Γκαλερίστρια, ποιήτρια, παρούσα στην κοσμική ζωή του τόπου, παραγωγός ραδιοφώνου και συνάμα μαμά και σύζυγος. Η γοητευτική Δάφνη Νικήτα μάς μιλά για τη ζωή της, που είναι άμεσα συνδεδεμένη με κάτι που λατρεύει: την τέχνη.
Δάφνη, η αγάπη σου για την τέχνη πώς ξεκίνησε;
Από πολύ μικρή. Λόγω του επαγγέλματος της μητέρας μου, που είναι ιστορικός τέχνης, είχα την τύχη να έρθω από πολύ νωρίς σε επαφή με τον κόσμο των τεχνών και δη των εικαστικών τεχνών. Συχνά θυμάμαι έρχονταν στο σπίτι μας διάφοροι φίλοι των γονιών μου καλλιτέχνες, συγγραφείς, Κύπριοι και Ελλαδίτες και, αν και μικρή, τότε, ήταν χαρά μου να γνωρίζω και ν’ ακούω αυτούς τους ανθρώπους.
Τι σπούδασες;
Σπούδασα Σκηνικές και Εικαστικές Τέχνες στο Πανεπιστήμιο του Kent στο Canterbury και στο Goldsmiths’ College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, όπου έκανα το μεταπτυχιακό μου στην Ιστορία της Τέχνης (εικοστός αιώνας).
Πώς είναι να διατηρείς μία γκαλερί, να εμπλέκεσαι στα πολιτιστικά του τόπου και συνάμα να είσαι και σύζυγος και μητέρα;
Δεν είναι εύκολο, αλλά σε βοηθά να ισορροπείς και να μη χάνεις τη δημιουργικότητά σου. Τη δουλειά μου, την αγαπώ πολύ. Το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος μού προσφέρει τη δυνατότητα να παρουσιάσω καλλιτέχνες και εκθέσεις που πιστεύω ότι θα βοηθήσουν το κοινό να έρθει σε επαφή με τις ιδιαίτερες αξίες της σύγχρονης τέχνης. Πέρα από τις εικαστικές θεματικές εκθέσεις, έχουμε οργανώσει επίσης στους χώρους του Κέντρου διαλέξεις, συναντήσεις με τους δημιουργούς, ξεναγήσεις, μέχρι χοροθεατρική παράσταση στα πλαίσια έκθεσης. Όλες αυτές οι δραστηριότητες με βοηθούν να γνωρίσω το έργο των Κύπριων εικαστικών και πώς αυτό εξελίσσεται μέσα στο χρόνο. Η συγγραφή επίσης κριτικών σημειωμάτων για το έργο κάποιων Κύπριων δημιουργών με βοηθά να εμβαθύνω και να κατανοήσω τη σύγχρονη εικαστική σκηνή του νησιού μας. Νομίζω ότι η επαγγελματική ενασχόληση με την τέχνη σε βοηθά να κατανοείς τον εαυτό σου καλύτερα και κατ’ επέκταση τον κόσμο στον οποίο ζεις και κινείσαι, γεγονός το οποίο σε κάνει, κατά κάποιο τρόπο, να λειτουργείς καλύτερα στην προσωπική σου ζωή.
Δάφνη, μίλησέ μας λίγο για τη συμμετοχή του Διάτοπου στην Art Athina 2008.
Θεωρώ απαραίτητη την παρουσία της Κύπρου σε διεθνείς συναντήσεις σύγχρονης τέχνης. Φέτος, το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος επιλέγηκε και λαμβάνει μέρος στην Art Athina 2008 με τον καλλιτέχνη Παναγιώτη Μιχαήλ. Η συμμετοχή μιας γκαλερί σε τέτοιου είδους εικαστικές συναντήσεις δεν είναι σημαντική μόνο για τον ίδιο τον εικαστικό χώρο αλλά και για τη χώρα που εκπροσωπεί, αφού τις επισκέπτονται συλλέκτες, επιμελητές, ιστορικοί τέχνης, καλλιτέχνες και πολλοί φιλότεχνοι. Αποτελεί ουσιαστική ευκαιρία να έρθεις σε επαφή με ανθρώπους της τέχνης με τους οποίους μπορεί και να συνεργαστείς κάποια στιγμή στο μέλλον. Δημιουργούνται έτσι γέφυρες επικοινωνίας, που τόσο τις έχουμε ανάγκη. Ακόμη, πιστεύω ότι η Κύπρος δεν πρέπει να είναι απούσα από το διεθνές εικαστικό γίγνεσθαι.
Εκτός όμως από την γκαλερί, κάνεις και εκπομπή στο ραδιόφωνο και γράφεις ποίηση. Μίλησέ μας γι’ αυτές τις ασχολίες σου.
Το ραδιόφωνο το αγαπώ, γιατί πρόκειται για ένα «διακριτικό», αν μου επιτρέπεται ο όρος, μέσο. Μέσα σε ένα ραδιοθάλαμο, πίσω από ένα μικρόφωνο, παρέα με τον εκάστοτε φιλοξενούμενό μου. Η εκπομπή ονομάζεται «Πολιτιστικό Ψηφιδωτό» και μεταδίδεται κάθε Παρασκευή βράδυ από τη συχνότητα του Τρίτου Προγράμματος του ΡΙΚ και έχει διάρκεια μία ώρα. Συνταξιδιώτες μου, και των ακροατών βεβαίως, είναι άνθρωποι από το χώρο των εικαστικών τεχνών, του θεάτρου, του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας και γενικά του πολιτισμού. Αυτό που μου αρέσει είναι ότι μοιράζονται μαζί μας τις πρόσφατες δημιουργίες τους καθώς και τα όνειρα και οράματά τους. Η ποίηση τώρα είναι ένα πολύ ιδιαίτερο και ξεχωριστό κομμάτι της ζωής μου. Αγαπώ την ποίηση και ειδικά αυτήν που με συγκινεί. Από μικρή διάβαζα ποίηση και ελληνική και ξένη. Στη δική μου περίπτωση, η ενασχόλησή μου με αυτή με βοηθά να κατανοήσω καλύτερα και βαθύτερα τον κόσμο και αυτό γίνεται εφικτό όταν αρχίσεις να τον παρατηρείς προσεκτικότερα και στις λεπτομέρειές του όπως και τον εαυτό σου βέβαια. Οι εικόνες που παίρνεις μετατρέπονται, με μια εσωτερική διεργασία, σε λέξεις και εικόνες πάνω στο χαρτί.
Από πού αντλείς δύναμη και έμπνευση για να συνεχίζεις με επιτυχία την πορεία σου (είτε ως γκαλερίστρια είτε ως ποιήτρια);
Από τα μικρά, απλά, καθημερινά. Από τους ανθρώπους που αγαπώ και αισθάνομαι κοντά μου, από τους παλιούς και νέους φίλους, από εμπειρίες και βιώματα (ακόμη και αυτά που μας πόνεσαν, αλλά κάτι θετικό μας άφησαν), από προσκλήσεις και προκλήσεις, που εμφανίζονται στην πορεία μας.
Για σένα πώς λειτουργεί η ποίηση;
Λυτρωτικά! Σαν βάλσαμο στους ισοπεδωτικούς ρυθμούς της καθημερινότητάς μας. Σαν καταφύγιο, το οποίο μπορεί και δύναται να φιλοξενήσει αυτούς που επιθυμούν να δουν τον κόσμο και με τα μάτια της ψυχής τους.
Στις 26 Μαΐου παρουσίασες το βιβλίο ποίησής σου στην Αθήνα. Μίλησέ μας λίγο γι’ αυτό.
Η παρουσίαση του βιβλίου μου, «Το βροχερό βαγόνι», εκδόσεις «Το Ροδακιό», έγινε στο Σπίτι της Κύπρου, στο Κολωνάκι, στην Αθήνα. Το παρουσίασαν ο Καθηγητής, Πρόεδρος του Τμήματoς Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Ανδρέας Βοσκός, ο Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ευριπίδης Γαραντούδης και η Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας κ. Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού. Υπήρχε και μουσικό μέρος στην εκδήλωση με ποιήματά μου από τη συλλογή, τα οποία μελοποίησε ο συνθέτης Κωνσταντίνος Στυλιανού και ερμήνευσε η σοπράνο Κατερίνα Μηνά. Στο πιάνο ήταν η Έλενα Μουζάλα.
Εσύ ποιους ποιητές ξεχωρίζεις;
Μου αρέσει η ποίηση του Παντελή Μηχανικού, η οποία είναι δυνατή, τολμηρή και ουσιαστική, χωρίς περιττά στολίδια. Ξεχωρίζω την αξεπέραστη ποιητική γραφή του προκλητικού και μαχητικού Ρώσου Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, που στη σύντομη και επεισοδιακή ζωή του κατάφερε να μεγαλουργήσει και τον νομπελίστα T.S Elliot, ο οποίος υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία του μοντερνιστικού κινήματος στην ποίηση. Χαίρομαι επίσης όταν ανακαλύπτω συνεχώς και νέους ποιητές με αξιόλογη ποιητική γραφή, τόσο Κύπριους, Ελλαδίτες όσο και ξένους. Το τελευταίο διάστημα συνεργάζομαι με ένα ελληνικό ηλεκτρονικό περιοδικό για την ποίηση, το δοκιμιακό λόγο, τη λογοτεχνική μετάφραση και την εικαστική δημιουργία, το poema, του Έλληνα δημοσιογράφου και ποιητή Βασίλη Ρούβαλη, συνεργασία που με βοηθά να γνωρίζω αρκετούς ποιητές της νεότερης και όχι μόνο γενιάς και να εκτιμήσω το ποιητικό τους έργο.
Θα ήθελες, εκτός από ποίηση, να έγραφες και ένα πεζογράφημα;
Ναι, πολύ. Αυτό το διάστημα άρχισα να γράφω μια σειρά από μικρές ιστορίες, οι οποίες έχουν μια έμμεση σχέση με τα ποιήματά μου. Πρόκειται για παράξενες ιστορίες, με απρόσμενο και ανατρεπτικό τέλος. Θα δούμε, το ταξίδι της συγγραφής είναι απρόβλεπτο, γι’ αυτό και συναρπαστικό. Δεν ξέρεις ποτέ πού μπορεί να σε οδηγήσει.
Ξέρεις, κάποιοι συχνά μεμψιμοιρούν πως η Κύπρος δεν έχει πολιτιστική αλλά ούτε και σπουδαία κοινωνική ζωή (για κοινωνικές δραστηριότητες). Εσύ τι πιστεύεις;
Η Κύπρος τα τελευταία χρόνια έχει κάνει πολλά θετικά βήματα προς τα εμπρός όσον αφορά στα πολιτιστικά δρώμενα και τις
διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κύπρος αποτελεί μια ειδική περίπτωση, αφού είναι μια ημικατεχόμενη χώρα και δεν το λέω αυτό σαν δικαιολογία, αλλά σαν γεγονός. Όμως υπάρχει μεγάλη
δημιουργική ενέργεια. Στην Κύπρο παράγεται καλλιτεχνικό και πνευματικό έργο. Δυστυχώς, συχνά εμείς οι Κύπριοι το αγνοούμε, το υποτιμούμε ή απαξιούμε να το γνωρίσουμε. Ναι, υπάρχουν αξιόλογοι άνθρωποι στο νησί, οι οποίοι δημιουργούν και προσφέρουν στην αναβάθμιση και εξέλιξη της τέχνης και του πολιτισμού στο νησί.
Ο σύζυγός σου έχει κάποια σχέση με τα πολιτιστικά;
Τώρα πια έχει… Ο ίδιος, αν και αναλυτής συστημάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, είναι μια καλλιτεχνική φύση.
Πώς γνωριστήκατε;
Απλά και όμορφα, στην αυλή μιας μπιραρίας, ένα βράδυ καλοκαιριού.
Έχεις ένα κοριτσάκι, θα ήθελες ν’ αποκτήσεις και άλλα παιδιά;
Η μικρή Ελένη με καλύπτει και με συμπληρώνει απόλυτα! Δεν θέλω ν’ ακουστεί
εγωιστικό, αλλά αυτό το χρονικό διάστημα δεν έχω αυτήν την επιθυμία για άλλο παιδί. Αργότερα ίσως…
Ποια είναι η δική σου συνταγή για να βαδίζεις με επιτυχία τα επαγγελματικά μονοπάτια που επέλεξες και συγχρόνως να είσαι μαμά και σύζυγος;
Δεν ξέρω αν υπάρχει συνταγή. Αυτό που λέω και πιστεύω είναι ότι πρέπει να κάνουμε αυτό που επιλέξαμε, με αγάπη. Αν δεν υπάρχει αγάπη, τότε γινόμαστε δυστυχισμένοι και αναβλητικοί. Πιστεύω ακόμη ότι κάποιος πρέπει να προσπαθεί να μην απογοητεύεται. Λάθη κάνουμε όλοι και τα πράγματα δεν έρχονται πάντα όπως τα θέλουμε. Σημασία έχει η συνέχεια, η επόμενη μέρα.
Συνήθως πώς περνάς τον ελεύθερό σου χρόνο;
Διαβάζω παραμύθια και ιστορίες στην κόρη μου, πάμε ατέλειωτες βόλτες με το αυτοκίνητο, γράφω στον υπολογιστή μου και λατρεύω επίσης να πηγαίνω με φίλους στο θέατρο. Απολαμβάνω ακόμη όμορφες συζητήσεις με φίλους για τα διάφορα μικρά καθημερινά μας.
Διαβάζεις; Τι βιβλία προτιμάς;
Πέρα από τα βιβλία τέχνης, προτιμώ τα λογοτεχνικά. Από τις αγαπημένες μου συγγραφείς είναι η Ιζαμπέλ Αλιέντε και η Βιρτζίνια Γουλφ, της οποίας η έντονη ζωή και δράση θυμίζει μυθιστόρημα. Από τους Έλληνες μού αρέσει πολύ ο Κώστας Μουρσελάς (μοναδικός στο να πλάθει ιστορίες που καθηλώνουν τον αναγνώστη) και η Ευγενία Φακίνου.
Τι θα ήθελες ν’ αλλάξει στον τόπο μας;
Η νοοτροπία μας. Σαν λαός πιστεύω δεν είμαστε ενωμένοι για το κοινό καλό όσο θα έπρεπε.
Ποιες είναι οι δικές σου προτεραιότητες στη ζωή;
Οι άνθρωποί μου και βεβαίως το παιδί μου. Η ανάγκη μου ν’ ανακαλύπτω εμένα και στη συνέχεια τους άλλους μέσα από τη συγγραφή και η προσπάθειά μου να κατανοήσω τον κόσμο και να υπάρξω ίσως πιο ουσιαστικά.
Ποια είναι τα μεγαλύτερά σου όνειρα;
Προσπαθώ να μάθω να ζω το παρόν όσο καλύτερα μπορώ και να το χαίρομαι σαν δώρο. Αυτό και μόνο μπορεί να σε βοηθήσει να ονειρεύεσαι.
