Αλμοδοβαρικό είναι…να σκηνοθετείς Πέδρο Αλμοδοβάρ με τη συναίνεση του ιδίου του Ισπανού σκηνοθέτη.
Ο Κλείτος Κλείτου ζει την πιο αλμοδοβαρική φάση της καριέρας του και ετοιμάζει τις τελευταίες λεπτομέρειες της παράστασης Όλα για τη Μητέρα μου!
Πόσο εύκολο είναι για ένα σκηνοθέτη να ανεβάζει Αλμοδοβάρ στο θέατρο;
Καθόλου. Η θεατρική μεταφορά του Όλα για τη Μητέρα μου δεν είναι μόνο δύσκολη, αλλά και «επικίνδυνη». Οι είκοσι μεγάλου μήκους ταινίες του Πέδρο Αλμοδοβάρ, οι χρυσές σφαίρες, τo Όσκαρ, τα βραβεία στα Φεστιβάλ Καννών και φυσικά η παγκόσμια αναγνώριση του σκηνοθέτη, που έχει ως μούσα του (πλέον) την Πενέλοπε Κρουζ, δεν αφήνουν περιθώρια λάθους. Ο Κλείτος Κλείτου όμως τόλμησε και τα κατάφερε. Αγνόησε τους κινδύνους, επικοινώνησε με τον Άγγλο παραγωγό της παράστασης, έστειλε δείγματα της δουλειάς του στον Πέδρο Αλμοδοβάρ και πήρε την πολυπόθητη έγκριση από τον ίδιο τον σκηνοθέτη. «Ήταν το όνειρό μου να σκηνοθετήσω αυτή την παράσταση και δεν ήμουν σίγουρος ότι θα κατάφερνα τελικά, να πάρω την έγκριση του Αλμοδοβάρ», μου λέει ο Κλείτος Κλείτου, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πιο ταλαντούχους σκηνοθέτες στην Κύπρο. Κατάφερε σε μικρό χρονικό διάστημα να ξεχωρίσει και μέσα σε δέκα χρόνια έχει δώσει σημαντικά δείγματα δουλειάς στην τηλεόραση και στο θέατρο. Τώρα, μας συστήνει το θεατρικό πρόσωπο του Αλμοδοβάρ, με ένα συγκλονιστικό έργο, αφιερωμένο στη γυναίκα.
Πώς ανακάλυψες τον θεατρικό Αλμοδοβάρ;
Πριν από δυο χρόνια, σε ένα ταξίδι στο Λονδίνο, έμαθα πως το Όλα για τη Μητέρα μου, μεταφέρθηκε στο θέατρο. Δεν κατάφερα να δω την παράσταση, πήγα όμως σε ένα βιβλιοπωλείο, πήρα τη θεατρική μεταφορά του έργου και ύστερα έψαξα να δω ποιος έχει τα δικαιώματα της παράστασης. Και ανακάλυψα πως τα είχε ένας παραγωγός στο Λονδίνο σε συνεργασία με τον ίδιο τον Αλμοδοβάρ.
Και πώς έγινε η επαφή;
Επικοινώνησα μαζί του και ύστερα έστειλα φωτογραφίες των ηθοποιών, δείγματα της δουλειάς μου από το θέατρο και την τηλεόραση, αλλά και δουλειά του σκηνογράφου-ενδυματολόγου Λάκη Γενεθλή. Η απάντηση ήταν άμεση και θετική. Βέβαια, προτού πάρω την τελική έγκριση, έπρεπε να καταλήξω και στο θέατρο, όπου θα ανέβαινε η παράσταση και επειδή συνεργάστηκα ξανά με το Θέατρο Σκάλα, θεώρησα πως ήταν ο πιο ιδανικός χώρος. Έστειλα φωτογραφίες του θεάτρου και τον περασμένο Μάιο με πήραν τηλέφωνο από το Λονδίνο και μου είπαν πως μπορώ να προχωρήσω.
Ποιά ήταν η πρώτη σου αντίδραση;
Δάκρυσα. Δεν το πίστευα. Ο Αλμοδοβάρ είναι ένας από τους σκηνοθέτες που πάντα θαύμαζα και το Όλα για τη Μητέρα μου, μία από τις πέντε πιο αγαπημένες μου ταινίες όλων των εποχών.
Σου δόθηκαν κατευθυντήριες γραμμές για την παράσταση;
Όχι, ο Αλμοδοβάρ ζητά από το σκηνοθέτη να εντάξει στην παράσταση το δικό του όραμα. Είμαστε όμως σε συνεχή επαφή, σε ό,τι αφορά στις προδιαγραφές της παράστασης. Θέλει να έχει τον πλήρη έλεγχο σε ό,τι έχει σχέση με το όνομά του.
Το Όλα για τη Μητέρα μου πόσο επίκαιρο είναι σήμερα;
Πάρα πολύ. Πριν από πέντε χρόνια μπορεί και να ήταν τολμηρό για την Κύπρο. Ο κόσμος δεν θα ήθελε να το δει. Πλέον όμως είμαστε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει ελευθερία στους ανθρώπους, στην αναζήτηση της σεξουαλικής τους ταυτότητας, ενώ το πρόβλημα του Aids είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.
Ο θεατής τι θα αποκομίσει από την παράσταση;
Ο καθένας θα αποκομίσει διαφορετικά στοιχεία και νομίζω πως θα ταυτιστεί με κάποια από τις ηρωίδες του έργου. Ο Αλμοδοβάρ έγραψε αυτό το έργο για τη γυναίκα, που είναι μάνα, ερωμένη, ηθοποιός, για τον άντρα που αισθάνεται σαν γυναίκα…
Εσένα ποια συναισθήματα σου δημιουργεί το έργο;
Έχω προβληματιστεί πολύ. Με έκανε να σκεφτώ διάφορα πράγματα. Θέτει πολλά ερωτήματα ο Αλμοδοβάρ, δίνει όμως και απαντήσεις.
Αλήθεια πόσες φορές έχεις δει το Όλα για τη Μητέρα μου;
Άπειρες και κάθε φορά ανακαλύπτω συνεχώς καινούργια πράγματα. Αυτό το διάστημα ομολογώ πως βλέπω συνεχώς ταινίες του Ισπανού σκηνοθέτη και διαβάζω συνεντεύξεις του σε μια προσπάθεια να δω τι έχει στο μυαλό του ο Πέδρο Αλμοδοβάρ, ώστε αυτό να βγει στην παράσταση. Θα μπορούσε ο τίτλος της παράστασης να ήταν «στο μυαλό του Αλμοδοβάρ».
Αισθάνεσαι άγχος γι' αυτή τη δουλειά;
Τεράστιο. Τόσο εγώ όσο και οι συνεργάτες μου, δίνουμε εξετάσεις με αυτό το έργο, γιατί δεν θα κριθεί μόνο από τους θεατές, αλλά και από τους παραγωγούς ανάμεσά τους και ο αδελφός του Αλμοδοβάρ που μάλλον θα έρθει στην Κύπρο για την πρεμιέρα.
Ήταν παιδικό όνειρο η σκηνοθεσία;
Όχι, ασχολήθηκα από μικρός με το ραδιόφωνο και όταν αποφάσισα να ασχοληθώ με τα Μέσα Ενημέρωσης δεν ήξερα ποιο τομέα να επιλέξω. Και τότε βρέθηκε μπροστά μου ο διευθυντής του Ράδιο Πάφος, όπου δούλευα, και μου ‘λέει εσύ πρέπει να σπουδάσεις σκηνοθεσία’. Αυτό ήταν. Δεν χρειάστηκε να ακούσω τίποτα άλλο. Κατευθείαν μπήκα σε Σχολή Σκηνοθεσίας στην Αθήνα.
Στην Κύπρο πότε ξεκίνησες να σκηνοθετείς;
Πριν από δέκα χρόνια. Στην αρχή ως βοηθός σκηνοθέτης μαζί με το Θωμά Καλλή στο Mega. Ύστερα βρέθηκε θέση στο ΡΙΚ, πήγα εκεί και πέρασα από πολλές εκπομπές. Από πρωινά, απογευματινά, ειδήσεις, ντοκιμαντέρ, Γιουροβίζιον, διαγωνισμούς κυπριακού τραγουδιού, πρωτοχρονιάτικα σόου… Μόνο την Ύπαιθρο δεν έχω κάνει.
Συνάντησες δυσκολίες στην αρχή;
Δεν δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα, είχα καλούς δασκάλους και ανθρώπους που πίστεψαν σε εμένα από την πρώτη στιγμή. Και εγώ αυτό που ήθελα πάντα είναι να παίρνω γνώσεις, εμπειρίες. Δεν είχα πρόβλημα να δουλέψω ως βοηθός, να μάθω ό,τι μπορώ και με όλες αυτές τις γνώσεις να αποκτήσω τη δική μου ταυτότητα.
Η πρώτη σου τηλεοπτική σειρά ποια ήταν;
Οι Γενιές της Σιωπής, αν και είχα κάνει και προηγουμένως κάποιες ταινίες μικρού μήκους για το ΡΙΚ. Αλλά η πρώτη μου μεγάλη δουλειά ήταν εκείνη. Ήταν μεγάλο ρίσκο να ξεπεράσω πρώτα τον εαυτό μου και ύστερα ό,τι έχει γίνει στην τηλεόραση.
Ένα ρίσκο που εξελίχθηκε σε μια καταπληκτική σειρά…
Εντάξει το θέμα είναι να έχεις καλούς συνεργάτες. Η τηλεόραση δεν είναι ατομικό σπορ. Είναι ομαδικό, γι' αυτό ένας σκηνοθέτης θα πρέπει να ξέρει να επιλέγει τους συνεργάτες του, άλλωστε δεν είναι παρά ένας μαέστρος σε μια μεγάλη ορχήστρα.
Τι είναι αυτό που πιστεύεις πώς κάνει τις δουλειές σου να ξεχωρίζουν;
Εάν ρωτήσεις τους συνεργάτες μου, στις εκάστοτε παραγωγές, θα σου πουν πως αυτό που με χαρακτηρίζει είναι το πάθος και η αφοσίωση σε αυτό που κάνω. Δουλεύω είκοσι πέντε ώρες το εικοσιτετράωρο και απαιτώ αυτό το πάθος και από τους συνεργάτες μου.
Τι είναι αδιαπραγμάτευτο για σένα σε μια δουλειά;
Οι συνεργάτες μου, τους επιλέγω πολύ προσεκτικά και έχω κατηγορηθεί, γιατί επέλεξα να συνεργαστώ ξανά με τους ίδιους ανθρώπους. Αλλά όταν δέσει το γλυκό δεν το αφήνεις και αυτό συμβαίνει με όλους τους σκηνοθέτες. Θέλεις ανθρώπους που να μπορείς να τους εμπιστευτείς και ηθοποιούς, που ξέρεις ότι θα δώσουν εξαιρετικές ερμηνείες.
Πώς επιλέγεις τους ηθοποιούς σου;
Με το ένστικτό μου και δεν έχω διαψευστεί ποτέ.
Εσύ πώς είσαι ως συνεργάτης, είσαι ο καλός ή ο κακός;
Ο πολύ καλός. Ο άνθρωπος που μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα.
Τι κάνει μια συνεργασία πετυχημένη;
Το να σου χαμογελούν οι συνεργάτες σου, όταν τους βλέπεις στο δρόμο μετά το τέλος της συνεργασίας σας και να σου λένε: ‘θέλω να ξαναδουλέψω μαζί σου, είτε στο θέατρο είτε στην τηλεόραση’.
Έτυχε όλα αυτά τα χρόνια να αντιμετωπίσεις βεντετισμούς από παρουσιαστές ή από ηθοποιούς;
Από παρουσιαστές ναι, από ηθοποιούς όχι.
Συνεργάστηκες ξανά μαζί τους;
Ποτέ. Κάποιοι από τους παρουσιαστές στην Κύπρο, νομίζουν πως η εκπομπή είναι δική τους και προσπαθούν να υιοθετήσουν το ελληνικό σταρ σύστεμ θεωρώντας πως είναι η Κορομηλά ή η Μενεγάκη. Η φήμη τους όμως είναι εφήμερη. Τη μια σεζόν είναι πρώτοι και την επόμενη έχουν εξαφανιστεί και είναι στο χωριό τους.
Το επίπεδο της τηλεόρασης στην Κύπρο πώς το βλέπεις;
Από εμάς εξαρτάται. Δυστυχώς πολλές φορές κάνουμε συμβιβασμούς στη δουλειά μας λόγω προϋπολογισμού. Μπορούμε όμως με ένα μαγικό ραβδάκι, να τα κάνουμε όλα να φαίνονται λίγο πιο λαμπερά και πολυέξοδα.
Τι λείπει από την κυπριακή τηλεόραση;
Δυστυχώς δεν αφουγκραζόμαστε το τι γίνεται γύρω μας, στον κόσμο. Ασχολούμαστε με το τι συμβαίνει στην Ελλάδα και ερχόμαστε δεύτεροι.
Είναι κάποιοι Κύπριοι συνάδελφοί σου που θαυμάζεις;
Μου αρέσουν πάρα πολύ οι δουλειές του Θοδωρή Νικολαΐδη στην τηλεόραση. Στο θέατρο ζήλεψα φέτος την παράσταση Φέστεν.
Κάνοντάς μια αναδρομή στην καριέρα σου, ποιες δουλειές θεωρείς πως σε καθόρισαν;
Στο θέατρο το Χαβάη, που ήταν η πρώτη μου επαφή με το κυπριακό κοινό. Στην τηλεόραση, Οι Γενιές της Σιωπής και η περσινή πολύ μεγάλη εμπειρία που είχα να σκηνοθετήσω τον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό της Τζούνιορ Γιουροβίζιον.
Γιατί η Κύπρος δεν πάει καλά τα τελευταία χρόνια στο διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον;
Γιατί οι επαγγελματίες συνθέτες, αρνούνται να στείλουν τραγούδια. Περιμένουν ανάθεση, δεν θέλουν να διαγωνιστούν. Πρέπει να μάθουν οι καλλιτέχνες να διαγωνίζονται, να μην φοβούνται την απόρριψη ή την κριτική.
Εσένα ποια είναι η σχέση σου με την κριτική;
Μου αρέσει η καλόπιστη κριτική, αλλά θυμώνω με ανθρώπους, που δεν κατέχουν το αντικείμενο και κρίνουν.
Ποια ήταν η πιο σκληρή κριτική που έγινε σε εσένα;
Γενικά έχω καλές σχέσεις με τους ανθρώπους των έντυπων μέσων και για το πρόσωπό μου ήταν πολύ θετικά τα σχόλια μέχρι τώρα. Άρα δεν θυμώνω με την κριτική που γίνεται σε εμένα, αλλά σε άλλα πράγματα. Όπως για παράδειγμα, όταν αποφασίσουν να κάνουν κριτική σε έναν άνθρωπο, το κάνουν για έναν ολόκληρο χρόνο.
Τι σε ενοχλεί σήμερα στον κόσμο;
Που είναι σαν ταινία Ράμπο.
Αν σου έλεγαν να σκηνοθετήσεις τον κόσμο, πώς θα τον έφτιαχνες;
Σαν ταινία της Γουόλντ Ντίσνεϊ.
INFO: Η παράσταση Όλα για τη Μητέρα μου, κάνει πρεμιέρα στις 27/2 στο Θέατρο Σκάλα. Με τους Λένια Σορόκου, Ιωάννα Σιαφκάλη-Καμμένου, Μόνικα Μελέκκη, Σοφοκλή Κασκαούνια, Χριστιάνα Λάρκου, Άλκηστις Παυλίδου, κ.ά. Μουσική: Κώστας Κακογιάννης. Σκηνικά/κοστούμια: Λάκης Γενεθλής. Πληροφορίες: 24652800, 99490102
Ο ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΛΕΙΤΟΥ, ΛΕΕΙ ΤΙΣ ΑΛΗΘΕΙΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΕΜΕ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Δεν υπάρχει πολιτική του κράτους σε ό,τι αφορά στον πολιτισμό.
ΤΕΧΝΗ: Το τι είναι πραγματικά η τέχνη.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Είναι καιρός να ασχοληθούμε και με την εσωτερική πολιτική. Τα τελευταία χρόνια μόνο με το Κυπριακό ασχολούμαστε.
ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ: Άγνωστος όρος στην Κύπρο.
AIDS: Πρέπει η ενημέρωση να είναι πιο συστηματική. Δεν λέμε τίποτα για το Aids. Το θυμόμαστε κάθε χρόνο την πρώτη Δεκεμβρίου.
ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ: Μεγάλο θέμα. Δεν λέμε τους πραγματικούς αριθμούς, κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Πρέπει να είμαστε λίγο πιο συνεπείς και αληθινοί με τον εαυτό μας.
ΒΙΑ ΣΤΑ ΓΗΠΕΔΑ: Τη χρησιμοποιούν επικοινωνιακά οι πολιτικοί, για να είναι στην επικαιρότητα, χωρίς όμως να δίνουν πραγματικές λύσεις.
ΒΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Συμβαίνει καθημερινά σε πάρα πολλά σπίτια και δεν αντιμετωπίζεται. Εξακολουθούμε να είμαστε κλειστή κοινωνία και λίγες γυναίκες θα βγουν να πουν τις αλήθειες τους!
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Για τους γονείς μας σημαίνει γάμος και παιδί. Για πολύ κόσμο, όμως σήμερα, οικογένεια είναι μια γυναίκα και ένα παιδί, ένας σύντροφος ή μια σύντροφος. Ο καθένας ορίζει την οικογένεια όπως θέλει.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: Θα την αντιληφθούμε αυτή τη χρονιά. Προς το παρόν βλέπουμε στη Λευκωσία πανάκριβα αυτοκίνητα και εστιατόρια, που πρέπει να περιμένεις στην ουρά για να βρεις τραπέζι.
ΟΜΟΡΦΙΑ: Δεν λέμε ότι είμαστε όμορφοι, επειδή νιώθουμε όμορφοι. Ο νεοπλουτισμός μάς κάνει να τρέχουμε στα ινστιτούτα αισθητικής και δεν ψάχνουμε την πραγματική ομορφιά που βρίσκεται στην ψυχή μας.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: Δεν μιλάμε ειλικρινά.
ΕΡΩΤΑΣ: Δεν λέμε εύκολα 'σ' αγαπώ'.
