Σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία δεν είναι στα καλύτερά της, έρχεται να μας «χτυπήσει» και η γρίπη Α. Η μείωση στις αφίξεις τουριστών στην Κύπρο ανέρχεται περίπου στο 15% και εμείς ψάχνουμε, έστω και στα μέσα του καλοκαιριού, αιτίες και αφορμές.
«Αν δεν προσέξουμε και δεν λάβουμε μέτρα, του χρόνου η κατάσταση θα είναι χειρότερη», δήλωσε στη «Σ» ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ταξιδιωτικών Πρακτόρων (ACTA) Βίκτωρας Μαντοβάνης, χτυπώντας καμπανάκια κινδύνου στους αρμόδιους και θέτοντας εισηγήσεις. Ο τουρίστας βρίσκει πλέον σε αρκετούς προορισμούς ήλιο και θάλασσα, και έτσι η Κύπρος πρέπει να βρει και να δώσει ακόμα κάτι, αν θέλει να θεωρείται ελκυστικός, τουριστικός προορισμός. Ψάχνοντας, όμως, λύσεις για τον τουρισμό μας, χάσαμε το βασικό, την κυπριακή φιλοξενία… Ένα χαμόγελο, λίγη υπομονή και διάθεση για να βοηθήσουμε ίσως να είναι το λιθαράκι στη λύση του προβλήματος.
Βρισκόμαστε ήδη στην καρδιά του καλοκαιριού, ωστόσο, η τουριστική κίνηση από και προς την Κύπρο δεν φαίνεται να είναι η αναμενόμενη. Τα δικά σας στοιχεία τι λένε; Όντως λόγω της οικονομικής κρίσης και της γρίπης Α ακυρώνονται διακοπές;
Η γρίπη προς το παρόν δεν επηρέασε τον εισερχόμενο τουρισμό, αφού δεν βλέπουμε μεγάλη διαφοροποίηση στις κρατήσεις εξαιτίας της. Σίγουρα σημαντικοί λόγοι είναι η παγκόσμια οικονομική κρίση και τα διαχρονικά προβλήματα του τουριστικού μας προϊόντος. Ψάχνουμε λύσεις εδώ και χρόνια, αλλά δεν βρίσκουμε και αυτή η οικονομική κρίση βγάζει στην επιφάνεια όλες μας τις αδυναμίες. Τώρα, αν το πάρουμε από την άλλη πλευρά, για τους Κυπρίους επηρεάζει περισσότερο η γρίπη παρά η οικονομική κρίση. Έχουν μειώσει τα ταξίδια τους στο εξωτερικό, αλλά και στο εσωτερικό. Πολλοί Κύπριοι που πήγαιναν τα σαββατοκύριακα στην Αγία Νάπα, στον Πρωταρά, τα τελευταία σαββατοκύριακα απέφευγαν να πάνε. Τώρα ξανά ξεκίνησαν, αλλά οπωσδήποτε επηρέασε η γρίπη τον Κύπριο. Αν κάποιος Κύπριος έχει αμφιβολίες λόγω οικονομικής κρίσης να πάει διακοπές, τώρα που προστέθηκε και η γρίπη απλώς δεν πηγαίνει.
Η παρουσίαση των τιμών σε ευρώ μόνο, μήπως επηρεάζει αρνητικά τον Κύπριο στο να ταξιδέψει, ή έχουμε απαγκιστρωθεί τελείως από την αξία της λίρας;
Έχουμε περίπου ενάμιση χρόνο που χρησιμοποιούμε το ευρώ και για τους Κυπρίους δεν υπάρχει πρόβλημα. Εκεί που επηρεάζει το ευρώ είναι στο θέμα της συναλλαγματικής αξίας της στερλίνας, της σουηδικής κορόνας και του ρωσικού ρουβλιού. Εκεί επηρεάζει πάρα πολύ τον εισερχόμενο τουρισμό.
Οι Κύπριοι αφομοιώσαμε το ευρώ αρκετά καλά σε σύγκριση με τους Έλληνες, με τους Ιταλούς, Γάλλους κτλ. Στην Ιταλία μιλάνε ακόμα με λιρέτες μετά από τόσα χρόνια. Το αγκαλιάσαμε το ευρώ εδώ στην Κύπρο αρκετά.
Τόσο οι ξενοδόχοι όσο και ο Υπουργός Τουρισμού απηύθυναν εκκλήσεις στους Κυπρίους να επιλέξουν τον εσωτερικό τουρισμό για τις φετινές τους διακοπές. Αυτό λύνει τα προβλήματα, ή μήπως δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα και οδηγεί τους τουριστικούς πράκτορες σε καταστροφή;
Εμείς, ως τουριστικοί πράκτορες, δεν είμαστε καθόλου εναντίον του εσωτερικού τουρισμού. Υπάρχουν, όμως, ορισμένες ανησυχίες. Κατ' αρχάς η εποχικότητα.
Ο Κύπριος αρέσκεται και βολεύεται, αφού αρκετές εργασίες κλείνουν τον Δεκαπενταύγουστο, να κάνει τις διακοπές του εκείνη την περίοδο. Υπάρχει φόβος να επηρεαστεί ο εισερχόμενος τουρισμός. Πρέπει η περίοδος των διακοπών να κατανεμηθεί αν είναι δυνατόν ολόκληρη την περίοδο του καλοκαιριού και όχι μόνο δέκα μέρες τον Αύγουστο. Αντιλαμβάνεστε ότι αν δεν βρίσκουν δωμάτια οι τουρίστες επειδή τα πήραν οι Κύπριοι, θα υπάρχει πρόβλημα στο να γεμίσουν τις πτήσεις τους οι οργανωτές ταξιδιών. Όταν μετρήσουν στο τέλος της σεζόν την επικερδότητά τους από τον προορισμό Κύπρο και δουν ότι τον Αύγουστο υπήρχαν κενές θέσεις, τότε τον επόμενο χρόνο θα μειώσουν τις αεροπορικές τους θέσεις και αυτό θα επηρεάσει τον τουρισμό μας του χρόνου.
Ήλιος και θάλασσα
Σε ευρύτερο πλαίσιο εκφράζεται η άποψη ότι το τουριστικό προϊόν της Κύπρου είναι «ξεπερασμένο». Ο ήλιος και η θάλασσα δεν είναι πλέον αρκετά; Υπάρχουν από μέρους σας εισηγήσεις για αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας μας;
Ο ήλιος και η θάλασσα υπάρχουν και η σωστή γεωγραφική θέση της Κύπρου υπάρχει, και η ιστορία της Κύπρου υπάρχει. Δυστυχώς, όμως, αυτά υπάρχουν και αλλού. Είναι γεγονός ότι το προϊόν μας είναι γερασμένο. Τα πλείστα ξενοδοχεία μας έχουν χτιστεί τη δεκαετία του '80 και τα περισσότερα είναι κουτιά. Στους ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως είναι η Αίγυπτος, η Τουρκία, υπάρχουν καινούρια ξενοδοχεία με νέες προδιαγραφές. Ο τουρίστας πλέον θέλει και κάτι παρά πάνω από τον ήλιο και τη θάλασσα. Έρχεται μια οικογένεια στην Κύπρο και δεν ξέρει τι να κάνει με τα παιδιά της. Πηγαίνουν σε άλλες χώρες και βλέπουν ξενοδοχεία με ψυχαγωγία για τα παιδιά, πάρκα, waterparks μέσα στο ξενοδοχείο, ειδικές εκδρομές για τα παιδιά κτλ. Έχουμε χάσει το τουριστικό όραμα εδώ. Ο ΚΟΤ, που είναι ο αρμόδιος οργανισμός τουρισμού, πρέπει να αλλάξει. Είναι ξεπερασμένος και αφού δεν υπάρχει η σωστή κατεύθυνση από πάνω, δημιουργούνται όλα αυτά τα προβλήματα με το προϊόν μας.
Ο επιχειρηματίας φοβάται να επενδύσει στον τουρισμό. Επίσης υπάρχει αυτή η γραφειοκρατία. Θέλει κάποιος π.χ. να κάνει ένα γήπεδο γκολφ και του βγάζουν την πίστη, με αποτέλεσμα στο τέλος να μη θέλει να το κάνει. Εκτός από αυτό, σημαντικό πρόβλημα είναι η κυπριακή φιλοξενία. Οδηγούσα στη Λάρνακα και είχε έναν ξένο με αυτοκίνητο ενοικιάσεως και φτάνοντας στον κυκλικό κόμβο πήγαινε σιγά ψάχνοντας να βρει πού πρέπει να πάει. Τρία αυτοκίνητα με Κυπρίους τον έβρισαν. Θα μας άρεσε να μας το κάνουν αυτό; Είναι απλά πράγματα αυτά και δεν τα κάνουμε, χάθηκε το χαμόγελο. Δεν γίνεται να πηγαίνει ο ξένος «περήφανα» σε ένα μπαρ και με τα λίγα Ελληνικά που έμαθε να ζητάει μια μπίρα στη γλώσσα μας και να του απαντάει ο μπάρμαν «δεν καταλαβαίνω πείτε μου στα Αγγλικά». Ο ΚΟΤ το ξέρει, και τι κάνει; Μπορεί να κάνει πάρα πολλά πράγματα χωρίς να χαλάσει λεφτά.
Ως ταξιδιωτικοί πράκτορες κάνετε κινήσεις με στόχο να δώσετε ώθηση και να στηρίξετε τον εισερχόμενο τουρισμό και τα ταξίδια; Ποια είναι τα μέτρα που εφαρμόζονται;
Τα μηνύματα που παίρνουμε για του χρόνου σχετικά με τον εισερχόμενο τουρισμό δεν είναι καθόλου καλά. Πιστεύουμε ότι τα μέτρα που ελήφθησαν φέτος πρέπει να συνεχιστούν και να ενδυναμωθούν την ερχόμενη χρονιά. Άλλες χώρες ξεκίνησαν ήδη να παίρνουνε και να ανακοινώνουνε τα μέτρα τους. Τα μέτρα είναι 3% μείωση του ΦΠΑ για τη διαμονή στα ξενοδοχεία, μείωση των τελών του αεροδρομίου και επίσης η μη είσπραξη των δημοτικών φόρων. Όλα αυτά έχουν γίνει φέτος και θα ισχύουν μέχρι τον Απρίλιο του 2010. Πρέπει να παραταθούν τα μέτρα και για την επόμενη καλοκαιρινή περίοδο. Αν δεν κάνουμε τώρα αυτό, του χρόνου θα χρειαστούν πολύ περισσότερα μέτρα. Πρέπει να συζητήσουμε να βρούμε και άλλα μέτρα. Δεν σημαίνει ότι όταν λέμε μέτρα, αναγκαστικά πρέπει να δώσουμε λεφτά.
Η δημιουργία καζίνου και ο κοινωνικός τουρισμός
Οι απόψεις σχετικά με τη δημιουργία καζίνων στο νησί μας διίστανται. Εσείς πιστεύετε ότι με τη δημιουργία τους θα βελτιωθεί η κατάσταση του τουρισμού ή όχι;
Οπωσδήποτε θα υποβοηθήσουν τον τουρισμό τα καζίνα. Γνωρίζουμε τις απόψεις της Κυβέρνησης για αυτό το θέμα, ότι δηλαδή δεν είναι θετικές.
Η προσωπική μου άποψη είναι ότι δεν είναι το τέλος του κόσμου αν δεν γίνουν. Σίγουρα θα βοηθήσουν τον τουρισμό, αλλά πρέπει να είναι ελεγχόμενα για να μη δημιουργήσουν άλλα κοινωνικά προβλήματα. Ο Κύπριος στοιχηματίζει, αν δουλέψουν σωστά τα καζίνα, ίσως υποβοηθηθεί. Το κράτος θα παίρνει τους φόρους που τώρα χάνει, αφού όλα που παίζονται είναι παράνομα και δεν θα αναγκάζεται ο Κύπριος να πηγαίνει και στα κατεχόμενα για να παίξει. Όμως αν ο Πρόεδρος δεν θέλει, εγώ δεν έχω ισχυρή άποψη για το θέμα, υπάρχουν χιλιάδες άλλα μέτρα για να βοηθηθεί ο τουρισμός.
Υπάρχει κοινωνικός τουρισμός στην Κύπρο; Πώς σχολιάζετε την κίνηση του Υπουργείου Εργασίας για επέκτασή του;
Βεβαίως υπάρχει και ίσχυε πάντα μέσω του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Φέτος έχει ενδυναμωθεί. Η Κυβέρνηση έχει προσθέσει επιπλέον περίπου δέκα εκατομμύρια για τον κοινωνικό τουρισμό και με αυτό τον τρόπο υποβοηθά αρκετά στρώματα χαμηλών οικονομικών τάξεων που θέλουν να πάνε διακοπές κάπου μέσα στο νησί. Εμείς πιστεύουμε ότι ο κοινωνικός τουρισμός πρέπει να είναι καθόλη τη διάρκεια του χρόνου και όχι μόνο για τον Αύγουστο, όταν θα δημιουργεί προβλήματα στον εισερχόμενο τουρισμό.
Σύμμαχος και όχι εχθρός μας το ίντερνετ
Η ανάπτυξη των μέσων τεχνολογίας και του ίντερνετ οδηγεί σε καταστροφή των τουριστικών πρακτορείων; Τι σκέφτεστε και πώς το αντιμετωπίζετε;
Κατ' αρχάς είναι μύθος αυτό που λένε «Μπαίνω στο διαδίκτυο και βρίσκω εισιτήρια πιο φτηνά». Δεν είναι πιο φτηνά. Πλέον με τη φιλελευθεροποίηση των πάντων έχει καταντήσει η αγορά των ταξιδιών μια ζούγκλα. Μπορεί να μπει κάποιος π.χ. και να βρει τον προορισμό που θέλει 60 ευρώ και να μπεις μετά από δύο λεπτά εσύ και να το βρεις με 200. Το 60 ευρώ μπορείς να το βρεις και σε τουριστικό πράκτορα μπορεί και να μην το βρεις όπως και στο διαδίκτυο. Είναι όλα θέμα τύχης. Το ίντερνετ είναι ένα εργαλείο που το χρησιμοποιούμε και εμείς τις περισσότερες φορές. Αυτό που λέμε εμείς είναι όσο το δυνατόν νωρίτερα κλείσει κάποιος, τόσο πιο καλές τιμές θα βρει. Το ίντερνετ δεν είναι εχθρός μας αλλά σύμμαχος. Αντί να πάει μόνος του κάποιος να πάρει εισιτήριο κτλ., καλύτερα να έρθει κοντά μας να κοιτάξουμε να του βρούμε την πιο φτηνή τιμή, αφού γνωρίζουμε καλύτερα από το μεμονωμένο ταξιδιώτη τα «κόλπα των αερογραμμών». Χρεώνουμε περίπου μέσω όρο 20 ευρώ περισσότερο από ό,τι να κλείσει τα πάντα με το ίντερνετ, αλλά έχει 100% την ασφάλειά του. Επίσης, αν έχει κάποιο πρόβλημα εκεί που θα πάει είτε με το ξενοδοχείο, είτε με τη βαλίτσα, τις αποστάσεις κτλ., ξέρει πού να τηλεφωνήσει για να τον βοηθήσουμε. Όλοι από την ίδια πηγή παίρνουμε τις τιμές.
Ο ρόλος των τουριστικών πρακτόρων
«ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ πράκτορες ασχολούνται με όλο το φάσμα και του εξερχόμενου τουρισμού και των αεροπορικών εισιτηρίων και των αερογραμμών και του εισερχόμενου τουρισμού. Πολλές φορές ο κόσμος μάς συνδέει μόνο με τα αεροπορικά εισιτήρια και τα ταξίδια αλλά έχουμε τεράστιο ρόλο και στον εισερχόμενο τουρισμό, γιατί είμαστε αυτοί που αντιπροσωπεύουμε όλους τους μεγάλους οργανισμούς του εξωτερικού. Έχουμε πάρα πολύ μεγάλη προσφορά σε πληροφόρηση για θέματα εισερχόμενου τουρισμού τόσο στον ΚΟΤ όσο και στο Υπουργείο Τουρισμού και γενικά. Ακούμε πολλές φορές τα νέα το τι συμβαίνει έξω πολύ πιο νωρίς από άλλους. Αυτή τη στιγμή το πρόβλημά μας το μεγάλο είναι ο εισερχόμενος τουρισμός, ο οποίος επηρεάζει την οικονομία της Κύπρου γενικότερα. Η μείωση στον εισερχόμενο τουρισμό φτάνει τα 15% και πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι τεράστια ζημιά».
