News Opinions Sigmalive Βιβλιοκριτική: “Ο Αετός των Λευκάρων του Μιχάλη Σταυρινού

Βιβλιοκριτική: “Ο Αετός των Λευκάρων του Μιχάλη Σταυρινού

Εκεί γύρω στα 40 και κάτι  αρχίζει ίσως κάποιος  να σκέφτεται το τέλος. Το τέλος με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου ως σκοπό- ποιός ο λόγος...γιατί;- αλλά και το τέλος ως τέρμα, ως λήξη.
 
Σε αυτή τη χρονική καμπή  λοιπόν που αρχίζει να σκέφτεται κανείς- μεταξύ άλλων- και  την σίγουρη «αναπάντητη κλήση που θα του κάνει ο Θεός» (Σκαμπαρδώνης 2018, σελ.13), αργότερα, πάντα αργότερα, όπως θέλει- ο καθένας μας- να ελπιζει, τα ερωτήματα του ποιος, πότε, γιατί, σε ποιο πλαίσιο και κυρίως σε ποιο πνεύμα και μήκος κύματος έζησε- και συνεχίζει να ζει-τίθενται  επιτακτικά και ζητούν να δρομολογηθούν προς απάντηση. 
 
Αυτού του τύπου βέβαια τα αρθρωμένα αιτήματα, σχεδόν πάντα, αναγκάζουν τον αιτητή να στραφεί στο παρελθόν, τόσο το δικό του όσο και το συλλογικό, προκειμένου να ανασκάψει, να αναζητήσει, να θυμηθεί, να ανασύρει, να ταυτοποιήσει, να διευκρινήσει και κυρίως να κατανοήσει με ένα μοναδικά δικό του τρόπο, που συνιστά και κομμάτι της προσωπικής του ταυτότητας, το ποιoς είναι και κυρίως- και σημαντικότερο ακόμα- το  ποιoς γίνεται... 
 
Όταν δε αυτά τα ερωτήματα/αιτήματα τίθενται σε ένα πλαίσιο συγγραφής που εκτυλίσσεται από το Ναϊρόμπι της Κένυα το 2001 εως και τον Απρίλιο του 2017 στη Λευκωσία της Κύπρου και ιχνηλατούν – ενδελεχώς- τόσο την  προσωπική ιστορία του πολυπράγμονα Συγγραφέα, Διπλωμάτη, Πανεπιστημιακού  Μιχάλη Σταυρινού  όσο  και την Κυπριακή Ιστορία, καταλαβαίνετε ότι ο/η αναγνώστης/ρια  πρέπει να προετοιμαστεί για την προσπέλαση- εξερεύνηση μιας  αφήγησης- άγνωστης γης. Eίναι αυτή η αφήγηση που τον/την καλεί να την ακολουθήσει με εμπιστοσύνη στο ψηφιδωτό Ιστορίας που εμπεριέχει και θα του αποκαλυφθεί λέξη προς λέξη σκιαγραφώντας την αγάπη για τη ζωή, τη λαχτάρα για ελευθερία αλλά και τη  δύναμη του Κυπριακού λαού. 
 
Το βιβλίο «Ο Αετός των Λευκάρων: Αθανασία η Ανατροπή του Χρόνου» απηχεί την προαναφερόμενη διαδρομή αποκάλυψης. Αρωγός του/της αναγνώστη/ριας  ο Αετός ένα μυθικό ον η ύπαρξη του οποίου διαπερνά το χρόνο και συνιστά ένα συγγραφικό εύρημα και τόλμημα το οποίο  «...βρίθει συνδηλώσεων και υπαινιγμών που είναι πολύ γόνιμες για τη συνολική κειμενική στρατηγική» (Εκο, 2011:49) . Σταθερό σημείο αναφοράς τα Λεύκαρα ως τόπος του οποίου την εξέλιξη παρακολουθούμε ενώ εκτυλίσσεται η αφήγηση και «γευόμαστε»  τις ζωές των ηρώων αλλά και του ίδιου του συγγραφέα. Μη σταθερά σημεία, αλλά σημαντικά για την οικονομία της αφήγησης, η Αθανασία και ο Χρόνος. Τα συνδέει η ανατροπή «…το πέρασμα στην άλλη όχθη, όπου τίποτα δεν είναι αυτονόητο, όπου καταρίπτονται οι βεβαιότητες, αναποδογυρίζεται ο χρόνος, και η αρίθμηση αρχίζει από εκεί όπου τελειώνει ο κόσμος.» (Δημητριάδης 1994 παρατίθεται στο Blanchot 2017:18). 
 
Το σύμπλεγμα της Αθανασίας, του Χρόνου και του Αετού μαζί με τις θνητές ζωές των ηρώων (ποιοί είναι αλήθεια οι ήρωες σε αυτό το βιβλίο που ισορροπεί ανάμεσα στο ιστορικό μυθιστόρημα, την οικογενειακή βιογραφία, το χρονικό μιας άλωσης και την ιστόρηση της δημιουργίας των σύγχρονων γεωπολιτικών ισορροπιών; Άλλο ένα καίρια ευφυές ερώτημα του συγγραφέα προς τον/την αναγνώστη/ρια  του!)  δημιουργεί έναν Κόσμο  που συνοδεύει την ανάγνωση και διανοίγει  πολλά και διαφορετικά σημεία προσέγγισης για τα οποία ο συγγραφέας  προειδοποιεί  τον/την αναγνώστη/ρια του  ευθύς εξαρχής... από την εισαγωγή ακόμα. Αυτό για το οποίο δεν τον/την προειδοποιεί και τον/την αφήνει  να το ανακαλύψει, αν δύναται μόνος/η του/της, είναι η πιθανότητα δημιουργίας  διαφορετικών επιπέδων εμβάθυνσης της  ανάγνωσης που η αφήγηση των διασταυρούμενων ιστοριών προτείνει. 
 
Το κάνει όχι γιατί δε νοιάζεται για τον/την αναγνώστη/ρια  του ...κάθε άλλο. «Ξεχνάει» να τον/την  ενημερώσει με μια διάθεση παιχνιδιού, με ένα άφεμα και με μια φιλοπερίεργη προσμονή και είναι ειλικρινής από την αρχή. Λέει θαρραλέα, με ανοιχτοσύνη, σχεδόν προκλητικά,  «αναγνώστη/ρια  μου είναι όλα εδώ μπροστά στα μάτια σου απλωμένα» αλλά μήπως εννοεί «είμαι ολόκληρος εδώ και πόσο μέσα σε εμένα, στην Πατρίδα  μου και το Λαό της  θέλεις να δεις εξαρτάται από το πόσο βαθιά στην ανάγνωση μπορείς να φτάσεις, πόσες συνδέσεις ανάμεσα στο χτες και στο σήμερα μπορείς να διακρίνεις, πόσο αντέχεις να ατενίσεις το μεγαλείο μιας μαχόμενης ψυχής-και ενός ολόκληρου λαού, του Κυπριακού Λαού- στο σήμερα όταν οι ρίζες της/του και οι αναζητήσεις της/του  χάνονται στα βάθη του χρόνου»...
 
Και μετά....ω μετά απλά ως γνήσιος ευπατρίδης του πνεύματος παραμερίζει για να δώσει το λόγο στους ήρωες αλλά και  στον Αετό ως ον παρατηρητή των τεκταινομένων  επισημαίνοντας το χωροχρονικό συνεχές...Αλλάζει το μέταλλο της φωνής του, για να μην αναγνωριστεί όπως κάνει και  ένας εκ των βασικών ηρώων του ιστορήματος, αλλά η αλήθεια της ύπαρξης του είναι πάντα εκεί στα λόγια των ηρώων, στη σκέψη και τις επιλογές του Αετού...
 
Οι περιπλανήσεις του Αετού στο χθες και στο τότε  μυούν  τον/την αναγνώστη/ρια  στην Κυπριακή Ιστορία- τόσο μοιραία επαναλαμβανόμενη σε όλα τα χρόνια και όλους τους καιρούς- και φανερώνουν  τις ρίζες του Κυπριακού Λαού και της φιλόξενης Κυπριακής Γης  δίνοντας  φτερά στη  σκέψη του/της αναγνώστη/ριας  και  σε όσους αντέχουν και μπορούν ακόμα να σκέπτονται χωρίς να «θαμπώνονται» και να παρασύρονται από τις Σειρήνες της διεθνούς σκακιέρας και των γεωστρατηγικών ισορροπιών.  
 
Πατρίδα, Έρωτας, ΄Ερωτας για την Πατρίδα, ρίσκο για ιδέες και ιδανικά και μια γλυκιά απαντοχή και εγρήγορση για αυτό που έπεται...για την ανατροπή του Χρόνου με τη  συνέχεια της αφήγησης και της Ιστορίας στον Κόσμο του Αετού των Λευκάρων... στον Κόσμο του Συγγραφικού Δημιουργού Μιχάλη Σταυρινού ...
 
*Η Ελένη Σταματογιάννη είναι MRPharmS 
 
Blanchot, M. (2017). Ο χώρος της λογοτεχνίας (μτφρ. Δημήτρης Δημητριάδης) Εκδόσεις Πλέθρον: Αθήνα.
Έκο, Ο. (2011) Εξομολογήσεις ενός νέου μυθιστοριογράφου (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος). Εκδόσεις Πατάκη: Αθήνα.
Σκαμπαρδώνης, Γ. (2018). Λεωφορείο 19 στάσεις. Εκδόσεις Πατάκη: Αθήνα.
 
Top