News Opinions Sigmalive Για αναβίωση της εκκλησίας του Δήμου

Για αναβίωση της εκκλησίας του Δήμου

Εδώ και μια δεκαετία, διεξάγονται ατέλειωτες συζητήσεις για τη διαβόητη μεταρρύθμιση στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Μια εξουσία που αποτελεί ένα από τα θεμέλια και τα βάθρα της δημοκρατίας. 
 
Παρά το γεγονός ότι στις προτάσεις για νομοθετικές αλλαγές, υπάρχουν και μεταρρυθμίσεις που κινούνται προς θετικές και εκσυγχρονιστικές αλλαγές, εν τούτοις ο δημόσιος διάλογος παραμένει προσκολλημένος σε μια και μόνο προτεινόμενη αλλαγή. Τη μείωση του αριθμού των Δήμων, στη λογική περιστολής των λειτουργικών δαπανών.
 
Την επικέντρωση του δημόσιου διαλόγου στο θέμα του αριθμού των Δήμων, προάγει δυστυχώς ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το έπραξε σε πρόσφατη ομιλία του στα εγκαίνια του Δημοτικού Μεγάρου Λευκωσίας.
 
Ορθά ο πρώην Δήμαρχος Στροβόλου Σάββας Ηλιοφώτου αναφέρει σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στον ημερήσιο τύπο: « Με το νομοσχέδιο που κατέθεσε το Υπουργείο Εσωτερικών, απλώς εισηγείται να φύγουμε από τον πολυκερματισμό των Δήμων και να πάμε στον κατακερματισμό, εισάγοντας και στοιχεία διαφορετικά, ώστε η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μονίμως να έχει ανάγκη την ποδηγέτηση του κράτους, λόγω των συγκρούσεων που με βεβαιότητα θα υπάρχουν».
 
Ωστόσο, πέραν της αριθμητικής μείωσης των Δήμων, υπάρχουν μείζονος σημασίας ζητήματα, που θα πρέπει να αναδειχθούν και να ρυθμιστούν προκειμένου οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης να καταστούν σύγχρονοι και αποτελεσματικοί.
 
Για να καταστεί ο χώρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ένα προνομιακό πεδίο διαλόγου, πολιτικών πρωτοβουλιών και δράσεων. Για να είναι η φωνή των πολιτών. Ένα ζωντανό και δημιουργικό κύτταρο συμμετοχής, πρωτοβουλιών και δράσεων των τοπικών κοινωνιών. Κέντρο παροχής φιλικών και υψηλού επιπέδου υπηρεσιών προς τον πολίτη.
 
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί και πρέπει να ανταποκριθεί, με το δικό της αυτοτελή και σημαντικό ρόλο στις μεγάλες σύγχρονες προκλήσεις που αφορούν:
 
- Στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής,
- Στην κοινωνική πολιτική,
- Στην παιδεία και τον πολιτισμό,
- Στη νέα γενιά και τον αθλητισμό.
 
Οι στόχοι αυτοί προϋποθέτουν μια ριζικά διαφορετική αντίληψη για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι σύγχρονοι θεσμοί Αυτοδιοίκησης πρέπει να κατέχουν σημαντική θέση, γενικά αποδεκτή, στο ενιαίο πολιτικό και διοικητικό σύστημα της χώρας.
 
Η διοικητική αυτοτέλεια μακριά από αυταρχικές επεμβάσεις της κεντρικής διοίκησης, η αποφασιστική αποκέντρωση εξουσιών και η οικονομική αυτοδυναμία αποτελούν τους βασικούς πυλώνες μετεξέλιξης των αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε πραγματικά αυτοδύναμα όργανα και όχι σε διεκπεραιωτές και εντολοδόχους μιας άλλης εξουσίας.
 
Θα πρέπει να ανατραπεί επιτέλους η λογική που θέλει την Τοπική Αυτοδιοίκηση εξαρτημένη οικονομικά από το κράτος και με αρμοδιότητα τη διαχείριση δευτερευόντων υποθέσεων. Από την άλλη πλευρά, η Αυτοδιοίκηση οφείλει να ανταποκριθεί με συνέπεια και αποτελεσματικότητα στις συγκεκριμένες ευθύνες της έναντι των πολιτών.
 
Η συμμετοχή της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για τολμηρές μεταρρυθμίσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η μετατροπή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όργανο λαϊκής κυριαρχίας, βάθρο δημοκρατίας με αποφασιστική αποδυνάμωση του κεντρικού κράτους, είναι η μεγάλη επιταγή της νέας εποχής.
 
Μέσα  στα πλαίσια μιας συνολικής μεταρρύθμισης που θα εκσυγχρονίζει την κοινωνία μας και τους πολιτειακούς της θεσμούς, πρώτος στόχος θα πρέπει να είναι η δυνατότητα συμμετοχής των πολιτών στις κρίσιμες αποφάσεις σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
 
Η αναβίωση κατά κάποιο τρόπο της Εκκλησίας του Δήμου και η αυθεντική δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών, προϋποθέτουν απαραίτητα στη νέα εποχή την ολόπλευρη ενίσχυση των θεσμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη δραστική αποδυνάμωση κάθε είδους συγκεντρωτικών εξουσιών. Πρέπει λοιπόν να επιδιώξουμε για το σήμερα και το αύριο κοινωνίες ενεργών πολιτών  που θα αυτοδιαχειρίζονται τις υποθέσεις τους με γνώμονα το κοινό καλό, το κοινό συμφέρον, στη βάση του δημοκρατικού διαλόγου, της ανάπτυξης πρωτοβουλιών και με συνδετικό κρίκο την ηθική και κοινωνική αλληλεγγύη.
 
Να λοιπόν ένα όραμα για το νέο αιώνα στον οποίο έχουμε εισέλθει που μπορεί να γίνει χειροπιαστή πραγματικότητα. Να συμφιλιώσουμε τους πολίτες με την εξουσία. Μια εξουσία που θα τη θεωρούν δική τους, που οι ίδιοι θα τη διαμορφώνουν, θα την τροποποιούν, θα τη βελτιώνουν. Μια αυτενεργό εξουσία των πολιτών πάνω στις υποθέσεις που τους αφορούν και δεν θα είναι προέκταση της κεντρικής εξουσίας ή ένας από τους μηχανισμούς του κράτους που ασκεί δημόσια διοίκηση κατά κρατική παραχώρηση.
 
Μια σειρά οδηγιών και κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν για την υποχρέωση των κρατών – μελών να εκχωρούν εξουσίες στους θεσμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η συμμετοχή της Κύπρου στην Ε.Ε. επιβάλλει τη σταδιακή διεύρυνση των εξουσιών των τοπικών αρχών, την εκχώρηση πόρων και την ανάδειξη της αυτοδιαχείρισης ως μορφής διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο.
 
Εξουσίες και αρμοδιότητες που μπορούν και πρέπει να εκχωρηθούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ενδεικτικά αυτές που σήμερα ασκούνται από τις Σχολικές Εφορείες, τις Κρατικές Υπηρεσίες Κοινωνικής Μέριμνας και τις Υπηρεσίες Πολιτικής Άμυνας.
 
Είναι φανερό ότι οι κοινωνίες του μέλλοντος δεν θα έχουν τη δομή του υπερτροφικού συγκεντρωτικού κράτους του παρελθόντος.
 
Η εξέλιξη των κοινωνιών και η προαγωγή πραγματικών συστημάτων δημοκρατικής οργάνωσης, θα επιφέρουν αποφασιστικό χτύπημα και θα αποδυναμώσουν καίρια το ισχυρό και παντοδύναμο κράτος της συγκεντρωτικής εξουσίας.
 
Νέες μορφές οργάνωσης αυτοδιαχειριζόμενων τοπικών κοινωνιών  θα αναδειχθούν ως η νομοτελειακή εξέλιξη ενίσχυσης του ρόλου των ίδιων των πολιτών.
 
Ας δώσει λοιπόν, η μονοδιάστατη συζήτηση για τον αριθμό των Δήμων τη θέση της σε ένα διάλογο ουσίας για μετατροπή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όργανο λαϊκής κυριαρχίας, βάθρο δημοκρατίας με αποφασιστική αποδυνάμωση του κεντρικού κράτους.
 
Αυτή είναι η μεγάλη επιταγή της νέας εποχής.

Ο Γιαννάκης Λ. Ομήρου είναι Τέως Προέδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων*

Tα σχόλια αντιπροσωπεύουν την προσωπική γνώμη των συγγραφέων τους και όχι αυτή του Sigmalive.com

 

Top