News Kypriako Σαν σήμερα η σφαγή Ελλήνων στο Κιόνελι από Τ/κ - Ο ρόλος Βρετανών

Σαν σήμερα η σφαγή Ελλήνων στο Κιόνελι από Τ/κ - Ο ρόλος Βρετανών

Συμπληρώνονται σήμερα 61 χρόνια από την άνανδρη σφαγή των Κοντεμενιωτών από Τούρκους, με τη συνδρομή και ανοχή των Βρετανών αποικιοκρατών. Το έγκλημα στο Κιόνελι πραγματοποιήθηκε μετά ακριβώς από την τουρκική προβοκάτσια της ΤΜΤ, που είχε τοποθετήσει βόμβα στο τουρκικό γραφείο Τύπου στη Λευκωσία, αποδίδοντας την ενέργεια στην ΕΟΚΑ.

Βλέποντας οι Βρετανοί να χάνουν την κυριαρχία του νησιού λόγω του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ, στράφηκαν προς τους Τουρκοκύπριους, προσπαθώντας να διατηρήσουν τα «κεκτημένα» τους.

Τα γεγονότα

Ήταν Πέμπτη, 12 Ιουνίου του 1958, όταν έφτασε στον Κοντεμένο το μήνυμα: «Τρέξτε και βοηθήστε τους κατοίκους της Σκυλούρας, σφαγιάζονται από τους Τούρκους». Στο άκουσμα της είδησης, πολλοί Κοντεμενιώτες έσπευσαν να πάνε στη γειτονική Σκυλούρα, αλλά στην πορεία οι Εγγλέζοι έστησαν ενέδρα και τους συνέλαβαν.

Ακολούθως τους οδήγησαν στον αστυνομικό σταθμό Αγίου Δομετίου για ανάκριση. Αλλά στη συνέχεια, αντί να τους αφήσουν να επιστρέψουν στο χωριό τους, με τη συνοδεία αγγλικού στρατού τούς οδήγησαν στον Κοντεμένο μέσω του τουρκοκυπριακού χωριού Κιόνελι. 

Εκεί ήταν ήδη κρυμμένοι 200, ειδοποιημένοι από τους Άγγλους, οπλισμένοι Τουρκοκύπριοι, άλλοι με τυφέκια και άλλοι με χασαπομάχαιρα, περιμένοντας. «Αφού είστε παλληκαράδες, ιδού οι Τούρκοι και αντιμετωπίστε τους», ήταν τα λόγια του Βρετανού αξιωματικού, σύμφωνα με μαρτυρίες.

Στη συνέχεια, οκτώ Κοντεμενιώτες ηλικίας 17-34 ετών κατακρεουργήθηκαν κατά τον κτηνωδέστερο τρόπο. 

Οι οκτώ Έλληνες που δολοφονήθηκαν ήταν:

1. Χριστόδουλος Σταύρου, 34 χρόνων

2. Πέτρος Σταύρου, 21 χρόνων

3. Ιωάννης Σταύρου, 31 χρόνων

4. Γεώργιος Σταύρου, 17 χρόνων

5. Χαράλαμπος Σταύρου, 34 χρόνων

6. Ευριπίδης Κυριάκου, 24 χρόνων

7. Κώστας Μουρρή, 34 χρόνων

8. Σωτήρης Χατζηβασίλη, 17 χρόνων

Επιτροπή παρωδία

Ακολούθως ορίστηκε από τον κυβερνήτη η Commission of Inquiry into the Geunyeli Incidents, με όρους εντολής να διερευνήσει το όλο θέμα με επικεφαλής τον τότε Αρχιδικαστή Σερ Paget J. Bourke.

Η Επιτροπή συνήλθε για την πρώτη της συνεδρία στις 20 Ιουνίου, σε αίθουσα της Αγγλικής Σχολής Λευκωσίας. Απαρτιζόταν από τους ακόλουθους: Εκ μέρους της αποικιακής κυβέρνησης ο Γενικός Εισαγγελέας Σερ Τζέιμς Χένρι και ο Τζ. Πάλλαρτ, δικηγόρος του Στέμματος.

Εκ μέρους των δολοφονηθέντων και των συγγενών τους οι δικηγόροι: Γ. Χρυσαφίνης, Γ. Κληρίδης, Σ. Παυλίδης, Ξ. Κληρίδης, Λ. Δημητριάδης, K. Φάνος Γ. Λαδάς και Μ. Τριανταφυλλίδης.

Εκ μέρους των Τουρκοκυπρίων κατηγορουμένων, Ερόλ Μεχμέτ Ασσίμ, Χασάν Χουσεΐν, Χασάν Ομέρ Μουλά Αλί και Ισμαέλ Αλί ΧατζιΧασσάν, οι Τουρκοκύπριοι δικηγόροι Ραούφ Ντενκτάς και Εργούν Μουνίρ.  Και ο συνταγματάρχης Τζ. Χάμιλτον εκ μέρους των βρετανικών αποικιακών στρατιωτικών αρχών.

Η Επιτροπή πήρε μαρτυρίες και η έρευνά της διήρκεσε μέχρι τις 28 Ιουνίου του 1958, με το πόρισμα να δίδεται στον κυβερνήτη Σερ Χιου Φούτ στις 2 Ιουλίου του 1958. Όμως, το περιεχόμενό της δεν δόθηκε στην δημοσιότητα μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου του 1958.

Η δίκη, όμως, που ήταν μια αισχρή παρωδία εις βάρος των Ελλήνων, έκλεισε υπέρ της αθώωσης των Τουρκοκυπρίων την 1η Σεπτεμβρίου του 1958 και όμως το πόρισμα ακόμα δεν διδόταν στην δημοσιότητα. Θα δούμε γιατί στην συνέχεια.

Σύμφωνα με τα έγγραφα που αποδεσμευθήκαν και έφερε στο φως η Φανούλλα Αργυρού την 1η Νοεμβρίου του 1958, ο κυβερνήτης με τηλεγράφημά του προς τον Υπ. Αποικιών τον ενημέρωνε ότι είχε συζητήσει το θέμα με τον Στρατηγό Ντάρλινγκ (Darling) και τον Αρχιδικαστή. Ο Στρατηγός Darling [φωτο] είπε ότι θα βοηθούσε τα μέγιστα αν αφαιρείτο από την παράγραφο 38 η πρόταση που ενοχοποιούσε. Συζήτησε, είπε, ιδιωτικά με τον Αρχιδικαστή το θέμα, ο οποίος του είπε, όμως, πως έχοντας ήδη καταθέσει το πόρισμα, δεν ήταν διατεθειμένος να το τροποποιήσει. Όμως ο Αρχιδικαστής άφησε να νοηθεί ότι δεν θα έφερνε ένσταση αν ο κυβερνήτης τελικά δημοσιοποιούσε το πόρισμα αφαιρώντας κάποιες προτάσεις.

Οι επεμβάσεις και αλλοιώσεις

Τελικά και αφού προηγήθηκαν έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, ο Αρχιδικαστής δέχθηκε και έγιναν μετατροπές. Αφαιρέθηκε η ενοχλητική πρόταση στην παράγραφο 38, που αποκαλούσε ως παράνομο τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν το όλο θέμα τα σώματα ασφαλείας και αφαιρέθηκε και από την παράγραφο 32 η επί λέξει αναφορά του Συνταγματάρχη Redgrave o οποίος και κατεύθυνε τους ΄Έλληνες του Κοντεμένου στην σίγουρη σφαγή από τους Τούρκους…

Στο πόρισμα τονίζεται ότι πριν τα γεγονότα της 12ης Ιουνίου, συγκεκριμένα από τις 7 Ιουνίου, είχαν ξεκινήσει ενδοκοινοτικές ταραχές και υπήρξαν πολλές περιπτώσεις τουρκικών επιθέσεων, ειδικά στην Λευκωσία, εναντίον της ελληνικής κοινότητας και κατά ελληνικών περιουσιών…

Ουσιαστικά η σφαγή στο Κιόνελι έγινε με την ανοχή των Βρετανικών «αρχών», αφού οι Τουρκοκύπριοι δολοφόνο,ι αν και αναγνωρίστηκαν, ουδέποτε καταδικάστηκαν.

Πρωτοσέλιδα από εφημερίδες της εποχής.

Top