλάνη στην οποία η κυβέρνηση έχει αυτοπαγιδευτεί.  Αδυνατεί να κατανοήσει αυτό που συζητείται ευρέως: ότι είναι η ίδια η αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης που είναι προβληματική και ότι η διαιώνιση της υφιστάμενης πολιτικής θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.  Επιπρόσθετα, οι χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν βαθειά ύφεση και υποχρεώνονται να ακολουθούν πολιτικές που στοχεύουν σε δημοσιονομικά ισοζύγια και πρωτογενή πλεονάσματα διαλύουν τις κοινωνίες τους.

Αποτελεί θετική εξέλιξη ότι τα ζητήματα αυτά συζητιούνται τώρα σε διάφορα επίπεδα σε αρκετές χώρες.  Η Ιταλία, η οποία δεν είναι σε μνημόνιο, αρνείται να δεχθεί τη λογική της αυστηρής λιτότητας και ετοιμάζεται για φορολογικές μειώσεις για να ενθαρρυνθεί η οικονομική δραστηριότητα.  Αλλά και η Γαλλία τονίζει τη σημασία της εθνικής κυριαρχίας καθώς και των προτεραιοτήτων που η κάθε χώρα έχει δικαίωμα να θέτει.

Θα ήταν πολύ θετική εξέλιξη εάν οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου συζητούσαν από κοινού τα ζητήματα αυτά και σφυρηλατούσαν μια κοινή προσέγγιση.  Για παράδειγμα, στήριξη στην επεκτατική πολιτική που υιοθετεί ο Διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι καθώς και ουσιαστική χαλάρωση των προνοιών δημοσιονομικής σταθερότητας.

Και η Κύπρος;  Έφθασε η ώρα να τοποθετηθεί ευθέως και ολοκληρωμένα.  Η Κύπρος δεν μπορεί να αναλώνεται εξ ολοκλήρου με τα σκάνδαλα.  Ενώ θα πρέπει να εφαρμοσθεί η δικαιοσύνη και να εμπεδωθεί επιτέλους η ευνομία, ταυτόχρονα θα πρέπει να υπάρξει εναλλακτική οικονομική πολιτική.  Εν ολίγοις ενώ η προσπάθεια για πάταξη της διαφθοράς πρέπει να συνεχισθεί, αυτό δεν εξυπακούει την απουσία πολιτικής. Ενώ το υφιστάμενο σύστημα αδυνατεί να το πράξει και η κυβέρνηση αρνείται να το κατανοήσει, δημιουργείται σήμερα ένα πλειοψηφικό ρεύμα που απαιτεί απαλλαγή από την Τρόικα και αλλαγή πλεύσης. 


Top