- Τραγικά χαμηλές οι πληρότητες στα ξενοδοχεία το χειμώνα, περισσότερα από τα μισά είναι κλειστά και το καλοκαίρι προμηνύεται δύσκολο
Με τις πληρότητες να κατρακυλούν σε πρωτοφανή επίπεδα, η κατάσταση στην ξενοδοχειακή βιομηχανία το φετινό χειμώνα είναι περισσότερο από ανησυχητική.
Ακόμα και η επαρχία της Πάφου, που αποτελούσε ανέκαθεν προορισμό για όλο το χρόνο, βιώνει μια πρωτόγνωρη πτωτική τάση στις κρατήσεις, που μπορεί να επιφέρει δραματικές επιπτώσεις τόσο στην οικονομία της ίδιας όσο και της Κύπρου γενικότερα.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκύπριου Συνδέσμου Ξενοδόχων (ΠΑΣΥΞΕ), όλες οι επαρχίες αντιμετωπίζουν σημαντική μείωση στις αφίξεις τουριστών, αλλά και στα έσοδα από τον τουρισμό, με αποτέλεσμα η φετινή χειμερινή περίοδος να χαρακτηρίζεται από πολλούς ως η χειρότερη των τελευταίων 30 χρόνων.
ΔΡΑΜΑ ΟΙ ΠΛΗΡΟΤΗΤΕΣ
Το μέγεθος του προβλήματος γίνεται ακόμα πιο αισθητό, αν αναλογιστεί κανείς ότι πέραν των πολύ χαμηλών επιπέδων πληρότητας, σε όλες τις επαρχίες πολλές ξενοδοχειακές μονάδες έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους κατά τους χειμερινούς μήνες.
Δραματική είναι η κατάσταση στη Λάρνακα, όπου η πληρότητα στα ξενοδοχεία αγγίζει μόλις το 10% με 20%, ενώ ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στην Πάφο, όπου η πληρότητα κυμαίνεται στο 20%-25%. Στη Λεμεσό τον Ιανουάριο η πληρότητα άγγιξε το 50% σε μονάδες χαμηλής τάξης - δηλαδή κάτω από 3 αστέρων - και το 25% - 35% σε μονάδες 4 και 5 αστέρων.
Με ελάχιστες εξαιρέσεις, στο 20%-25% κυμαίνεται και η πληρότητα σε ξενοδοχειακές μονάδες της ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου, όπου μόλις 15 ξενοδοχεία παρέμειναν σε λειτουργία κατά τους χειμερινούς μήνες. Δύσκολες ώρες περνάει και η ξενοδοχειακή βιομηχανία στη Λευκωσία, όπου η μείωση των κρατήσεων τον χειμώνα αγγίζει το 10%-15%.
ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΟΚΑΡΟΥΝ
Όπως αναφέρουν οι ξενοδόχοι, στα χρόνια προβλήματα που ταλανίζουν τη βιομηχανία, ήρθε να προστεθεί και η παγκόσμια οικονομική κρίση, με αποτέλεσμα το 2010 να διαφαίνεται χειρότερο από το 2009. Σε αυτό το σημείο, να υπενθυμίσουμε ότι το 2009 τα έσοδα από τον τουρισμό περιορίστηκαν στα 1.493,2 εκ ευρώ, σημειώνοντας πτώση 16,7%, ενώ οι αφίξεις τουριστών υποχώρησαν κατά 10,9% σε σύγκριση με το 2008, φτάνοντας στις 2.141.193.
Με δεδομένο ότι το 2010 τα έσοδα από τον τουρισμό αναμένεται ότι θα είναι πολύ λιγότερα, υπολογίζεται ότι τα ταμεία του κράτους θα χάσουν φέτος πέραν του μισού δισεκατομμυρίου ευρώ.
Αν και είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις, οι προκρατήσεις του καλοκαιριού έχουν σβήσει τα χαμόγελα από τα χείλη των εμπλεκόμενων στην τουριστική βιομηχανία. «Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2010 θα είναι πολύ χειρότερο από το 2009», υπογραμμίζουν οι ξενοδόχοι. Την ίδια στιγμή, σημειώνεται ότι οι ξένοι έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο προγραμματίζουν τις διακοπές τους, περιμένοντας τις προσφορές της τελευταίας στιγμής. Κατά συνέπεια υπάρχει μια ελπίδα για ανάκαμψη, όμως η τουριστική περίοδος ξεκινάει πλέον πιο αργά και περιορίζεται στους μήνες Ιούλιο - Οκτώβριο.
ΠΑΦΟΣ: ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΡΗΜΩΣΗΣ
Ανέκαθεν η Πάφος θεωρείτο μια επαρχία με τουριστική κίνηση καθόλη τη διάρκεια του έτους.
Ωστόσο, φέτος τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Το ποσοστό πληρότητας κατά τους χειμερινούς μήνες αγγίζει κατά μέσο όρο το 20% - 25%, με ελάχιστες εξαιρέσεις και περιορισμένες ανακάμψεις τα Σαββατοκύριακα από αφίξεις Κυπρίων στα ξενοδοχεία. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΥΞΕ Πάφου, Θέμη Φιλιππίδη, το τραγικότερο είναι ότι οι μισές ξενοδοχειακές κλίνες παρέμειναν κλειστές. Συγκεκριμένα, ενώ πέρυσι παρέμειναν κλειστές 9.500 κλίνες, φέτος δεν λειτούργησαν 11.500 κλίνες.
Όπως τόνισε ο κ. Φιλιππίδης, ακόμα πιο δραματική είναι η κατάσταση όσον αφορά στις προκρατήσεις για το καλοκαίρι, καθώς μέχρι στιγμής έχουν υποχωρήσει κατά 5%-10%, σε σύγκριση με τις προκρατήσεις που είχαν γίνει το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. «Ο αριθμός των κλινών που παραμένουν σε λειτουργία μειώνεται συνεχώς, ενώ παλιότερα η Πάφος ήταν μια επαρχία που είχε τουρισμό όλο το χρόνο», τόνισε ο κ. Φιλιππίδης, επισημαίνοντας το φόβο η Πάφος να μετατραπεί σε μια εποχιακή επαρχία, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο για την ίδια όσο και παγκυπρίως. «Αν δεν μείνουμε εμείς ανοιχτοί, τότε θα μειωθεί το ενδιαφέρον των ταξιδιωτικών πρακτόρων γενικότερα για το νησί, καθώς θα αναζητήσουν προορισμούς που λειτουργούν ολόχρονα», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, παρά τα πολλά προβλήματα, από τον ιδιωτικό τομέα γίνονται προσπάθειες για αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, αλλά λόγω έλλειψης ρευστότητας γίνονται μόνο τα απαραίτητα και όχι όλα όσα χρειάζονται. Συγκεκριμένα, αυτή τη στιγμή 4-5 μονάδες έχουν προχωρήσει σε ανακαινίσεις, όμως πρέπει να γίνουν εμπλουτιστικά έργα και από το δημόσιο, όπως συνεδριακά κέντρα και υποδομές για αθλητικές εγκαταστάσεις. Υπογραμμίζοντας την επιδείνωση της εποχικότητας, αναφέρθηκε στην ανάγκη για επίσπευση των νέων έργων υποδομής, όπως γήπεδα γκολφ, μαρίνες, αθλητικές εγκαταστάσεις, δημιουργία κλειστών χώρων για πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις. Καταλήγοντας, ο κ. Φιλιππίδης εισηγήθηκε την έναρξη εκστρατείας προσέλκυσης αεροπορικών εταιρειών, ιδιαίτερα χαμηλού κόστους. «Πρέπει να δοθούν κίνητρα στις αεροπορικές εταιρείες για χρήση του αεροδρομίου Πάφου, να μειωθούν περαιτέρω τα τέλη και να υλοποιηθούν τα οδικά έργα γύρω από το αεροδρόμιο», τόνισε.
ΛΕΜΕΣΟΣ: «ΧΑΝΕΙ ΤΟ ΚΕΦΙ ΤΗΣ»
Κατακόρυφη πτώση έχει καταγραφεί στην πληρότητα των ξενοδοχείων της Λεμεσού τους χειμερινούς μήνες και ειδικότερα τον Ιανουάριο που μας πέρασε. Στα ξενοδοχεία των 3 αστέρων και κάτω η πληρότητα αγγίζει το 50%, ενώ στις μονάδες 4 και 5 αστέρων το 25% με 35%. Όπως τόνισε ο αντιπρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ Λεμεσού, Γιάννης Μακεδόνας, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα κορυφαίου ξενοδοχείου, το οποίο κυρίως στις γιορτές είναι, συνήθως, γεμάτο με Ρώσους τουρίστες, ενώ φέτος η πληρότητά του ανήλθε μόλις στο 27% και αυτό χάρη στις μικρές αποδράσεις Κυπρίων τα Σαββατοκύριακα και τις γιορτές.
Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη κατά τον Φεβρουάριο, καθώς η πληρότητα για τα ξενοδοχεία 3 αστέρων υπολογίζεται στο 35% και για ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων στο 15% με 25%. Για παράδειγμα, σε γνωστό πολυτελές ξενοδοχείο η πληρότητα υπολογίζεται στο 15% και αυτή προκύπτει από το δεκαήμερο του καρναβαλιού, της γιορτής του Αγίου Βαλεντίνου και της Καθαράς Δευτέρας. «Στην ουσία το ξενοδοχείο είναι άδειο», τόνισε ο κ. Μακεδόνας. Όπως υπογράμμισε, το μόνο θετικό στοιχείο σε όλο αυτό το αρνητικό κλίμα είναι η ανταπόκριση των Κυπρίων στις προσφορές που ετοιμάζονται, ιδίως τα σαββατοκύριακα.
Το μέγεθος του προβλήματος διογκώνεται αν αναλογιστεί κανείς ότι πολλά από τα ξενοδοχεία έχουν τερματίσει τη λειτουργία τους και άλλα την έχουν αναστείλει προσωρινά κατά τους χειμερινούς μήνες. Αρκεί να σημειωθεί ότι πριν από τέσσερα χρόνια στη Λεμεσό οι κλίνες ανέρχονταν στις 18.000 και σήμερα είναι μόλις 10.000, ενώ επισημαίνεται ότι το ένα τρίτο αυτών παραμένουν κλειστές τους χειμερινούς μήνες.
Όπως τόνισε ο κ. Μακεδόνας, η αυξητική τάση απόσυρσης ξενοδοχειακών μονάδων και η μηδενική αναπλήρωσή τους, εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους για την τουριστική βιομηχανία της Λεμεσού, καθώς αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, η πόλη θα οδηγηθεί σε μαρασμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία 12 χρόνια δεν έχει υποβληθεί καμιά αίτηση για δημιουργία νέου ξενοδοχείου στην περιοχή, ενώ έχουν κλείσει πολλά. «Αν δεν υπάρξει ανανέωση του προϊόντος, τότε η περιοχή με μαθηματική ακρίβεια θα ερημώσει. Υπάρχουν νέοι προορισμοί και άλλοι που συνεχώς ανανεώνουν το προϊόν τους», πρόσθεσε.
Ο κ. Μακεδόνας υπογράμμισε ότι τα προβλήματα δεν έχουν ξεκινήσει τώρα αλλά από το 2000. «Τα τελευταία οκτώ χρόνια οι τουριστικές αφίξεις στη Μεσόγειο έχουν αυξηθεί κατά 70%, ενώ στην Κύπρο το τουριστικό ρεύμα μειώθηκε κατά 25%», τόνισε. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα προβλήματα επιδεινώνονται καθώς οι αρμόδιοι προσπαθούν να τα αντιμετωπίσουν με σπασμωδικές κινήσεις της τελευταίας στιγμής, χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όπως κάνουν άλλοι τουριστικοί προορισμοί.
Ο αντιπρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ Λεμεσού εξέφρασε την ελπίδα οι αρμόδιοι φορείς να εκμεταλλευτούν την κρίση και μέσα από αυτή η Κύπρος να βγει πιο ανταγωνιστική. «Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η τουριστική βιομηχανία επηρεάζει ολόκληρη την οικονομία, ενώ το 25% των ανέργων προέρχεται από αυτή», τόνισε.
Τέλος, ο κ. Μακεδόνας αναφέρθηκε στην πολύ καλή συνεργασία με το Δήμο Λεμεσού, επισημαίνοντας ότι έργα όπως η μαρίνα της πόλης, το συνεδριακό και η ανάπλαση του αστικού κέντρου προχωρούν και στα επόμενα πέντε χρόνια η πόλη του κεφιού μπορεί να εξελιχθεί σε κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα της Κύπρου.
ΛΑΡΝΑΚΑ: ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΑ ΝΑΡΚΗ
Μόλις στο 10% - 20% ανέρχεται η πληρότητα στα ξενοδοχεία της Λάρνακας, καταγράφοντας δραματική υποχώρηση τους χειμερινούς μήνες, ενώ πολλές μονάδες παραμένουν κλειστές. Πληροφορίες αναφέρουν ότι από τα 20 ξενοδοχεία της επαρχίας, μόνο τα επτά παρέμειναν ανοιχτά κατά τους χειμερινούς μήνες.
Σύμφωνα με την πρόεδρο του ΠΑΣΥΞΕ Λάρνακας, Ιωάννα Πιερή, εξίσου απογοητευτικά είναι τα στοιχεία και για το καλοκαίρι, καθώς παρατηρείται υποχώρηση στις προκρατήσεις τόσο από το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και από τη Γερμανία. Αντίθετα, από τη Ρωσία το ενδιαφέρον παραμένει στα ίδια επίπεδα.
Όπως τόνισε, η οικονομική κρίση έχει επιφέρει ισχυρό πλήγμα στην τουριστική βιομηχανία της Λάρνακας. «Στην πόλη ίσως η κατάσταση να είναι κάπως καλύτερη, όμως στην Ορόκλινη και στην Πύλα η τουριστική κίνηση είναι πολύ υποτονική», πρόσθεσε.
Η κ. Πιερή τόνισε ότι το νέο αεροδρόμιο, τα πλάνα για ανάπλαση της μαρίνας και του παραλιακού μετώπου είναι σημαντικά έργα, ενώ η Επιτροπή Τουριστικής Ανάπτυξης της πόλης κάνει αξιόλογα σχέδια για την ανάπτυξη της περιοχής. «Ο ιδιωτικός τομέας κάνει πολλές προσπάθειες για αναβάθμιση του προϊόντος και προσέλκυση τουριστών, υπάρχουν αξιόλογα εστιατόρια, ποικιλία και ποιότητα, όμως χρειάζεται και στήριξη από τους κρατικούς φορείς, καθώς προκύπτουν πολλά εμπόδια και προβλήματα πολεοδομικής φύσης».
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΗ ΠΟΛΗ
Με στοιχειωμένη πόλη μοιάζει η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου κατά τους χειμερινούς μήνες. Κατά μέσο όρο η πληρότητα το χειμώνα ανέρχεται μόλις στο 20%-25%, με μερικές εξαιρέσεις, ενώ μόλις 15 ξενοδοχειακές μονάδες παρέμειναν ανοιχτές. Η Αγία Νάπα, εξαιτίας της εποχικότητας που τη μαστίζει, έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα τόσο από την οικονομική κρίση όσο και από τον αδικαιολόγητο πανικό που προκλήθηκε από τον ιό της νέας γρίπης.
«Ολοένα και περισσότερα ξενοδοχεία βάζουν λουκέτο κατά την χειμερινή περίοδο. Αρχικά είχαν παραμείνει σε λειτουργία 17 ξενοδοχεία, όμως λόγω της χαμηλής πληρότητας ακόμα δυο αναγκάστηκαν να κλείσουν αρχές Ιανουαρίου», εξηγεί ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ Αμμοχώστου, Χρίστος Κοιτάζος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσοχή όλων στρέφεται στις προκρατήσεις για το καλοκαίρι του 2010 και από ό,τι φαίνεται, η μείωση που θα καταγραφεί στις πληρότητες θα είναι ακόμα μεγαλύτερη από εκείνη του 2009. Ταυτόχρονα, η μείωση στα εισοδήματα θα είναι ακόμα πιο μεγάλη, λόγω των χαμηλών τιμών που δόθηκαν στους διοργανωτές ταξιδιών, σε μια προσπάθεια αναστροφής του αρνητικού κλίματος. «Οι δείκτες κινούνται κατηφορικά και τα μηνύματα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, όμως στα μέσα Μαρτίου θα είμαστε σε θέση να κάνουμε πιο ασφαλείς προβλέψεις», τόνισε ο κ. Κοιτάζος, εκφράζοντας την ελπίδα για αύξηση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, χάρη στις δελεαστικές προσφορές.
ΛΕΥΚΩΣΙΑ: ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΩΡΕΣ…
Τα δεδομένα είναι κάπως διαφορετικά για την επαρχία της Λευκωσίας, καθώς εκεί τα ξενοδοχεία παραμένουν ανοιχτά όλο το χρόνο, μιας και το προϊόν της πρωτεύουσας δεν θεωρείται εποχιακό. Παρόλα αυτά, ο φετινός χειμώνας είναι ιδιαίτερα δύσκολος για τα ξενοδοχεία της πόλης. Όπως δήλωσε η πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ Λευκωσίας, Χριστιάνα Κωνσταντινίδου, τα ποσοστά κρατήσεων κατά τους χειμερινούς μήνες παρουσιάζουν μείωση της τάξης του 10%-15% φέτος, ενώ οι προκρατήσεις για το καλοκαίρι προετοιμάζουν τους ξενοδόχους για τις δύσκολες μέρες που θα ακολουθήσουν. «Ο υπερδανεισμός των ξενοδοχείων, τα υψηλά επιτόκια και η έλλειψη ρευστότητας κάνουν την κατάσταση ακόμα πιο δύσκολη για εμάς» τόνισε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση πρέπει να πάρει γερά μέτρα στήριξης της τουριστικής βιομηχανίας για την ανακαίνιση των μονάδων, όπως ακριβώς έχει γίνει και στην Ελλάδα.
ΞΕΝΟΔΟΧΟΙ: ΜΕΤΡΑ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ
Κάνοντας ένα βήμα πιο πέρα από την οικονομική κρίση, οι ξενοδόχοι υπογράμμισαν βασικά προβλήματα της τουριστικής βιομηχανίας, λόγω της χαμηλής ανταγωνιστικότητας και του αυξημένου λειτουργικού κόστους που έχουν επωμιστεί. Συγκεκριμένα, εισηγούνται μείωση των υπερτιμημένων τελών που καταβάλλουν τα ξενοδοχεία για ηλεκτρικό ρεύμα, αποχετευτικό και νερό, μείωση των δημοτικών φόρων και τελών, ενώ παράλληλα ζητούν κίνητρα απόσυρσης ή αναβάθμισης των γερασμένων κλινών. «Χρειάζονται στρατηγικός σχεδιασμός, βραχυπρόθεσμα έργα και πολεοδομικά κίνητρα, ώστε να αναβαθμιστεί το τουριστικό προϊόν», τονίζουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, θα παραχωρηθούν χαμηλότοκα δάνεια με κυβερνητικές εγγυήσεις για τη στήριξη των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Ωστόσο, οι ξενοδόχοι υπενθυμίζουν ότι το μέτρο αυτό δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα, μιας και οι τράπεζες δεν ανταποκρίνονται.
Τέλος, οι ξενοδόχοι χαρακτήρισαν απαράδεκτη την πρόταση για αύξηση της φορολογίας στην ακίνητη ιδιοκτησία εν μέσω κρίσης και εισηγήθηκαν την παράταση της μερικής αναστολής απασχόλησης, ώστε να δοθούν κίνητρα στις μονάδες να παραμένουν σε λειτουργία ολόχρονα, παρά τις πολύ χαμηλές πληρότητες.