Απόγευμα Πέμπτης και η γνωστή κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος Αλεξία Ποταμίτου κλείνει την πόρτα του ιατρείου της, καθώς λίγο πιο πριν είχε διευθετήσει και το τελευταίο προγραμματισμένο ραντεβού της ημέρας. Φορά ένα ξεθωριασμένο blue jean και μακό μπλουζάκι και φαίνεται πιο ανανεωμένη και πιο όμορφη από ποτέ. Μέχρι να τακτοποιηθούν και οι τελευταίες λεπτομέρειες της φωτογράφησης, καθίσαμε και συζητήσαμε για όλα όσα απασχολούν την Αλεξία και όλα όσα θα ήθελε να μοιραστεί μαζί μας.
Οι καλοκαιρινές διακοπές ανήκουν στο παρελθόν. Αισθάνεσαι πως αυτή η μικρή διακοπή από την καθημερινότητα ήταν αρκετή, ώστε να γεμίσεις τις μπαταρίες και να επιστρέψεις στα καθήκοντά σου;
Λατρεύω το καλοκαίρι και πάντοτε το Σεπτέμβριο με διακατέχει μια δόση μελαγχολίας. Πέρασα καταπληκτικά στις διακοπές μου, ξεκουράστηκα και έκανα πράγματα που με ευχαρίστησαν, έτσι είμαι πανέτοιμη για δουλειά.
Από πότε άρχισε να σε απασχολεί ο τομέας της σωστής διατροφής και της υγείας;
Με δύο γονείς γιατρούς, αντιλαμβάνεστε ότι ο τομέας της υγείας υπήρχε στη ζωή μου από πολύ μικρή ηλικία. Το θέμα της σωστής διατροφής με απασχόλησε και αυτό σε πολύ μικρή ηλικία, όταν κατάλαβα ότι ήταν αλληλένδετο με τα διάφορα αθλήματα που έκανα. Συνειδητοποίησα τη θετική επιρροή της ισορροπημένης διατροφής πριν ακόμα πάω για σπουδές.
Πότε ο οργανισμός μας τρέφεται σωστά και πότε λανθασμένα;
Είναι αλήθεια ότι τη διατροφή μας μπορούν να την επηρεάσουν πολλοί παράγοντες, όπως το περιβάλλον που ζούμε, η δουλειά, η οικογένεια, ο καιρός, οι φίλοι, το άγχος κτλ. Θα ήταν ωραία αν μπορούσαμε να κρατάμε ένα σωστό και υγιεινό διαιτολόγιο άσχετα με το τι συμβαίνει στη ζωή μας. Είναι όμως και επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι, όταν κάτι πάει λάθος στη ζωή μας, θα επηρεάσει και τη διατροφή μας.
Αληθεύει το γεγονός πως η σωστή διατροφή αυξάνει τη μακροβιότητα;
Η μεσογειακή διατροφή έχει μελετηθεί παγκοσμίως για τα ευεργετικά της αποτελέσματα στην υγεία και τη μακροζωία. Η μεσογειακή διατροφή μπορεί ν' αυξήσει το μέσο όρο ζωής, μειώνοντας την πιθανή εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη, πολλών τύπων καρκίνου και άλλων παθήσεων, χαρίζοντας συνάμα ευεξία και ζωτικότητα.
Γιατί η λέξη «δίαιτα» θεωρείται ακόμα και σήμερα παρεξηγημένη έννοια;
Λανθασμένα η λέξη δίαιτα είναι συνώνυμη με τη στέρηση. Είναι εντελώς ξεπερασμένη προσέγγιση να βάζεις τον οργανισμό σε στέρηση, να μειώνεις δηλαδή τις θερμίδες σε τέτοιο βαθμό, που στο τέλος να επηρεάζει την υγεία και την ψυχολογία του ασθενή- πελάτη. Η απώλεια βάρους πρέπει να γίνεται με τέτοιο ρυθμό, που να μην επηρεάζει την καλή λειτουργία του οργανισμού αλλά ούτε και την ψυχολογία του ασθενή. Μία σωστή δίαιτα εύκολα μεταμορφώνεται σε υγιεινή διατροφή, που μπορεί και θα έπρεπε να εφαρμόζεται για όλη τη ζωή μας. Το σύνθημα είναι λοιπόν, όχι στη στέρηση, ναι στη σωστή και μακροχρόνια διατροφή.
Το κοινό ενημερώνεται σωστά για το θέμα της σωστής διατροφής, κατά την άποψή σου;
Το κοινό έχει την ευκαιρία να ενημερωθεί σωστά για τη διατροφή από διάφορα έγκυρα έντυπα που κυκλοφορούν, εκπομπές στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση, καθώς επίσης και από διάφορες διαλέξεις.
Πότε και κάτω από ποιες συνθήκες σε επισκέπτεται ένας ασθενής;
Βλέπω άτομα με διάφορα γαστρεντερολογικά προβλήματα, παιδική παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, νευρική ανορεξία και βουλιμία, με καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλα χρόνια νοσήματα. Βλέπω ακόμα εγκύους και άτομα που απλώς χρειάζονται μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή.
Συνήθως ο κόσμος ενδιαφέρεται να χάσει ή να προσθέσει βάρος στο σώμα του;
Είναι πιο συνήθεις οι περιπτώσεις απώλειας βάρους, αλλά βλέπω όλο και περισσότερες περιπτώσεις που χρειάζονται βοήθεια για να πάρουν βάρος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πάσχουν από κάποια ασθένεια, π.χ. νευρική ανορεξία.
Ποια από τις δύο υποθέσεις είναι πιο εύκολη φαινομενικά;
Και οι δύο περιπτώσεις χρειάζονται καλή συνεργασία διαιτολόγου-ασθενή και σωστή διερεύνηση και εκτίμηση της κατάστασης. Η απώλεια αλλά και η προσθήκη βάρους είναι απλώς η μύτη του παγόβουνου. Ένας σωστός διαιτολόγος θα πρέπει να κοιτάξει κάτω απ' αυτό. Άρα, δεν έχει πάντα να κάνει μόνο με την εφαρμογή μιας ειδικής διατροφής.
Ποια κρούσματα αντιμετωπίζεις συχνά στην Κύπρο;
Ο Κύπριος έχει αποκτήσει καλή διατροφική άποψη, απλώς κάπου δυσκολεύεται στην εφαρμογή. Χρειάζεται να δουλέψουμε έτσι, ώστε οι γνώσεις να γίνουν πράξη. Η εφαρμογή μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής δεν θέλει κόπο, θέλει θέληση και προγραμματισμό. Με προβληματίζει πολύ το γεγονός ότι βλέπω τόσα παιδάκια με πρόβλημα παχυσαρκίας. Με προβληματίζει ακόμα πιο πολύ το ότι βλέπω όλο και περισσότερες περιπτώσεις νευρογενούς ανορεξίας. Είναι σημάδια που αποδεικνύουν την ανάγκη να δουλέψουμε στην οικογένεια, στο σχολείο, συλλογικά και επίμονα.
Ποια η άποψή σου για τα βιολογικά προϊόντα;
Τα βιολογικά προϊόντα είναι ίσως η απάντηση στον τρόπο παρασκευής όλο και περισσότερων προϊόντων έτσι, ώστε ν' αποφευχθούν τα διάφορα διατροφικά σκάνδαλα, τα οποία έχουν δημιουργήσει φοβίες στον καταναλωτή (και έτσι για ν' αναφέρω μερικά, διοξίνες, τρελές αγελάδες, γενετική τροποποίηση προϊόντων, ακτινοβόληση των τροφίμων κτλ.). Άρα, η γενικότερη ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων έδωσε ώθηση στη βιολογική παραγωγή τροφίμων. Τρόφιμα, δηλαδή, που φτιάχνονται κάτω από καλά ελεγχόμενες φυσικές συνθήκες. Αρκετές μελέτες αναφέρονται σε υψηλότερη θρεπτική αξία των βιολογικών προϊόντων καθώς επίσης και σε χαμηλότερη περιεκτικότητα νιτρικών αλάτων, συστατικά που ίσως ν' αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου. Μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν διάφορες πτυχές οργανικής παραγωγής, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία κτλ. Για να δώσω λοιπόν μια απάντηση στο θέμα, θα έλεγα ότι καλά κάνει ο καταναλωτής και αποφασίζει να τρέφεται με βιολογικά προϊόντα ή ψάχνει για κάποια πιστοποίηση ότι αυτό που αγοράζει είναι όντως βιολογικό. Μπορεί η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων, βασισμένη στο μεσογειακό μοντέλο διατροφής, να είναι η απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος καταναλωτής.
Αυτή την εποχή έχουμε ανάγκη από τόνωση. Πολλοί από εμάς σπεύδουν στα φαρμακεία για να εφοδιαστούν με βιταμίνες. Σωστό ή λάθος;
Αν νιώθετε κόπωση ή ότι χρειάζεστε τόνωση, θα πρέπει πρώτα να διερευνήσετε το γιατί. Πολλές φορές η άστατη και ανισόρροπη διατροφή μπορεί να επιφέρει τέτοια αποτελέσματα και μια πολυβιταμίνη ίσως να είναι καλή ιδέα, εφόσον η διατροφή υστερεί στο να παρέχει τις απαραίτητες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Δεν είναι βέβαια και η λύση του προβλήματος στη ρίζα του. Άρα ίσως να ήταν καλυτέρα ν' αναζητήσουμε πρώτα τους λόγους που χρειαζόμαστε τόνωση, να εστιάσουμε στο πρόβλημα και μετά να παίρνουμε το καταλληλότερο σκεύασμα. Σημαντικό είναι, βέβαια, να συμβουλευόμαστε το γιατρό μας για αποκλεισμό κάποιας πάθησης.
Ποιο θεωρείς το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε στη διατροφή μας, αν πάρουμε ως βάση τους έντονους ρυθμούς της καθημερινότητάς μας;
Ο κακός προγραμματισμός των γευμάτων καθώς επίσης και η αποφυγή ενδιάμεσων μικρών σνακ είναι δύο από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουμε στη διατροφή μας σήμερα. Ένα άλλο μεγάλο λάθος είναι ότι τρώμε συναισθηματικά, μεγάλο και πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο, που με έχει προβληματίσει πάρα πολύ το τελευταίο διάστημα. Δεν τρώμε λοιπόν μόνο όταν πεινάμε, αλλά τρώμε και για διάφορους άλλους λόγους.
Ανάμεσα στο πελατολόγιό σου βρίσκονται και επώνυμοι πελάτες;
Φυσικά και έχω επώνυμους πελάτες στο πελατολόγιό μου και δεν θα έλεγα ότι οι απαιτήσεις τους διαφέρουν από τους υπόλοιπούς μου πελάτες. Αντιλαμβάνομαι ότι ο τρόπος ζωής του κάθε ανθρώπου διαφέρει και αυτό επηρεάζει και αφορά άμεσα στη διατροφή του, έτσι πάντα δίνω μεγάλη σημασία στο να καταλάβω τον τρόπο ζωής του και να προσαρμόσουμε μαζί την κατάλληλη διατροφή. Έχω δει επώνυμα άτομα από το χώρο της showbiz που διαμένουν στην Αθήνα και που ένα από τα σημαντικότερα πράγματα γι’ αυτούς είναι να διατηρούν ένα σταθερό βάρος και να τρέφονται σωστά. Κάθε νέο άτομο που μπαίνει στο γραφείο είναι για μένα μια πρόκληση και στόχος μου είναι πάντα να δώσω την καλύτερη διατροφικά λύση, γι’ αυτό αγαπώ αυτή τη δουλειά.
Η νευρογενής ανορεξία είναι ψυχολογική πάθηση;
Όπως προανέφερα, το ότι η κοινωνία μας πάσχει από τα δύο προβλήματα που ανήκουν στα δύο extreme, την παχυσαρκία και τη νευρογενή ανορεξία, είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να μας προβληματίσει. Η νευρογενής ανορεξία είναι σίγουρα μια ψυχολογική πάθηση και, ενώ φαινομενικά έχει να κάνει πολύ με τη διατροφή, αν κοιτάξεις βαθύτερα, αντιλαμβάνεσαι ότι είναι πολύ πιο περίπλοκο το θέμα. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση από ομάδα επαγγελματιών, που να είναι καταρτισμένοι με τις κατάλληλες γνώσεις (ψυχολόγο, διαιτολόγο, ψυχίατρο, παθολόγο και κοινωνικό λειτουργό). Χρειάζεται υπομονή, θέληση και στήριξη και από την οικογένεια και την κοινωνία γενικότερα. Πολλές φορές τα αποτελέσματα είναι θετικά και άλλες όχι. Η νευρογενής ανορεξία είναι σίγουρα από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις στον τομέα μου και ένας διαιτολόγος από μόνος του δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Χρειάζεται ομαδική δουλειά και συνεργασία με ψυχολόγο και ψυχίατρο.
Πόσο σημαντική είναι η εξωτερική εμφάνιση για σένα;
Αν έλεγα ότι η εξωτερική εμφάνιση με αφήνει αδιάφορη, θα έλεγα ψέματα. Θεωρώ ότι η διατήρηση του ιδανικού βάρους, ένα καλλίγραμμο σώμα και γενικότερα μια καλή εξωτερική εμφάνιση συντείνουν στην ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου. Η εξωτερική εμφάνιση όμως δεν είναι το παν σ’ αυτήν τη ζωή. Το αρχαίο ελληνικό ρητό «νους υγιής εν σώματι υγιεί» με βρίσκει σύμφωνη. Τα «σπουδαία» μυαλά, άλλωστε, δεν φημίζονταν για την ομορφιά τους. Η μαγική λέξη είναι και πάλι η ισορροπία!
Σε ποια λάθη σου δείχνεις μεγαλύτερη επιείκεια;
Κάνω σίγουρα αρκετά λάθη -όχι επαγγελματικά- και είμαι πολύ επικριτική με τον εαυτό μου. Είμαι αυθόρμητος άνθρωπος και καμιά φορά αυτός ο αυθορμητισμός μου με βάζει σε παγίδες. Αυτά τα λάθη είναι και σε αυτά που ίσως να δείχνω κάποια επιείκεια. Κάνω σίγουρα ηθελημένα λάθη, για να βοηθήσω φίλους μου!
Θα ερωτευόσουν έναν ασθενή σου;
Είναι αντιεπαγγελματικό να ερωτευθώ έναν ασθενή μου και φροντίζω να μην πέσω σε τέτοια παγίδα. Κατά τ' άλλα ερωτεύομαι συχνά σε άλλα μήκη κύματος, εννοώντας ότι παθιάζομαι έντονα με διάφορα πράγματα, όπως το θαλάσσιο σκι (πρόσφατος έρωτας) και το τένις (ακόμα πιο πρόσφατος). Είμαι βέβαια μονίμως ερωτευμένη με τη μόδα. Λατρεύω επίσης τη μαγειρική και το τρελό μου σκυλάκι, που έχει γίνει τεράστιο και δεν συμμαζεύεται!
Τι σε ελκύει περισσότερο σ' έναν άντρα;
Σ’ έναν άντρα με ελκύει η ευστροφία, το καλόγουστο και έξυπνο χιούμορ και το χαμόγελό του.
