Χρύσανθος Τσουρούλλης Παραλλαγή σε διαπραγματευτική… ανωφέρεια

Παραλλαγή σε διαπραγματευτική… ανωφέρεια

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…

Θα βρεθεί σήραγγα στα ελβετικά βουνά ή μας επιφυλάσσουν ένα ορεινό ναυάγιο. Όλες οι εκτιμήσεις είναι, πάντως, πολύ παρακινδυνευμένες. Εκείνο που είναι από καιρό σίγουρο, είναι το σενάριο που ξετυλίγεται κάθε φορά που οι «γνωστοί κύκλοι», εντός και εκτός Κύπρου, θέλουν να πείσουν ότι κάτι μπορεί να γίνει.
 
Έχουμε ακούσει κατ’ επανάληψιν αυτό το σενάριο με «την Τουρκία να μας εκπλήσσει». Μόνο που ουδεμία φορά έχει επαληθευτεί. 
 
- Κάποιοι εξαγγέλλουν και πάλι την «έκπληξη» από την Τουρκία
- Είναι αυτές οι «εξελίξεις» του Ν. Κοτζιά και οι λύσεις «έξω από το κουτί» του Έιντε; 
- Ο ενδιάμεσος «ακονίζει μαχαίρια», η Εζεκία Παπαϊωάννου ίσως προτιμά τα ελβετικά βουνά από το βουνό του υποψηφίου και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετρά τα ενδεχόμενα
- Το σίγουρο είναι ότι μετά το Κραν-Μοντάνα το Κυπριακό δεν θα είναι το ίδιο
Ενώ ήμασταν στην αντίστροφη μέτρηση για τη Γενεύη, τελικά μάθαμε ότι η διάσκεψη της Γενεύης θα γίνει στο Κραν Μοντάνα (Crans-Montana), πάνω στον ορεινό όγκο και τα χιονοδρομικά κέντρα. Ίσως να ταιριάζει ο συμβολισμός, αφού η διαπραγμάτευση για την ασφάλεια θα πρέπει να ανέβει ένα πραγματικό… βουνό.
 
Αλλά, θα χρειαστούν και πραγματικές κινήσεις…σλάλομ από εκείνες που βλέπουμε σε χιονοδρομικές πίστες για να έχουμε επιτυχία. Είναι άγνωστο, αν υπήρχαν άλλες επιλογές. Έμπειροι διπλωμάτες έλεγαν, πάντως, ότι τα Ηνωμένα Έθνη αποφάσισαν να απομονώσουν όσους θα συμμετέχουν στη διαπραγμάτευση. Μαζί με τα λεγόμενα του Έσπεν Μπαρθ Έιντε ότι θα πρέπει να προετοιμαστούν για μερικές εβδομάδες διαβουλεύσεων, δίνεται η εντύπωση ενός “τελικού γύρου”. 
 
Προσδοκία για κάτι “έξω από το κουτί” 
 
Στο επίπεδο, όμως, της πραγματικότητας και με την εξαίρεση μιας μικρής μερίδας, είτε στο χώρο του Δημοκρατικού Συναγερμού είτε στους “παρεμφερείς κύκλους”, δεν φαίνεται να υπάρχουν πολλές προσδοκίες από αυτήν τη διάσκεψη. Για να έχουμε, όμως, όλη την εικόνα, πρέπει να πούμε ότι, παρά τις “υποτονικές προσδοκίες”, αρκετοί προβληματίζονται τόσο από το ταξίδι-αστραπή του Τούρκου Πρωθυπουργού Γιλντιρίμ στην Αθήνα, όσο και από τις πρόσφατες αδιευκρίνιστες δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά ότι “περιμένει εξελίξεις”.
 
Τα προγνωστικά κινούνται για μια φορά ακόμα στο στυλ μιας “τουρκικής έκπληξης”. Κατά πόσον, όμως, ο Ταγίπ Ερντογάν, που έχει ένα σωρό καυτά θέματα στο κεφάλι του, θα έχει τη διάθεση και τους λόγους να κάνει “έκπληξη” στο Κυπριακό, είναι ένα ερώτημα. Μήπως, ακόμα, εκείνο που “πέταξε” ο Ε. Μ. Έιντε για προτάσεις “έξω από το κουτί” σημαίνει ότι έχει κάποια πληροφορία από την Άγκυρα; Πόσο, όμως, “έξω από το κουτί” μπορεί να βγει η Τουρκία, που εδώ και δεκαετίες χτίζει τη μόνιμη παρουσία της στην Κύπρο; 
Εκεί που μάλλον δεν περιμένουμε εκπλήξεις είναι η αυριανή συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου. Στην περίπτωση αυτή, η πρόγνωση ότι αναμένεται να είναι “πολύ ζωηρή” είναι αρκετά ασφαλής.
 
Οι ηγέτες του “ενδιάμεσου” δεν φαίνονται πρόθυμοι να δεχτούν τον ορεινό εξοπλισμό που θα τους προτείνει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, μαζί με μιαν αναμενόμενη πρόσκληση για να τον συνοδεύσουν στην Ελβετία. Επειδή, όμως, θα είναι δύσκολο και να αρνηθούν, θα απαντήσουν στην πρόσκληση με μια βροχή από ερωτήσεις. Ιδιαίτερα από το περιβάλλον του προέδρου του ΔΗΚΟ πληροφορίες αναφέρουν ότι θα πάρει την ευκαιρία και θα σταθεί απέναντι στον Πρόεδρο ως ο ανθυποψήφιος που μπορεί να τον “χτυπήσει” στον δεύτερο γύρο.
 
Λιγότερο σίγουροι δείχνουν, ωστόσο, όταν ερωτηθούν πόσο βέβαιοι είναι ότι αποκλείεται να προηγηθεί ακόμα και δημοψήφισμα πριν από τις Προεδρικές και τον δεύτερο γύρο. Αν θα γίνει κάτι τέτοιο, λένε, θα είναι “στο πλαίσιο ενός ακόμα πισωγυρίσματος” του Ν. Αναστασιάδη, γιατί θα πρόκειται για “μιαν απαράδεκτη λύση”, καταλήγουν. Αν προτιμά, με όλες τις συνέπειες για τον τόπο, να χάσει ένα δημοψήφισμα αντί τις εκλογές, ήταν το πικρόχολο σχόλιο ενός γνωστού “γκουρού” της πολιτικής, που όμως δεν ανήκει στον “ενδιάμεσο”. 
 
Και η θεαματική αρνητική  παράσταση νίκης της Εζ. Παπαϊωάννου
 
Στην άλλη πλευρά, στον χώρο της Εζεκία Παπαϊωάννου, με τα όσα έγιναν στο τελευταίο διάστημα, πολλοί νιώθουν ότι, αν ήταν δυνατό, θα ήθελαν να φύγουν για τη Γενεύη αύριο κιόλας, προκειμένου η προσοχή να στραφεί κάπου αλλού. Ανεξάρτητα, μάλιστα, από το πόσο πιστεύουν ότι στη διάσκεψη μπορεί αυτήν τη φορά να υπάρξει αποτέλεσμα. 
 
Το ΑΚΕΛ, αφού έκανε τη δική του προσπάθεια να ανέβει ένα δύσβατο βουνό στην αναζήτηση υποψηφίου και στη συνέχεια υποχρεώθηκε σε άτακτη πτώση από ψηλά, θα έλεγε κανείς ότι έχει μια “επιφυλακτικά θετική διάθεση” απέναντι στο νέο ταξίδι του Κυπριακού στην Ελβετία. 
 
Εκείνο, όμως, που είναι σίγουρο, είναι ότι, αυτές τις μέρες, η Εζεκία Παπαϊωάννου πρόσφερε μια μοναδική live επίδειξη αρνητικής παράστασης νίκης που άφησε άφωνους όλους τους ειδικούς, επικοινωνιολόγους, δημοσκόπους και άλλους.
 
Πηγή μας από τα «βαθιά» του ΑΚΕΛ, εκτός από τις διάσπαρτες πληροφορίες για αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος από όλες τις «πτέρυγες» που συντάσσονται ανάλογα με τις προτιμήσεις για το πρόσωπο του υποψηφίου τους, μας μετέφερε ότι «στις δεδομένες συνθήκες η Γενεύη μπορεί να είναι μια πραγματική ανακούφιση για την ηγεσία του κόμματος». Υπάρχει, όμως, στο μεταξύ ένα ζήτημα για το πώς θα φτάσουν μέχρι την πτήση για Ελβετία. Συμμερίζεται, άραγε, το ΑΚΕΛ και πόσο την αισιοδοξία που πάλι φαίνεται να φουντώνει σε κάποιους «γνωστούς» κύκλους, Συναγερμικούς και όχι μόνο; 
 
Πάντως, από την αντίπερα όχθη και το επιτελείο του υποψηφίου Νικόλα Παπαδόπουλου θεωρούν ως επαρκή ένδειξη την επιφυλακτικότητα του ΑΚΕΛ. Αυτό θεωρούν ότι είναι ένας πρόσθετος λόγος για να προδικάσουν ότι «πρόκειται μάλλον για θέατρο» και ότι «επέρχεται ναυάγιο». Ορισμένοι προχωρούν στην πρόβλεψη ότι «τελικά πρόκειται για κινήσεις εντυπωσιασμού και προσπάθειες συσπείρωσης στο στρατόπεδο Αναστασιάδη». 
 
Και πάλι το «σενάριο» μιας  έκπληξης από την Τουρκία
 
Όλες οι εκτιμήσεις είναι πάντως πολύ παρακινδυνευμένες. Εκείνο που είναι από καιρό σίγουρο, είναι το σενάριο που ξετυλίγεται κάθε φορά που οι «γνωστοί κύκλοι», εντός όσο και εκτός Κύπρου, θέλουν να πείσουν ότι κάτι μπορεί να γίνει. Έχουμε ακούσει κατ’ επανάληψιν αυτό το σενάριο με «την Τουρκία να μας εκπλήσσει». Μόνο που ουδεμία φορά έχει επαληθευτεί. Το ίδιο σενάριο υπήρχε και στις αρχές του χρόνου, στη Γενεύη. 
 
Το σενάριο αυτό μιλά για μια «έκπληξη» που θα είναι ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει την επιμονή να μη συζητά λύση με «μηδέν στρατεύματα-μηδέν εγγυήσεις». Η φήμη που διαδίδεται κατά καιρούς, και άλλοτε την ξεχνούν και άλλοτε τη φουντώνουν, είναι ότι με μια θεαματική κίνηση η Άγκυρα θα ανοίξει την πόρτα για ένα «εναλλακτικό σενάριο» στις εγγυήσεις. 
 
Μέχρι τώρα έχουν ακουστεί διάφορες εκδοχές. Από το τέχνασμα οι εγγυήσεις να αφορούν μόνον το τουρκοκυπριακό κρατίδιο, μέχρι την ιδέα να αποδεχτεί η Τουρκία ρητορικά την αναθεώρηση της Συνθήκης Εγγυήσεων, αλλά να το παραπέμψει στο μέλλον, έπειτα από 10-15 χρόνια. 
 
Υπάρχει, όμως, η παραμικρή πιθανότητα κάτι τέτοιο να επιτρέψει στον Πρόεδρο Αναστασιάδη να θεωρήσει ότι έχουμε «ουσιώδη πρόοδο» και να προχωρήσει, έτσι, και στα υπόλοιπα ανοιχτά ζητήματα για να τα κλείσει; Δύσκολα, θα μπορούσε, με τη λογική, να απαντήσουμε καταφατικά. Ο Πρόεδρος, που δεν έπαψε ποτέ να λέει ότι δεν προχωρά παρά μόνον εάν είναι βέβαιος ότι πρόκειται για «αποδεκτή συμφωνία», δεν έχει δείξει να είναι τόσο αφελής. 
 
Μήπως, όμως, θα μπορούσε να περιμένει και «κάτι περισσότερο» από την Τουρκία; Αλλά, εάν επρόκειτο η Τουρκία να παίξει ένα τέτοιο χαρτί, γιατί άραγε δεν το έκανε και πέρσι; Γιατί δεν το έκανε στη Γενεύη, στις αρχές του χρόνου, ή έστω τον Μάιο, μετά το δημοψήφισμα για την παγκυριαρχία του Ερντογάν;
 
Το έγγραφο Έιντε 
 
Από την άλλη, ποιον ρόλο μπορεί να παίξει το περιβόητο «έγγραφο Έιντε»; Κάποιες πηγές, που επικαλούνται βαθύτερη πληροφόρηση, προτείνουν ότι η ανάγνωση του εγγράφου αυτού θα δώσει την εντύπωση μιας «κατηγοριοποίησης», όπως περίπου γίνεται και με το περιουσιακό.
 
Θεωρούν ότι, όπως η «κατηγοριοποίηση» των περιουσιών, χωρίς να απαντά για τις αποζημιώσεις που θα δοθούν, αποτελούσε «πρόοδο», έτσι και για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις θα έχουμε μια «σαλαμοποίηση». Δηλαδή, από τη μια η Τουρκία θα διατηρεί δικαιώματα και θα έχει λόγο για την εφαρμογή της λύσης και θα επιφυλάσσεται να συζητήσει «μόνο μετά» τα δικαιώματα παρέμβασης, ενώ η ελληνική πλευρά θα θεωρεί ότι η ανάμιξη της Άγκυρας σχετικά με τα όσα θα περιλαμβάνει η συμφωνία και τα «δικαιώματα» των Τουρκοκυπρίων δεν είναι «εγγυήσεις». 
 
Μήπως στη βάση ενός τέτοιου σεναρίου περιμένει το επιτελείο του κ. Έιντε να σπρώξει τη συζήτηση στα άλλα θέματα με την «αλληλένδετη» διαπραγμάτευση και εκεί να «κλειδώσει» τη Μόρφου με την εκ Περιτροπής; Κάποιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η τακτική της Άγκυρας θα είναι «σταγόνα με σταγόνα» και, όταν θεωρήσουν ότι θα είναι αρκετά δεσμευμένος και εκτεθειμένος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τότε θα προτείνουν να επιστρέψουν στο σενάριο της ασφάλειας και να σφραγίσουν την τουρκική πρόταση για «κατάργηση εγγυήσεων με αναστολή». 
 
Κάτι τέτοιο ακούγεται πολύ ακροβατικό. Θα δικαιολογούσε, μάλιστα, κάποιους που επιμένουν ότι «εκείνοι που προσπαθούν να παγιδεύσουν τον Πρόεδρο βρίσκονται κάποτε και πολύ κοντά του». Έτσι μάλιστα δικαιολογούνται και επιφυλάξεις που ακούμε ακόμα και από κάποιους στο «στρατόπεδο Αναστασιάδη», οι οποίοι εκφράζουν φόβους μήπως ο Πρόεδρος εκτεθεί σε «αφόρητες πιέσεις» στην Ελβετία. Συγκεκριμένα, συναγερμικό στέλεχος τόνιζε ότι «δεν σηκώνει να μιλήσουμε ξανά για πιστόλι στον κρόταφο». 
 
Πόσο πιθανό είναι ο Νίκος Αναστασιάδης, που δεν δίστασε ούτε να ακυρώσει την περιβόητη νομοθεσία που θα ικανοποιούσε τον Ακιντζί, ούτε και να σηκώσει το γάντι, ζητώντας «αποδείξεις» από την Τουρκία στα θέματα στρατού και εγγυήσεων, τώρα να πνιγεί σε τόσο ρηχά νερά; 
 
Αν, όμως, έτσι έχουν τα πράγματα, τότε τι περιμένει ο ίδιος ο Πρόεδρος από τη Γενεύη; Μήπως, κερδίζοντας μια μικρή ακόμα παράταση, να δείξει ότι «πέραν πάσης αμφιβολίας εξάντλησε όλα τα περιθώρια»; Μήπως πιστεύει, στ’ αλήθεια, ότι θα καταφέρει να φορτωθεί ευθύνες η ίδια η Τουρκία; Ή, μήπως, έχει πραγματικά υπόψη του κάποια διέξοδο που μπορεί να δώσει μια τουρκική «κίνηση», ούτως ώστε, τελικά, να «ανταλλάξει» τις εγγυήσεις με την «εκ Περιτροπής»; 
 
Μετά το 15νθήμερο 
 
Τα ερωτήματα θα απαντηθούν έπειτα από δύο βδομάδες. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι δύσκολα το Κυπριακό θα είναι το ίδιο μετά το Κραν-Μοντάνα. Θα διαρκέσει η εμπειρία μερικές εβδομάδες, όπως είπε ο ειδικός απεσταλμένος, και αυτό σημαίνει ότι θα επικαλύψει και τις πρώτες καλοκαιρινές εργασίες με αληθινό τρυπάνι από την ΤΟΤAL; Ή, μήπως, δεν θα αντέξει περισσότερο από μερικές μέρες, είτε διότι τόσο χρειάζεται, αν έχει βούληση η Τουρκία, όπως εννοούσε στο σχόλιό του ο Πρόεδρος, είτε διότι θα έχουμε ναυάγιο στα ψηλά ελβετικά βουνά;
 
Κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να αποκλείσει ακόμα και το ενδεχόμενο, τις μέρες περίπου που θα προχωρεί το ενεργειακό σχέδιο στην Α.Ο.Ζ., ο Νίκος Αναστασιάδης να εμφανιστεί ως το... «Σχέδιο Β’» του εαυτού του.
 

Top