Την ώρα που οι διαδικασίες κατακύρωσης της προσφοράς για τη θέση του διευθυντή - συμβούλου του κράτους σ’ ό,τι αφορά το έργο για το Ενεργειακό Κέντρο στο Βασιλικό δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, εκ των πραγμάτων ένα άλλο ζήτημα αναδύεται στην επιφάνεια. Η δημιουργία και λειτουργία τερματικού καυσίμων στο Ενεργειακό Κέντρο του Βασιλικού, στην οποία ο ΚΟΔΑΠ (Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών) εκφράζει επιθυμία να εμπλακεί κατά τρόπον άμεσο και ουσιαστικό.
Το αίτημα του ΚΟΔΑΠ δεν είναι καινούργιο και έχει τεθεί και στο παρελθόν, στο πλαίσιο συζητήσεων με τους εκάστοτε Υπουργούς Εμπορίου για τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό και την ειλημμένη απόφαση για μεταφορά των πρώην διυλιστηρίων (ΚΕΤΑΠ - Κυπριακή Εταιρεία Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών) και των εγκαταστάσεων των εταιρειών πετρελαιοειδών σε άλλο χώρο, ώς το 2010.
Θέση του ΚΟΔΑΠ, όπως δήλωσε στη «Σ» ο πρόεδρος του Οργανισμού Γιώργος Δημητρίου, είναι πως ο Οργανισμός μπορεί ν΄ αναλάβει τη δημιουργία ενός τέτοιου τερματικού πετρελαιοειδών, τη στιγμή που ο Οργανισμός είναι η κατεξοχήν αρμόδια Αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη διατήρηση αποθεμάτων πετρελαιοειδών.
Άλλωστε, γι΄ αυτόν το σκοπό ο ΚΟΔΑΠ αναγκάζεται σήμερα να καταβάλει ένα σημαντικό ποσό για σκοπούς αποθηκευτικών τελών στο εξωτερικό. «Αυτά τα χρήματα φεύγουν από την οικονομία του τόπου, ενώ αν υπήρχαν αποθηκευτικοί χώροι στον τόπο μας, θα έμεναν στην Κύπρο προς όφελος της οικονομίας μας», εξήγησε ο κ. Δημητρίου. Πιστεύουμε, πρόσθεσε, πως το δάνειο που χρειάζεται για την κατασκευή του τερματικού καυσίμων, για τις ανάγκες του ΚΟΔΑΠ, θα μπορεί να αποπληρωθεί με τα ποσά που δαπανώνται τώρα για την πληρωμή αποθηκευτικών τελών, χωρίς ή με μικρή περαιτέρω επιβάρυνση του Κύπριου καταναλωτή.

Κατεξοχήν χρήστης
Σημείωσε, ακόμη, ότι ο ΚΟΔΑΠ θα είναι, στην ουσία, ο κατεξοχήν χρήστης του τερματικού καυσίμων, με ποσοστό που μπορεί να φθάσει μέχρι και το 80%, εξηγώντας με έμφαση, ταυτόχρονα, πως ο Οργανισμός δεν είναι κερδοσκοπικός και επομένως ο καταναλωτής δεν θα επιβαρυνθεί με το κέρδος που ένας ιδιωτικός οργανισμός λογικά θ’ απαιτήσει. Επιπλέον, ο ΚΟΔΑΠ, ως ίσως ο πρώτος Ημικρατικός Οργανισμός που εξασφάλισε αξιολόγηση της πιστοληπτικής του ικανότητας, από διεθνή οργανισμό (Moodys Aa3, ότι δηλαδή είναι και η πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας), έχει τη δυνατότητα δανεισμού (χωρίς κυβερνητικές εγγυήσεις) σε πολύ ανταγωνιστικούς όρους, ενώ για ένα τέτοιο έργο το 50% της χρηματοδότησης, ενδεχομένως, να χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Σχετική εισήγηση, επί τούτου, κατέθεσε ο ΚΟΔΑΠ, σύμφωνα με τον κ. Δημητρίου, στο Υπουργείο Εμπορίου και περιμένει απάντηση. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, το ίδιο το Υπουργείο δεν έχει δείξει ότι βλέπει αρνητικά μια τέτοια διευθέτηση, παρά το γεγονός ότι υπάρχει διάσταση απόψεων με την Υπηρεσία Ενέργειας σ’ ό,τι αφορά τον τρόπο λειτουργίας, το μέγεθος και τη χωροθέτηση του Τερματικού.

Ιστορικό
Σημειώνεται πως το ενδιαφέρον του ΚΟΔΑΠ για ενεργή συμμετοχή στο Ενεργειακό Κέντρο κατατέθηκε για πρώτη φορά το 2005. Στη συνέχεια και έπειτα από συσκέψεις και συζητήσεις που δεν κατέληξαν πουθενά, ακολούθησε μια περίοδος (μέχρι το καλοκαίρι του 2007), όπου το ζήτημα παρέμεινε σε αδράνεια, για να διαπιστωθεί, αργότερα, η πλήρης διάσταση απόψεων μεταξύ των εταιρειών πετρελαιοειδών και της Υπηρεσίας Ενέργειας.
Σ’ αυτό το χρονικό σημείο, ο ΚΟΔΑΠ ετοίμασε μελέτη στρατηγικής, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Δημητρίου, βρήκε μια συμβιβαστική λύση που θα γεφύρωνε τη διαφορά. Δηλαδή, ανέφερε, από τη μία θα μπορούσαν όλες οι συνέργειες να υπάρχουν και από την άλλη, θα υπήρχε και η συνεργασία των εταιρειών, μια και η ανανέωση των αποθεμάτων είναι ένα ζήτημα που πάντοτε θ’ απασχολεί τα εμπλεκόμενα μέρη.

Μετεξέλιξη ΚΕΤΑΠ
Ο πρόεδρος του ΚΟΔΑΠ επεσήμανε, ακόμη, ότι στην περίπτωση που ο Οργανισμός αναλάβει αυτόν το ρόλο, είναι δυνατό το τερματικό καυσίμων ν’ αποτελέσει και τη μετεξέλιξη της ΚΕΤΑΠ, ώστε μέρος του προσωπικού που σήμερα βρίσκεται στην εταιρεία αποθήκευσης πετρελαιοειδών (πρώην Διυλιστήριο Λάρνακας) να μετακινηθεί και να αξιοποιηθεί στις εγκαταστάσεις του Τερματικού στο Ενεργειακό Κέντρο του Βασιλικού. Εξήγησε, περαιτέρω, ότι με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία, ο ΚΟΔΑΠ πρέπει να είναι ουδέτερος στον ανταγωνισμό, γεγονός που καθιστά σωστή τη διαχείριση του τερματικού πετρελαιοειδών από μέρους του, καθώς έτσι θ’ αποφευχθεί η δημιουργία στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό. «Πιστεύουμε ότι σε αυτό το πλαίσιο η συνεργασία με την ΚΕΤΑΠ θα είναι αμοιβαία επωφελής», είπε.

Ανησυχίες για κόστος
Επιφυλάξεις, ωστόσο, εξέφρασε ο κ. Δημητρίου για το κόστος που προβλέπεται, από την Υπηρεσία Ενέργειας, σε σχέση με την ανέγερση του τερματικού καυσίμων, το οποίο εκτιμάται γύρω στα €400 εκ. «Αν τα ποσά θα είναι τόσο ψηλά», είπε, «τότε διερωτώμαι σε ποιο ύψος θα φθάσει η συνδρομή μας, αλλά και πόσο θα επιβαρύνει την τιμή των καυσίμων». Ανησυχούμε ιδιαίτερα και οι μελέτες μας λένε ότι οι αυξήσεις μπορεί να είναι σημαντικές, τόνισε, διευκρινίζοντας πως πέραν τούτου, ο ΚΟΔΑΠ δεν έχει άλλη ενημέρωση. Εξήγησε, πρόσθετα, ότι περίπου το 45% της συνδρομής που λαμβάνει ο ΚΟΔΑΠ, δηλαδή, των εσόδων του που προέρχονται απ’ όλους όσοι καταναλώνουν πετρελαιοειδή, δαπανάται για σκοπούς αποθήκευσης, για την πληρωμή των αποθηκευτικών τελών.
Υπενθύμισε, εξάλλου, ότι η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, μέλος του ΚΟΔΑΠ και Οργανισμός με τον οποίο υπάρχει στενή συνεργασία, προγραμματίζεται να αναλάβει τη δημιουργία και τη λειτουργία του Τερματικού φυσικού αερίου, ως ο βασικός χρήστης του. Ο ΚΟΔΑΠ, συμπλήρωσε, θα είναι ο βασικός χρήστης του τερματικού πετρελαιοειδών, επομένως βλέπει θετικά την εφαρμογή παρόμοιου μοντέλου, όπως αυτό που εφαρμόζεται και στην περίπτωση του φυσικού αερίου.

Η ευελιξία, το Άλφα και το Ωμέγα
Ο ΚΟΔΑΠ, πάντως, αυτό που επιζητεί όχι μόνο στην περίπτωση της κατασκευής του τερματικού πετρελαιοειδών, αλλά ευρύτερα στο χώρο όπου δραστηριοποιείται, είναι να υπάρχει η απαραίτητη ευελιξία. Κι αυτό, όπως εξήγησε ο κ. Δημητρίου, για να μπορεί ο Οργανισμός, ανά πάσα στιγμή, ν΄ ανταποκριθεί στις όποιες ανάγκες προκύψουν όχι μόνο σήμερα, αλλά και στο μέλλον. «Ο ΚΟΔΑΠ, ως ο μεγαλύτερος χρήστης του Τερματικού, είναι ο καταλληλότερος ανάδοχός του, νοουμένου ότι η μορφή και το μέγεθός του ικανοποιούν τις ανάγκες του, παρέχουν την απαραίτητη ευελιξία και δεν οδηγούν σε υπερβολικό κόστος αποθήκευσης», είπε. Και πρόσθεσε: «Ευελιξία σημαίνει να έχεις τη δυνατότητα ν’ αυξήσεις τους αποθηκευτικούς σου χώρους, να μη δεσμευτείς από την αρχή με πολύ μεγάλους χώρους, ν’ αξιοποιήσεις όποιουσδήποτε άλλους χώρους υπάρχουν στην Κύπρο, ν’ αξιοποιήσεις - ενδεχομένως - και πλεονάσματα του ιδιωτικού τομέα αν είναι σε ανταγωνιστικές τιμές, άρα θέλουμε να έχουμε ευέλικτη στρατηγική». Με το να κατασκευάσουμε, συνέχισε, ένα Τερματικό 700 και πλέον χιλιάδων κυβικών μέτρων, από την αρχή, δεν είμαι σίγουρος ότι είναι η καλύτερη λύση, ιδιαίτερα μια και σημαντικό μέρος των αναγκών σε αποθέματα μαζούτ, που σήμερα αποτελούν το 50% περίπου των στρατηγικών μας αποθεμάτων, θα καταργηθούν προοδευτικά μέσα στην επόμενη δεκαετία, λόγω της εισαγωγής του φυσικού αερίου ως καυσίμου της ΑΗΚ. Μήπως, διερωτήθηκε, θα ήταν καλύτερα ν’ αφήσουμε και ένα ποσοστό της τάξης του 10% ή ακόμη και του 20% των αποθεμάτων μας στο εξωτερικό. Πράγμα, συμπλήρωσε, που δεν έχει αποφασιστεί ακόμη. Κι αυτό, κατέληξε, ώστε να υπάρχει μια ασφαλιστική δικλίδα, καθώς όλη η ενεργειακή υποδομή και τα αποθέματα της Κύπρου θα είναι συγκεντρωμένα στο Βασιλικό (παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικό αέριο, πετρέλαιο, γκάζι).