Χρύσανθος Τσουρούλλης Τίποτα δεν επιτεύχθηκε, τίποτα δεν τελείωσε

Τίποτα δεν επιτεύχθηκε, τίποτα δεν τελείωσε

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…

ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΕ «ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ» ΚΑΙ ΣΕ «ΛΥΣΗ ΤΟ ΠΟΛΥ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ» ΔΕΝ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΙ
 
 
Η ΤΟΥΡΚΙΑ, ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ, ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΟΙ ΑΛΛΑ ΝΑ ΠΑΡΕΙ Η ΙΔΙΑ ΚΑΤΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ο ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΑΚΙΝΤΖΙ ΜΕΤΑΤΡΑΠΗΚΕ ΣΕ «ΚΟΜΠΑΡΣΟ» ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ο ΜΕΒΛΟΥΤ ΤΣΑΒΟΥΣΟΓΛΟΥ ΕΠΕΜΕΝΕ ΝΑ ΑΠΑΙΤΕΙ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
 
Το «μυστικό» που αποκαλύφθηκε στο ελβετικό θέρετρο ήταν ότι η «κίνηση-έκπληξη» της Τουρκίας δεν ήταν άλλη από την επεισοδιακή πρωτοβουλία του κ. Ε. Μ. Έιντε να εισαγάγει συζήτηση για κάποια... Συνθήκη Εφαρμογής της Λύσης. Στο τέλος ούτε καν η Βρετανία δεν το υιοθέτησε αυτό, ενώ σε κάποια στιγμή έκανε την έκπληξη διατυπώνοντας την άποψη ότι η τουρκική πρόταση για «πακετοποίηση» όλων των θεμάτων ενισχύει την άποψη ότι «δεν ήταν καλή ιδέα»
 
Στο τέλος της τρίτης ημέρας της Διάσκεψης στην Ελβετία το μόνο που φάνηκε καθαρά είναι ότι η διάσκεψη που επανασυνεκλήθη από τα Ηνωμένα Έθνη τον Ιούνιο μετά τον Ιανουάριο, έχει ακόμα μέλλον. Τίποτα το συγκεκριμένο δεν επιτεύχθηκε, αλλά και τίποτα δεν τελείωσε. Θα φύγουν, λοιπόν, όλοι λίγο-πολύ ευχαριστημένοι; Θα το δείξουν οι επόμενες μέρες και εβδομάδες. Πάντως η επίμονη αναφορά του κ. Τσαβούσογλου σε «τελική διάσκεψη» και του κ. Ακιντζί σε «λύση το πολύ μέχρι τον Ιούνιο», δεν επιβεβαιώνονται. 
 
Οι διαπραγματεύσεις στο Crans-Montana μπορεί να μην κατέληξαν σε συμφωνία, αλλά μας έδωσαν πολύτιμα συμπεράσματα. Τα περισσότερα τα μάθαμε διά στόματος του Γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. Αντόνιο Γκουτέρες. Το πρώτο που μας είπε ευθαρσώς είναι ότι όχι μόνο δεν είναι η «τελευταία ευκαιρία», όπως αναμασούσε ο Ειδικός Απεσταλμένος του επαναλαμβάνοντας τις τουρκικές απειλές, αλλά ότι είναι λογικό η διαδικασία να είναι αργή και ότι τα Η.Ε. επιθυμούν να δώσουν στους ενδιαφερόμενους όλον τον χρόνο που χρειάζεται για μια τόσο σπουδαία υπόθεση. 
 
Ταυτόχρονα, ο Γενικός Γραμματέας διέψευδε και τους κινδυνολόγους, που τον τελευταίο καιρό έκαναν αναλύσεις εδώ στη Λευκωσία ότι «τελειώνει ο χρόνος και όπου να ’ναι φεύγει η ΟΥΝΦΙΚΥΠ». Ακόμα και αρχηγός κόμματος στήριζε την επιχειρηματολογία του στο ότι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ «έκοψε τα λεφτά και επομένως η ΟΥΝΦΙΚΥΠ μέχρι το τέλος του χρόνου φεύγει από την Κύπρο». 
 
Τι άλλο μάθαμε, όμως, στην Ελβετία; 
 
Το «μυστικό» που αποκαλύφθηκε στο ελβετικό θέρετρο ήταν ότι η «κίνηση-έκπληξη» της Τουρκίας δεν ήταν άλλο από την επεισοδιακή πρωτοβουλία του κ. Ε. Μ. Έιντε να εισαγάγει συζήτηση για κάποια... Συνθήκη Εφαρμογής της Λύσης. Στο τέλος ούτε καν η Βρετανία δεν το υιοθέτησε αυτό, ενώ σε κάποια στιγμή έκανε την έκπληξη διατυπώνοντας την άποψη ότι η τουρκική πρόταση για «πακετοποίηση» όλων των θεμάτων ενισχύει την άποψη ότι «δεν ήταν καλή ιδέα».
 
Το άλλο που αποκαλύφθηκε, αλλά δεν ήταν καθόλου μυστικό, είναι ότι η Τουρκία αν είναι να συζητήσει το Κυπριακό, το μόνο που την ενδιαφέρει δεν είναι οι Τουρκοκύπριοι, αλλά να πάρει η ίδια κάτι από την Ευρώπη. Σε όλη τη διαδικασία ο κ. Μ. Ακιντζί μετατράπηκε σε «κομπάρσο» και ακόμα και στη συζήτηση των εσωτερικών θεμάτων ο Μ. Τσαβούσογλου επέμενε να απαιτεί μεταχείριση Ευρωπαίων πολιτών για τους Τούρκους στην Κύπρο. 
 
Ταυτόχρονα, βέβαια, φάνηκε ότι η Τουρκία δεν είναι καθόλου έτοιμη, ούτε πρόθυμη να συζητήσει για εγγυήσεις, αποχώρηση στρατού και γενικά την αποδέσμευση της Κύπρου από τον έλεγχό της. Όλοι αυτοί που τόσο καιρό ανέλυαν με τις ώρες τα γεωπολιτικά συμφέροντα της κατοχικής δύναμης και το ενδιαφέρον της για να μπει στο ενεργειακό παιχνίδι μέσω της λύσης και προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι «η Άγκυρα θα έρθει με προτάσεις», πρέπει να έπεσαν από τα σύννεφα...
 
Στα ελβετικά βουνά μάθαμε ακόμα ότι, παρ’ όλη τη «δαιμονοποίηση» του Υπουργού Εξωτερικών κ. Ν. Κοτζιά, από την εποχή του Μον Πελεράν, υπήρξε μια πολύ καλή χημεία του με τον Νίκο Αναστασιάδη και όλοι αναγνώρισαν ότι οι δυο τους στάθηκαν πολύ καλά απέναντι στις απαιτητικές περιστάσεις της διαπραγμάτευσης. 
 
Η βαλίτσα του Αναστασιάδη
 
Ο Νίκος Αναστασιάδης μπορεί να μη φέρνει πίσω στη βαλίτσα του μιαν αποδεκτή συμφωνία για λύση, όπως είναι ο στόχος που ο ίδιος έχει θέσει, αλλά φέρνει αρκετά πολύτιμα πράγματα. 
 
Πρώτο και κύριο, ότι από μια διάσκεψη που -όπως τονίζει ο ίδιος και το επιτελείο του- «τέθηκε επί τάπητος το θέμα της κατάργησης των εγγυήσεων και της αποχώρησης του κατοχικού στρατού», το συμπέρασμα είναι ότι η συζήτηση συνεχίζεται. 
Και κρατά σίγουρα τα τρία ερωτήματα που έθεσε ο βοηθός Γενικός Γραμματέας. Δηλαδή (α) πώς μπορεί να αλλάξουμε ουσιαστικά τη Συνθήκη Εγγυήσεως, (β) πώς απαντάμε στις ανησυχίες ασφάλειας των δυο πλευρών και (γ) ιδέες για την εφαρμογή μηχανισμού εφαρμογής της λύσης. Ειδικά το πρώτο και το τρίτο ήταν πάντα στην κορυφή της ελληνικής ατζέντας στις διαπραγματεύσεις. Για την κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεων δεν χρειάζεται σχόλιο. Αλλά από την ώρα που η αναζήτηση για την πραγματική εφαρμογή της λύσης ξέφυγε από την «ατζέντα» που πήγε να βάλει το ακυρωθέν έγγραφο Έιντε, συναντά περισσότερο το αίτημα που είχε η ελληνική πλευρά από το 2004. 
 
Δεύτερο πολύτιμο περιεχόμενο της βαλίτσας του Προέδρου είναι ότι η διαπραγμάτευση παραμένει ζωντανή με μια γενική αίσθηση ότι «η Τουρκία οφείλει να καταθέσει κάτι». Τρίτο σημαντικό στοιχείο είναι ότι η Ε.Ε. για πρώτη φορά θέλησε να συμβάλει ενεργητικά στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Αυτό έγινε και κατά τη διάρκεια της συζήτησης  των εσωτερικών πτυχών, αλλά κυρίως έγινε με την επισήμανση κάποιων προνοιών των ευρωπαϊκών συνθηκών που κατοχυρώνουν την ασφάλεια των κρατών-μελών. Τέταρτο στοιχείο, που ήταν κάπως «περαστικό» ή και παρεμφερές, αλλά έχει τη βαρύτητά του, ήταν ότι ο Α. Γκουτέρες μίλησε για το ζητούμενο που είναι να γίνει η Κύπρος ένα «φυσιολογικό» κράτος. Αυτό ενισχύει πολύ τη φαρέτρα των ελληνικών επιχειρημάτων απέναντι στην Τουρκία. 
 
Οι ανησυχίες, η εκ περιτροπής και η ασυμμετρία 
 
Βεβαίως, δεν μπορεί κανένας να παραγνωρίσει και αρνητικά στοιχεία ή έστω πηγές ανησυχίας. Όπως δεν έπαψε να σημειώνει ο «ενδιάμεσος», έχει πια καθιερωθεί ότι «διάσκεψη για την Κύπρο ίσον πενταμερής διάσκεψη, χωρίς την Κυπριακή Δημοκρατία και το Συμβούλιο Ασφαλείας». Βεβαίως, η απάντηση του Προεδρικού είναι ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν παρούσα και με το παραπάνω, αφού ουσιαστικά όλη η διαπραγμάτευση έγινε μεταξύ Αναστασιάδη και Τσαβούσογλου. 
 
Το κεντρικό στοιχείο ανησυχίας είναι ότι ακόμα και μια «διάσκεψη για την ασφάλεια», όπως αυτή που ζήσαμε και την είχε επιδιώξει ο Νίκος Αναστασιάδης, δεν είναι αρκετή ούτε για να τοποθετηθεί η Τουρκία στο κεντρικό ζήτημα της ασφάλειας. Δεν ακούσαμε καμία συζήτηση για τα κατοχικά στρατεύματα, αλλά μόνο τη μονότονη επιμονή της Άγκυρας στις περίφημες «τέσσερεις ελευθερίες» για του Τούρκους. Δηλαδή, είτε το θέλουμε είτε όχι, αυτό το «εντελώς άσχετο ζήτημα με το Κυπριακό» έχει πια επιβληθεί στην ατζέντα των διαπραγματεύσεων. Ακόμα και αν επίσημα μπορεί να το αρνείται η ελληνοκυπριακή πλευρά, στην πράξη έχει συμβεί. Όπως και τόσα πολλά άλλα τόσα χρόνια... 
 
Εξίσου ανησυχητικό είναι ότι σε διάφορες «πληροφορίες» που είδαν το φως στον διεθνή Τύπο, εμφανιζόταν η επίμονη ιδέα ότι η ελληνική πλευρά είναι έτοιμη να ανταλλάξει την «εκ περιτροπής» με μια παραχώρηση στο ζήτημα της ασφάλειας. Το πρόβλημα όμως είναι ότι εφόσον καθιερώνεται αυτή η ιδέα, η «εκ περιτροπής» είναι ένα πράγμα, ενώ η κατάργηση των εγγυήσεων, η αποχώρηση του στρατού και το εδαφικό (η Μόρφου), είναι... τρία. Υπάρχει εδώ που φτάσαμε κάποια ασυμμετρία. Δεν βλέπει κανείς πώς μπορεί να γίνει τέτοιου είδους «πάρε-δώσε». Και ίσως γι’ αυτό επίμονα ο Πρόεδρος το αποφεύγει με κάθε τρόπο και προωθούσε την ιδέα, μαζί με τον Ν. Κοτζιά, ότι «μέχρι τώρα η Τουρκία δεν έχει δώσει οτιδήποτε». 
 
Στα αρνητικά θα πρέπει να συνυπολογίσουμε και την αναμενόμενη αντιπολίτευση που θα αρχίσει και το ΑΚΕΛ και που άρχισε να «μυρίζει» από τοποθετήσεις που έγιναν σχετικά με τη «μεγαλύτερη ευελιξία» που δεν έδειξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το περίεργο είναι ότι πάνε να χρησιμοποιήσουν την ίδια εκείνη λέξη (ευελιξία) που είχε χρησιμοποιήσει και ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ εκείνη την ημέρα που διαφοροποιήθηκε «ελαφρά» από «όρους και προϋποθέσεις» που έβαζε ο Ν. Αναστασιάδης. Ενώ με τις διαδηλώσεις που διοργανώθηκαν εδώ στη Λευκωσία υπέρ της «ειρήνης και της λύσης», βασικά από το ΑΚΕΛ και όπου έβαζαν ξανά σε ίση μοίρα του «δυο ηγέτες», δηλαδή Αναστασιάδη και Ακιντζί, φάνηκε να συμπορεύεται και ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΔΗΣΥ!            
 
Οι μεσογειακοί και η «χυλόπιτα»
 
Από τα παραλειπόμενα, που έχουν όμως πολύ νόημα, αξίζει να συγκεφαλαιώσουμε ορισμένα. Ο κ. Γκουτέρες, με τρόπο και με δόση χιούμορ, έριξε και μια σπόντα μεγατόνων στον κ. Έιντε που πήγε να τινάξει τη διάσκεψη στον αέρα με τους ύποπτους «αυτοσχεδιασμούς» του εγγράφου του, όταν είπε ότι... αντίθετα από Νορβηγούς και Άγγλους, εμείς οι μεσογειακοί καταλαβαινόμαστε μεταξύ μας. Δεν ήταν όμως μόνο αυτή η «χυλόπιτα» του Νορβηγού διπλωμάτη. Στενός του συνεργάτης ενεπλάκη σε φραστικό επεισόδιο με μέλος της κυπριακής διαπραγματευτικής ομάδας και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τού έριξε ένα τεράστιο... τασάκι. Μπορεί να μη φάνηκε, γιατί ίσως ήταν τασάκι για... ηλεκτρονικό τσιγάρο, πάντως η ελληνοκυπριακή αντιπροσωπία έβαλε «άκυρο» στον κύριο αυτό. 

Top