News Opinions Sigmalive Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή την καθημερινότητά μας

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή την καθημερινότητά μας

Δεν υπάρχει κανένας άνθρωπος στο πλανήτη που να αμφιβάλλει για την κλιματική αλλαγή και την καταστροφή του περιβάλλοντος που συνεπάγεται (πέραν βέβαια του Αμερικανού προέδρου που μόνος αυτός γνωρίζει το λόγο που παραγνωρίζει τη κλιματική αλλαγή). Δυστυχώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η κύρια αιτία μόλυνσης του περιβάλλοντος και αύξησης των αερίων του θερμοκηπίου.

Απαρχή αυτού του κακού (γιατί περί κακού πρόκειται), αποτέλεσε η περίοδος της βιομηχανικής επανάστασης, όπου λόγω των οικονομικών δραστηριοτήτων, είχε ήδη αρχίσει η συσσώρευση ελκυόμενων αερίων στην ατμόσφαιρα, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις ποσότητες που μπορούν να απορροφηθούν από το φυσιολογικό κύκλο του άνθρακα. Αυτό, έχει ως συνέπεια την αύξηση της συγκέντρωσης του άνθρακα (στην ατμόσφαιρα), με αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται σ’ αυτήν το μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στη γη. Με άλλα λόγια, η ενέργεια που προέρχεται από τον Ήλιο προς τη Γη, είναι ζωτικής σημασίας  για την επιβίωση του πλανήτη μας, όμως η αύξηση της συγκέντρωσης του άνθρακα δεν αφήνει την ηλιακή ενέργεια να διοχετευτεί όπως πρέπει. Βεβαίως στην εποχή που ζούμε, οι ρυθμοί αύξησης των αερίων του θερμοκηπίου κινούνται με υπερδιπλάσια ταχύτητα και ο κίνδυνος της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι πιο υπαρκτός από ποτέ.

Για να γίνω όμως πιο συγκεκριμένος, μπορεί ναι μεν το διοξείδιο του άνθρακα να είναι η κυριότερη πηγή προβλημάτων που σχετίζεται με τα αέρια του θερμοκηπίου και να ευθύνεται για το 63% της υπερθέρμανσης του πλανήτη, όμως δεν είναι το μόνο. Το μεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου, καθώς και τα φθοριούχα αέρια είναι το ίδιο βαρυσήμαντα. Όλα αυτά, τα βλέπουμε στη καθημερινότητα μας. Η αποψίλωση των δασών, η καύση ορυκτών καυσίμων όπως το πετρέλαιο ακόμα και για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, είναι μόνο μερικά από τα παραδείγματα.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αυξήθηκαν περίπου 50 % από το 1990, ενώ η έκθεση σε μολυσμένο αέρα ή και νερό, στοιχίζει γύρω στις 9 εκατομμύρια ζωές ετησίως. Όλα αυτά τα γεγονότα, πρέπει να μας ανησυχήσουν όλους, αλλά και να μας συσπειρώσουν όλους (τουλάχιστον σε επίπεδο κρατών) και να κάτσουμε όλοι μαζί για να σκεφτούμε τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος. Ήδη έχει γίνει μια απόπειρα  με τη συμφωνία των Παρισίων, όπου συμμετέχουν όλες οι μεγάλες δυνάμεις (πλην των ΗΠΑ), αλλά απέχουμε αρκετά στο να υλοποιηθούν όσα έχουν δεσμευτεί, αφού στις πλείστες περιπτώσεις κυριαρχούν τα οικονομικά συμφέροντα των ισχυρών, που υλοποιούνται με τη παραγωγή εμπορεύσιμων αγαθών (κάτι που συμβάλλει βεβαίως στην περαιτέρω όξυνση του προβλήματος). 10 από τις πιο ισχυρές χώρες του πλανήτη, και οι οποίες αποτελούν μέρος αυτής της δεσμευτικής συμφωνίας , ευθύνονται για το 45% του συνόλου των εκπομπών αερίων παγκοσμίως.

Το θέμα από δω και πέρα είναι τι κάνουμε συλλογικά σε επίπεδο κρατών και τι άλλες εναλλακτικές λύσεις μπορούμε να βρούμε, τουλάχιστον για τη μείωση του προβλήματος. Μια σημαντική κίνηση προς αυτή τη κατεύθυνση, θα ήταν η σταδιακή μείωση της χρήσης βενζινοκίνητων και πετρελαιοκίνητων οχημάτων και η αντικατάσταση τους, ενδεχομένως με ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Έτσι θα πετύχουμε και τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα που εισπνέουμε καθημερινά. Μια τέτοια πρωτοβουλία έχει αναπτύξει η Ολλανδία, η Ισπανία, η Δανία καθώς και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.  Σε κάποιες χώρες υπάρχει απλά ένας περιορισμός σε πρόσβαση σε τέτοιου είδους οχήματα, ενώ κάποιες άλλες (π.χ. Ολλανδία, Δανία), πήραν πιο δραστικά μέτρα όπως την απαγόρευση χρήσης των οχημάτων μέχρι το 2030.

Κάπου εδώ, έρχεται το ερώτημα που απασχολεί τη Κύπρο. Ως χώρα, ανήκουμε σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη από ακραία καιρικά φαινόμενα περιοχή (Νοτιοανατολική Ευρώπη), και για αυτό πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Η χώρα μας, αλλά και ευρύτερα η Νοτιοανατολική Ευρώπη, προβλέπεται ότι θα είναι από τα πρώτα θύματα της κλιματικής αλλαγής. Ήδη παρουσιάζεται σημαντική αύξηση των υψηλών θερμοκρασιών, αλλά και μείωση των κατακρημνίσεων και των ροών των ποταμών, φαινόμενα τα οποία έχουν αυξήσει το κίνδυνο ξηρασίας, μικρότερων σοδειών, αλλά και ολικής απώλειας της βιοποικιλότητας. Βέβαια και το γεγονός ότι είμαστε ένα νησί περιτριγυρισμένο από θάλασσα, είναι και αυτό ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, καθώς είναι υπαρκτός ο κίνδυνος πλημμυρών λόγω της ανόδου της στάθμης του νερού. Για να είμαστε ρεαλιστές, μπροστά σε ένα τόσο μείζον θέμα όπως το θέμα της κλιματικής αλλαγής δεν μπορούμε μόνοι μας, ως κράτος να βρούμε λύσεις. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια εξωγενών παραγόντων όπως είναι η Ε.Ε για παράδειγμα.

Ως ένα κράτος-μέλος  λοιπόν, οφείλουμε κατά βάση να ακολουθούμε τις σχετικές νομοθεσίες της Ε.Ε. Υπάρχουν οι κατευθυντήριες γραμμές και η επιθυμία για εξεύρεση λύσης, όμως χρειάζεται περισσότερη συλλογική προσπάθεια και πιο πολλές πράξεις και λιγόττερα λόγια. Ορισμένες πολιτικές που έθεσε η Ε.Ε και θα ήταν καλό να τις υιοθετήσουμε και στη Κύπρο, αφορούν την ενίσχυση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική, η ηλιακή και η ενέργεια από βιομάζα, αλλά και ανάπτυξη τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα για την παγίδευση η την αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα. Ως προς το τελευταίο, ίσως και  λόγω της έλλειψης των κατάλληλων υποδομών αλλά και επιστημονικού προσωπικού, μάλλον θα ήταν χρήσιμο να αναζητήσουμε  τους  κατάλληλους  τεχνοκράτες και τις κατάλληλες υποδομές σε κράτη πιο ανεπτυγμένα (σε επιστημονικό επίπεδο) από το δικό μας, και να ζητήσουμε τη βοήθεια τους.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ακόμα μια φορά τους κινδύνους που μας υπάρχουν γύρω μας και αφορούν το περιβάλλον. Δυστυχώς αν και οι κίνδυνοι είναι  υπαρκτοί και υπάρχουν στη καθημερινότητα μας, εν τούτοις, ως επί τω πλείστο, αδιαφορούμε και δεν επιδεικνύουμε τη κατάλληλη προσοχή επειδή (ακόμα) δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται όλοι μας, πολίτες και πολιτικοί, να αναπτύξουμε μια πιο οικολογική συνείδηση και να σκεφτόμαστε περισσότερο το περιβάλλον. Πολύ σημαντική βοήθεια μπορούν να προσφέρουν γονείς και  εκπαιδευτικοί, αν καλλιεργήσουν αυτή την αντίληψη και τρόπο ζωής (γιατί ουσιαστικά περί τρόπου ζωής πρόκειται), στα παιδιά. Δεν χρειάζεται να θρηνήσουμε (και άλλα) θύματα για να ξυπνήσουμε. Τώρα είναι η ώρα της αλλαγής. Τώρα είναι η ώρα να συνεισφέρει ο κάθε ένας για τη βελτίωση του περιβάλλοντος και την αποτροπή της περαιτέρω  μεγέθυνσης της κλιματικής αλλαγής. Αν μη τι άλλο, ας σκεφτούμε τα παιδιά μας, αλλά και τα παιδιά των παιδιών μας που θα βιώσουν στο πετσί τους τις ολέθριες συνέπειες που είναι προ των πυλών.

Αντρέας Σεργίου
Trainee
European Parliament
Directorate-General for Communication
Liaison Office in Cyprus (EPLO)

Top